2030’da yenilenebilir kapasitenin dörtte üçünden fazlası güneş ve rüzgardan elde edilerek, küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin üç kat artırılması hedefine ulaşılabilir.
COP28 öncesinde enerji alanında çalışan düşünce kuruluşları ve zirvenin başkanlığı, müzakerelerde ülkelerin yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030’a kadar 3 katına çıkarılmasını taahhüt eden bir anlaşma imzalanması yönünde çağrı yapmıştı.
Enerji düşünce kuruluşu Ember tarafından yapılan ulusal hedefler analizine göre, hükümetler şimdiden 2030 yılına kadar yenilenebilir kapasitenin iki katına çıkarılmasını planlıyor. Rapor, birçok ülkenin halihazırda ulusal hedeflerini aşma yolunda ilerlediğini ortaya koyarken, küresel yenilenebilir enerji kaynaklarının üç katına çıkarılması hedefinin de tamamen ulaşılabilir olduğunu vurguladı.
Çalışma, küresel enerji sektörü emisyonlarının %90’ını temsil eden 57 ülke ve AB için yenilenebilir enerji hedeflerini analiz etti. Bu hedeflere göre, küresel yenilenebilir enerji kapasitesi 2022’de 3,4 TW iken iki kattan fazla artarak 2030’da tahmini 7,3 TW’a ulaşacak. 2030 yılında yenilenebilir kapasitenin dörtte üçünden fazlası güneş ve rüzgardan sağlanacak.
Ancak mevcut yenilenebilir enerji hızlı yükseliş, hükümetler tarafından planlanan büyümeyi çoktan geride bırakmış durumda. Dünya, 2023’te elde edilen kurulumu on yılın geri kalanında da sürdürerek iki katına çıkarabilir. Bunun yanı sıra tüm işaretler daha hızlı bir büyüme eğrisine işaret ediyor. Bu on yılın geri kalanında 2016’dan bu yana elde edilen %17’lik büyüme oranının devam ettirilmesi, dünyayı yenilenebilir enerji kaynaklarının üç katına çıkarma yolunda ilerletecek.
Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yükselişte
2023 yılı yenilenebilir enerji kaynakları için bir başka rekor yıl olacak. Uluslararası Enerji Ajansı, 2023 yılında bir önceki yıla göre %71 artışla 500 GW’lık ekleme yapılacağını tahmin ediyor. Bu yılki büyümeye güneş enerjisi hakim olacak ve 2023 yılında ABD’nin tüm yenilenebilir kapasitesinden daha fazla güneş enerjisi kurulacak. Bu, sadece iki yıl içinde iki katına çıkan ve 2024 yılında 1.000 GW’ı aşması beklenen güneş paneli üretim kapasitesindeki daha da hızlı bir artışla mümkün oldu.
Yeni analiz, mevcut ulusal hedeflerin yenilenebilir enerji kaynaklarındaki bu son ivmeyi hesaba katmadığını ortaya çıkardı. Analize göre, 22 ülke halihazırda 2030 hedeflerini aşmaya yetecek kadar yenilenebilir enerji projesine sahip. Aralarında 2023 yılında, 2030 yılına kadar her yıl inşa etmeyi hedeflediğinden neredeyse üç kat daha fazla yenilenebilir enerji kapasitesi kuracak olan Brezilya’nın da bulunduğu 12 ülke, 2030 hedeflerini karşılamak için gerekenden daha hızlı bir şekilde yenilenebilir enerji inşa ediyor.
Ember’in küresel analisti Dr. Katye Altieri, “Bugünün hedefleri çoktan eskidi ve güncellenmeli” derken şöyle devam etti: “Hükümetler yenilenebilir enerji kaynaklarında yaşanmakta olan devrimi henüz anlamış değiller. COP28’e yaklaşırken, liderler yenilenebilir enerjiyi üç katına çıkaracak küresel bir hedefi destekleme konusunda kendilerine güvenmeli; bu hedefe ulaşmak her zamankinden daha mümkün.”
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Üç Katına Çıkarılması
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın (IRENA) bulgularına dayanarak, COP28 başkanı 2030 yılına kadar yenilenebilir kapasitenin üç katına çıkarılması için küresel bir anlaşma çağrısında bulunmuştu. Ember ise, kolektif ulusal hedefler ile küresel üç katına çıkma (11 TW) arasında 3,7 TW’lık bir boşluk olduğunu ve bunun hızlandırılmış dağıtım ve artan iddia yoluyla telafi edilmesi gerektiğini belirtti.
Analiz, bazı ülkelerin iddialı hedeflere sahip olduğunu da hatırlattı. Hindistan da dahil olmak üzere 10 ülke yenilenebilir kapasitelerini üç katına çıkarmayı hedefliyor. ABD de dahil olmak üzere 12 ülke, 2030’a kadar %40 olan küresel hedefi aşan rüzgar ve güneş enerjisi payı hedeflerine sahip. Aralarında Güney Afrika’nın da bulunduğu 20 ülke ise 2030’a kadar elektrik üretimlerinin %20’den fazlasını fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye kaydırmayı planlıyor.
Ancak rapor, hedeflerini aşma yolunda ilerleyen ve kişi başına dünyanın en yüksek enerji sektörü emisyonlarına sahip ülkelere arasında yer alan Avustralya, Japonya, Güney Kore ve Birleşik Arap Emirlikleri de dahil olmak üzere hedeflerini yükseltebilecek belirli ülkelere dikkat çekti.
Dr. Altieri’ye göre, dünya çapında yenilenebilir kapasitenin üç katına çıkarılması, iklim için bu on yılda yapılması gereken en büyük eylem: “Hükümetler mevcut değişim hızını yansıtan hedefler belirler ve güneş ve rüzgar enerjisi inşasını güçlendirmek için sağlam yeni politikalar uygulamaya koyarlarsa bu hedefe ulaşılabilir.”
