BM Gıda ve Tarım Örgütü ormanların küresel haline dair yayımladığı yeni raporunda, ormanları restore etmek adına pencerenin daraldığı bir dönemden geçildiği uyarısında bulunarak, hükümetlere orman restorasyonunu ulusal bir öncelik haline getirme çağrış yaptı.
Birleşmiş Milletler’in (BM) yayımladığı yeni bir rapor, hükümetlere orman restorasyonunu ulusal bir öncelik haline getirme çağrısında bulundu. Gıda güvencesi ve iklim krizine karşı direnç açısından hayati öneme sahip ormanları yeniden canlandırmak adına gezegenimizin zamanı giderek daralıyor.
BM’nin açıklamasına göre, 1990’dan bu yana 489 milyon hektardan fazla ormanlık alan yok edildi. Bunun yanı sıra, bundan daha da geniş bir ormanlık alan bozuluma uğradı.
BM Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Dünyanın Ormanlarının Durumu (State of the World’s Forests) adıyla yayımladığı raporu, dünya genelinde ormanların korunması ve ağaçlandırılması konusunda son dönemde atılan adımlara dikkat çekiyor ancak çalışmaların verilen taahhütlerin gerisinde kaldığını belirtiyor.
Son 20 yılda ulusal, bölgesel ve küresel girişimler aracılığıyla 1 milyar hektardan fazla alanın restorasyona alınması yönünde taahhütlerde bulunuldu. Ancak FAO’nun raporuna göre, bu alanın yalnızca yaklaşık beşte birinde gerçekten restorasyon çalışması yürütülüyor. Raporda, “İlerleme eşitsiz ve artan küresel ihtiyaçları karşılamaya yetmiyor” ifadelerine yer veriliyor.
Ormanlar Giderek Daha Kırılgan Hale Geliyor
Dünya ormanları 4,14 milyar hektarlık bir alanı, yani Dünya’nın kara yüzeyinin yaklaşık üçte birini kaplıyor. Ormanlar 714 gigaton karbon depoluyor ve karasal biyoçeşitliliğin %80’i kadarına ev sahipliği yapıyor. Ayrıca yağışların düzenlenmesinde ve açlığın azaltılmasında önemli rol oynayan ormanlara, dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri geçim kaynakları açısından da bağımlı.
Her yıl yaklaşık 127 milyon hektar orman yangınlardan etkileniyor. Böcekler, hastalıklar ve şiddetli hava olayları da ormanlarda ek tahribata yol açıyor. Bu durum, tarım alanlarının genişlemesi, iklim krizi, kirlilik ile fosil yakıtlar ve diğer doğal kaynakların çıkarılmasından kaynaklanan baskılara eklenerek ormanları giderek daha kırılgan hale getiriyor.
FAO’nun raporunda da, “Talep ile sürdürülebilir arz arasındaki bu giderek büyüyen uçurum, hem ekolojik bütünlüğü hem de orman temelli ekonomilerin uzun vadeli sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal bir dengesizliğe işaret ediyor” deniliyor.
Restorasyon Çevre Dışında Tarım İçin de Hayati
Rapora göre ormanların ve diğer bozulmuş ekosistemlerin iyileştirilmesine yönelik olarak atılacak adımlar, insanlar, gıda güvenliği ve ekonomi açısından önemli faydalar sağlayabilecek. Örneğin 1 milyar hektarlık alanın restore edilmesinin, her yıl 1,8 trilyon dolarlık ekonomik fayda yaratacağı tahmin ediliyor.
FAO Genel Direktörü Qu Dongyu ise söz konusu raporun, orman ve peyzaj restorasyonunun yalnızca çevresel bir öncelik olmadığını, aynı zamanda dirençli tarımsal gıda sistemlerine ve kırsal kalkınmaya yönelik stratejik bir yatırım olduğunu açıkça ortaya koyduğunu belirterek şunları söyledi:
“Harekete geçmek için elimizdeki zaman daralıyor. Geciktirilen veya kötü tasarlanan restorasyon çalışmaları uzun vadeli maliyetleri artıracak, eşitsizlikleri derinleştirecek ve peyzajların sürdürülemez bir yola girmesine neden olma riskini artıracak. Orman ekosistemlerindeki kayıp ve bozulmanın devam ettiği, karasal kaynaklara dayalı ürün ve hizmetlere yönelik küresel talebin giderek arttığı bir dönemde, etkili restorasyon çalışmalarının hızla ve büyük ölçekte yaygınlaştırılması acil bir ihtiyaçtır.”
