BM Genel Sekreteri Antonio Gutteres, gezegenimizin yüzleştiği iklim krizini aşmak için atılması gereken yedi temel adımı sıraladı. Guterres ayrıca söz konusu geçişe yönelik sürecin COP31’de hızlanması gerektiğini vurguladı.
Avrupa’yı etkisi altına alan ölümcül sıcak hava dalgası devam ederken, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, fosil yakıtların neden olduğu iklim değişikliğine karşı daha iddialı küresel adımlar atılması çağrısında bulundu ve geri döndürülemez zararların önlenmesi gerektiğini vurguladı.
Londra İklim Eylem Haftası’nın açılış konuşmasını yapan BM Genel Sekreteri, dünyanın petrole olan bağımlılığının hem iklim krizini hem de enerji egemenliği sorununu derinleştirdiğine dikkat çekerek sözlerine şöyle devam etti:
“Bu krizler birbirinden ayrı gibi görünebilir, ancak aynı yıkıcı kaynağı yani fosil yakıtları paylaşıyorlar ve aynı çözümü gerektiriyorlar. Temiz enerjiye hızlı ve adil bir geçiş ile iklim değişikliğinin zararlarını hâlihazırda yaşayanlar için uyum, dayanıklılık ve iklim adaletine yönelik güçlü bir atılım gerekiyor” dedi.
BM Genel Sekreteri Ortadoğu’da yaşanan savaşa da dikkat çekerek, yükselen enerji fiyatlarının ve ekonomik belirsizliğin özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerin borç yükünü artırdığını, gıda güvencesini tehdit ettiğini ve kalkınma hedeflerini sekteye uğrattığını ifade etti. Gutteres bu olumsuz tabloya rağmen, 2010 yılından bu yana güneş enerjisinin maliyetinin yaklaşık %90, kara tipi rüzgar enerjisinin %70’ten fazla ve batarya depolamanın ise %95 oranında düşmesinin sevindirici olduğunu ifade etti.
Veri Merkezleri Çevresel Etkilerini Şeffaf Bir Şekilde Açıklamalı
BM Genel Sekreteri, fosil yakıtlardan kesin bir kopuşu hedefleyen yol haritasının parçası olarak yedi temel adım sıraladı. Bunlardan ilki sera gazı emisyonlarının hemen zirve noktasına ulaşması, bu on yıl içinde keskin biçimde azalması ve 2050 yılına kadar net sıfıra inmesi gerekliliği oldu. Guterres’e göre küresel emisyonların yaklaşık %80’inden sorumlu olan G20 ülkeleri bu konuda öncülük etmeli.
İkincisi ise temiz enerjinin teşvik edilmesi ve fosil yakıt sübvansiyonlarının kaldırılmasına yönelik gereklilik. Guterres, “Bu yılın yalnızca ilk çeyreğinde en büyük sekiz fosil yakıt şirketi fazladan 6,5 milyar dolar kâr elde etti” diyerek hükümetleri bu şirketleri vergilendirmeye çağırdı.
Üçüncü çağrı ise yapay zekâ şirketleri çevresel etkileri üzerine oldu. Guterres, yapay zekâ veri merkezlerinin bugün birçok ülkeden daha fazla elektrik tükettiğini belirterek, “Artık tüm etkileri açıkça ortaya koymanın zamanı geldi” dedi.
Dördüncü adım olarak kalkınma olmadan kaynak çıkarımına son vermek gerektiğine dikkat çeken Gutteres, temiz enerjiye geçişin, dünyanın her yerindeki çalışanlara, yerel topluluklara ve gelişmekte olan ülkelere fayda sağlaması ve bu sürecin de COP31 kapsamında Türkiye’de daha da ileri taşınması gerektiğini söyledi.
Gelişmiş Ülkelere Sözlerinde Durma Çağrısı
Gutteres konuşmasında beşinci adım olarak iklim risklerine karşı en kırılgan kesimlerin korunmasına dikkat çekti. Şoklar insani ve ekonomik felaketlere dönüşmeden önce hazırlık ve erken müdahale sistemlerinin kurulması gerektiğini belirten Genel Sekreter, gelişmiş ülkelerin iklim uyum finansmanını iki katına çıkarma sözlerini yerine getirmeleri ve bunu üç katına çıkaracak bir yol haritası oluşturmaları gerektiğini söyledi.
BM Genel Sekreteri Gutteres, bir başka adımın da fosil yakıtlardan çıkış ve yeşil dönüşümün hızlı biçimde gerçekleşebilmesi için uygun ve adil finansman sağlanmasından geçtiğini ifade etti. Guterres, yenilenebilir enerji potansiyeli yüksek ülkelerin temiz enerji devriminin dışında bırakıldığına dikkat çekerek, Afrika ülkelerinin dünyanın en iyi güneş enerjisi kaynaklarının %60’ına sahip olmalarına rağmen küresel temiz enerji yatırımlarının yalnızca %2’sini alabildiğini hatırlattı.
Gelişmiş ülkelerin ayrıca, Kayıp ve Zarar Fonu’na ve Yeşil İklim Fonu’na, verdikleri destek sözlerini yerine getirmeleri gerektiğini söyledi ve gelişmekte olan ülkelere taahhüt edilen 300 milyar doların sağlanması ve 2035 yılına kadar yılda 1,3 trilyon dolar finansman seferber edilmesine yönelik somut adımlar atılması çağrısında bulundu.
BM Genel Sekreteri son adım olarak da bilimin desteklenmesi, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve iklim konusundaki yanlış bilgilerin önüne geçilmesi gerektiğini belirterek, “Dezenformasyon, iklim eylemlerini geciktirmek, belirli çıkar gruplarının konumunu korumak ve güveni zayıflatmak amacıyla kasıtlı olarak yayılıyor” dedi.
