Güneşten elektrik üretimindeki yükseliş, küresel fosil üretimindeki artışı durdurdu. Temiz kaynaklardan üretilen elektrik, 2025 yılında küresel elektrik talebindeki büyümenin tamamını karşıladı.
Küresel elektrik dönüşümü, rüzgar ve güneşin küresel elektrik talebindeki büyümenin neredeyse tamamını (%99) karşılamasıyla 2025 yılında yeni bir dönüm noktasına ulaştı. Ember’in Küresel Elektrik Görünümü 2026 raporuna göre, diğer temiz kaynaklarla birleştiğinde bu artış, küresel elektrik talebindeki büyümeyi aşarak, fosil yakıtlı üretimde artış yaşanmasının önüne geçti. Türkiye, güneş enerjisi üretiminde dünyanın en büyük yedinci artışını gerçekleştirerek, bu süreçte önemli bir itici güç olarak öne çıktı.
Türkiye, 2025 yılında elektriğinin %22’sini rüzgar ve güneşten üreterek %17 olan küresel ortalamayı geride bıraktı. Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan konuyla ilgili şunları söyledi: “Güney ve doğu komşularında rüzgar ve güneşin payı hâlâ düşük seviyelerdeyken Türkiye, Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya ülkeleri için kritik bir rol model olarak öne çıkıyor. 2026’daki COP31’e ev sahipliği yapacak olan Türkiye, elde ettiği bu ivmeyi sürdürerek temiz enerji dönüşümündeki bölgesel liderliğini pekiştirmek için oldukça avantajlı bir noktada.”
Küresel ölçekte yenilenebilir enerji kaynakları, 2025 yılında tarihi bir eşiğe ulaştı. Küresel elektriğin %33,8’i yenilenebilir kaynaklardan üretildi ve bu oran son 100 yılda ilk kez kömürün payını (%33) geride bıraktı.
Küresel Elektrik Dönüşümünün Sürükleyici Gücü Güneş Enerjisi
Güneş enerjisindeki rekor büyüme, küresel ölçekte temiz elektrik üretimindeki artışın temel itici gücü oldu. Güneşten küresel elektrik üretimi 2025 yılında %30 artarak son sekiz yılın en hızlı büyümesini kaydetti ve toplam elektrik üretiminde %8,7’lik paya ulaştı.
Türkiye’de son iki yılda iki katına çıkan güneşin elektrik üretimindeki payı, 2025 yılında %10,5’e yükseldi. Bu artış, Türkiye’nin güneş kapasitesini artırmadaki ilerlemesini net bir şekilde ortaya koydu.
Güneş enerjisi, dünya genelinde artan elektrik talebinin karşılanmasında da hayati bir rol üstlendi. Küresel talep büyümesinin tek başına dörtte üçünü (%75) güneş enerjisi karşılarken, rüzgarla birlikte bu oran büyümenin tamamına yakınına (%99) ulaştı.
Ember’in yedinci, yıllık Küresel Elektrik Görünümü (Global Electricity Review) raporu, ülke bazlı veriler temelinde 2025 yılı küresel elektrik sistemine dair ilk kapsamlı değerlendirmeyi sunuyor. Rapor, küresel elektrik talebinin %92’sini temsil eden 91 ülkeyi kapsayan açık bir veri seti ve 215 ülkeye ait tarihsel verilerle birlikte yayımlandı.
Kuraklıktaki Artış Rüzgar ve Güneş Enerjisine olan İhtiyacı Artırıyor
Küresel ölçekte temiz elektrik üretimi 2025 yılında talep artışından daha hızlı büyüdü. Temiz elektrik üretimi 887 TWh artarken, elektrik talebi 849 TWh yükseldi. Bunun sonucunda küresel fosil yakıtlardan elektrik üretimi %0,2 geriledi ve bu durum, içinde bulunduğumuz yüzyılda fosil yakıtlı elektrikte büyüme yaşanmayan beşinci yıl olarak kayıtlara geçti. Türkiye’de rüzgar ve güneş üretimindeki artış talep büyümesini aşsa da, hidroelektrik üretimindeki büyük düşüş fosil yakıt kullanımında artışa neden oldu.
Küresel düzeyde hidroelektrik üretimi 2025 yılında yerinde sayarken; Türkiye, Brezilya’dan sonra 18 TWh’lik düşüşle hidroelektrikten elektrik üretiminde en büyük düşüşü yaşayan ikinci ülke oldu. Hidroelektrikte yaşanan bu üretim kaybı, doğalgaz santralları ile ikame edildi ve Türkiye’ye her yıl ortalama 1,8 milyar dolarlık ek gaz ithalatına mâl oldu.
Alparslan konuya dair şunları ekledi: “Güneş ve rüzgar, Türkiye’nin enerji güvenliği için her geçen gün daha da vazgeçilmez bir hal alıyor. Bu kaynaklar hedeflendiği gibi hızla yaygınlaştırılabilirse, kurak dönemlerde hidroelektrikteki kaybı telafi edecek değerli birer tamamlayıcıya dönüşecek ve maliyetli fosil yakıt ithalatını ikame edecektir.”
