COP30’un ilk haftasında, fosil yakıtlardan aşamalı çıkış ve ormanların korunması konusunda ilerleme kaydedildiğini aktaran Greenpeace, bunun yeterli olmadığını ve değişime yol açacak bir sonuca ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Greenpeace, müzakerecilere, ormansızlaşmayı sona erdirmek ve 1,5 derece hedefine ulaşmada gerekli farkı kapatmak için bir eylem planı üzerinde anlaşarak iklim ve ormanlarla ilgili taahhütleri hızlandırmaları ve bunları uygulamaları çağrısında bulundu.
Greenpeace Program Direktör Yardımcısı Jasper Inventor, zirvede 1,5 derece hedefindeki açığı kapatmak için küresel bir eylem planının sunulmasını talep ettiklerini söylerken, planın fosil yakıtların kullanımını aşamalı olarak sonlandırmak için bir yol haritası, ormansızlaşmayı sona erdirmek için bir eylem planı ve çok ihtiyaç duyulan iklim finansmanını içermesi gerektiğini aktardı. “İlk hafta ilerleme kaydedildi, ancak bizi bir yere götürmeyen bir başka yol haritası değil, değişime yol açacak bir sonuç istiyoruz” diyen Inventor şöyle devam etti:
“COP30 fosil yakıtları aşamalı olarak ortadan kaldırmak ve yenilenebilir enerji kaynaklarını hızla yaygınlaştırmak için net bir plan ortaya koymalı. Ancak aynı zamanda, 1,5 derece hedefini korumak için net bir zaman planı ve fosil yakıtların derhal azaltılmasıyla, kirletenlerin iklim değişikliği kaynaklı zararların ve adil bir geçişin bedelini ödemesini sağlamalı. COP30, gerçek eylemi hızlandıracak bir sonuç sunmalı.”
UNFCCC’nin güncellenmiş yıllık değerlendirmesi olan 2025 NDC Sentez Raporu, 2035 yılına kadar emisyonlarda sadece %12’lik bir azalma öngörerek, bariz bir şekilde iklim eylem planlarının yetersizliğini ortaya koydu. Bu oran, gerekli olan %60’lık küresel azaltımdan (2019 seviyelerine kıyasla) çok uzak.
2025 Arazi Açığı Raporu’nda da giderek büyüyen bir “orman açığı” ortaya konmuş ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) ormansızlaşmayı sona erdirme hedefini gerçekleştirmek için acil bir eylem planına ihtiyaç olduğu vurgulanmıştı.
COP31 Türkiye’nin İklim Hareketi için Fırsat Yaratabilir
Greenpeace Biyoçeşitlilik Politikası Uzmanı An Lambrechts dünyanın ormanlarımızı korumada başarısız olduğunu söylerken, “Ormanlar 1,5 derece çözümünün kritik bir parçası olduğu için COP30, 2030 yılına kadar ormansızlaşmayı sona erdirmek için bir eylem planı ile sonuçlanmalı. Dünya liderlerinin Amazon’da düzenlenen ilk COP’a geldikleri ilk hafta bazı temkinli adımların atıldığını gördük, ancak şimdi hükümetler, ormanların yok edilmesinin sona erdirilmesini sağlayarak, bu önemli COP’un insanlar ve ormanlar için olumlu sonuçlanmasını sağlamalı” dedi.
Greenpeace COP30’da, özellikle gelişmiş ülkelerden gelen kamu finansmanını artırarak COP29’un finansman kararlarının uygulanmasını sağlamak ve gelişmekte olan ülkelere yönelik kamu finansmanını artırmak amacıyla kirleten öder vergilendirme sistemini ilerletecek yeni bir UNFCCC gündem maddesi eklenmesini talep ediyor.
Greenpeace Brezilya İklim Politikası Uzmanı Anna Carcamo zirvenin uygulama ve hakikat COP’u olarak adlandırıldığını hatırlatırken şöyle devam etti: “Bu isimlere layık olmak için, hakiki, erişilebilir ve adil bir iklim finansmanı sağlamalı. Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere NDC’lerden ve uyum önlemlerinden kayıp ve zararlara yanıt vermeye kadar iklim eylemlerini uygulamaya koymak için kamu finansmanı sağlamalı. Milyonlarca insan için bu bir fırsat meselesi değil, hayatta kalma meselesi.”
COP30’un dikkat dağıtıcı unsuru ise COP31’in ev sahipliği yarışması oldu. Ankara, gelecek yıl yapılacak BM iklim zirvesine Avustralya ile birlikte liderlik etmeyi önerirken, iki taraf hâlâ bir anlaşmaya varamadı. Avustralya Başbakanı, ülkesinin Türkiye ile birlikte zirveye ev sahipliği yapmayacağını duyurdu. Türkiye ise anlaşmaya varılamaması halinde zirveye tek başına düzenlemeye hazır olduğunu söyledi.
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, COP31’in Türkiye’de olmasının iklim hareketi için bir fırsat olabileceğini ancak bir COP başkanı olarak Türkiye için kömür başta olmak üzere fosil yakıtlardan çıkış gibi pek çok cevaplanması gereken soru olduğunu vurguladı.
