Politika

Kazdağı’nda Planlanan Termik Santralda Yeni Aşama: ÇED Olumlu Kararı Mahkemeye Taşınıyor

TEMA Vakfı, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ve Ziraat Mühendisleri Odası, Çırpılar Termik Santralı projesi için verilen Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu olumlu kararına itiraz ederek dava açtı.

Çanakkale’ye bağlı Yenice ilçesinin Çırpılar ve Kovancı Köyleri yakınlarında yapılması planlanan, yılda 3,52 milyon ton kömür tüketeceği öngörülen ve 140 adet futbol sahası büyüklüğünde bir alanı külle kaplayacak 200 MW kurulu güce sahip santralın iptali için tepkiler büyümeye devam ediyor. TEMA Vakfı, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ve Ziraat Mühendisleri Odası, 29 Haziran’da yayımlanan ÇED olumlu kararının iptali için harekete geçti ve dava açtı.

Çırpılar Kömürlü Termik Santralı’nın yılda 3,52 milyon ton kömür tüketeceği ve yılda 1,5 milyon ton kül yağmasına neden olarak Çırpılar ve Kovancı köylerinin yerleşim alanları kadar bir alanda iki katlı apartman yüksekliğinde (4,7 metre) kül birikeceği hesaplanıyor. ÇED raporuna göre santral, soğutma için yılda 3,5 milyon metreküp suyu tarımsal sulama amaçlı kullanılan Çırpılar Göleti’nden çekecek. Buradaki su yetmezse yeraltı suları ve yöredeki diğer akarsuların suyu kullanılacak.

Termik santral ve maden projesi, Balıkesir’in Bandırma ilçesine içme suyu temin eden Gönen Barajı’nın uzun mesafe koruma alanı içinde kalıyor. Termik santral ve madencilik faaliyetinden çıkan her türlü atık kolaylıkla içme suyu havzasına ulaşabilecek ve içme suyunun kirlenmesine neden olacak. Projenin, içme ve sulama suyunun tükenmesine, bölgede yetiştirilen kapya biberi, Kalkım çileği gibi ürünlerin yok olmasına yol açacağı öngörülüyor.

Sivil Toplum Kuruluşları İtiraz Ediyor

Dava açan kuruluşlardan TEMA Vakfı’nın Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç “Bölge tarımsal potansiyeli yüksek, verimli tarım arazilerine sahip bir bölge. Devlet, bu köylerde tarım alanlarının sulanması için gölet inşa ediyor. Dava konusu termik santral bu göletin suyuna ortak oluyor. Bu gölet köyler için inşa edildi, termik santral için değil. Proje sahasındaki muhtarlar ve yöre insanları da bu termik santralın yörelerine zarar vereceğinin farkında, bu nedenle bu santralı istemiyorlar” diyor.

Kazdağı Koruma Derneği Başkanı Süheyla Doğan ise Çanakkale’nin yenilenebilir enerjiden elektrik üretme potansiyelinin çok yüksek olduğunu hatırlatarak şunları söylüyor: “Buna rağmen halihazırda ilimizde beş tane kömürlü termik santral ile elektrik üretiliyor ve dokuz tane yeni kömürlü termik santralın yapılması isteniyor. Yenice ilçesindeki Çırpılar Termik Santral projesi de bunlardan biri. Çırpılar’da çıkarılması planlanan kömür 1.080 kalorilik, %53’ü kül olan düşük kaliteli bir kömür. Bölgeye zarardan başka faydası olmayacak bir termik santral”.

Projenin Çanakkale Toprak Koruma Kurulu’na bir kaç kez geldiğini ve ilk kez görüşüldüğü toplantıda reddedilmesine rağmen kurul gündemine tekrar tekrar alındığını, TEMA temsilcisi ile Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) temsilcisinin itirazlarına karşın kuruldan geçtiğini hatırlatan ZMO Çanakkale Şube Yönetim Kurulu Başkanı Türker Savaş, söz konusu kararın henüz bakanlık onayı olmadığını vurgulayarak, “Buna rağmen ÇED olumlu kararı çıktı. Projenin ekonomik ömrü 25 yıl olarak öngörülüyor. Ancak çevreyi kirletme potansiyeline bakıldığında 25 yılda havayı, suyu ve toprağımızı öyle bir kirletecek ki burada tarım yapma olanağı ortadan kalkacak. Halbuki tekniğine uygun koşullar altında yapılacak tarımın ekolojik ve ekonomik sürdürülebilirliği sonsuzdur. Ekonomisinin en önemli kısmı tarıma dayalı olan ve yurtdışına tarımsal ürün ihraç eden bu bölgedeki tarım alanlarının korunması için elimizden geleni yapacağız” diyor.

Daha önce de santrala karşı destek çağrısında bulunan Temiz Hava Hakkı Platformu, İda Dayanışma Derneği, Yeşil Yenice Dayanışması, Yuva Derneği, 350 Ankara gibi sivil toplum kuruluşları da davayı desteklediklerini belirterek Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nı ÇED sürecini sonlandırmaya davet ettiler. Kazdağı’nın kültürel ve doğal mirasını, temiz havasını, içme suyunu ve gıdasını tehdit eden Çırpılar Kömürlü Termik Santral projesinin halk tarafından istenmediğinin açık olduğunu belirten kuruluşlar, santrala karşı hukuksal mücadeleyi kararlılıkla sürdüreceklerinin altını çizdiler.