Konferans gönüllü ülkelerden oluşan bir koalisyonu bir araya getirirken, ekonomileri fosil yakıtlardan uzaklaştıracak pratik adımlara odaklanacak.
Aralarında Brezilya, Almanya, Kanada, Nijerya ve Türkiye’nin de bulunduğu yaklaşık 60 hükümet, İran savaşı küresel petrol ve gaz piyasalarını altüst edip fiyatların hızla yükselmesine neden olurken, fosil yakıtlardan aşamalı çıkışı görüşmek üzere bir araya geldi.
Bugün Kolombiya’nın Santa Marta kentinde başlayacak olan bakanlar toplantısı, BM iklim zirvelerinde kararlaştırılan türden yeni küresel hedefler belirlemekten ziyade, ekonomileri fosil yakıtlardan uzaklaştıracak pratik adımlara odaklanacak.
Toplantıyı Kolombiya ile birlikte organize eden Hollanda’nın İklim Bakanı Stientje van Veldhoven, “Hedefleri veya taahhütleri müzakere etmiyoruz. Bu toplantı aslında tamamen fosil yakıtlardan nasıl çıkacağımıza dair paylaşımlarda bulunmakla ilgili” dedi.
Van Veldhoven hükümetlerin, bir aşamalı çıkışı başlatmak için “ne tür finansal araçlara, ne tür düzenleyici teşviklere ve ne tür planlama araçlarına” ihtiyaç duyulduğunu tartışacağını belirtti.
Görüşmelerde ayrıca, endüstrilerin gazdan elektriğe geçiş yapması için gereken yatırım koşullarının nasıl oluşturulacağı ve fosil yakıt sübvansiyonlarının nasıl reforme edileceği konuları da ele alınacak.
Toplantı, gönüllü uluslardan oluşan bir koalisyonu bir araya getirirken; dünyanın en büyük iki kirleticisi olan Çin ve ABD’nin yokluğu dikkat çekiyor. Başta Suudi Arabistan olmak üzere Orta Doğu’dan büyük petrol ve gaz üreticileri de konferansa katılmadı.
İran savaşı, birçok ülkenin petrol ve gaz ithalatına olan ağır bağımlılığını gözler önüne serdi. Asya ekonomileri yakıt kıtlığıyla sarsılırken, Avrupa ülkeleri de hızla artan enerji maliyetleriyle karşı karşıya kaldı.
Van Veldhoven; enerji krizinin, petrol ve gazın aşamalı olarak kullanımdan kaldırılmasına yönelik gerekçeyi yalnızca iklim değişikliğiyle mücadele etmek için değil, aynı zamanda ekonomi ve enerji güvenliğini güçlendirmek amacıyla da pekiştirdiğini söyledi:
“Orta Doğu’daki bu savaş, fosil yakıtlara olan bağımlılığımız nedeniyle tüm dünyada yankı uyandırıyor. Buna ne kadar az bağımlı olursanız, o kadar az savunmasız kalırsınız”
Toplantı aynı zamanda, yaklaşık 200 ülkenin kararları oy birliğiyle alması gereken yıllık BM iklim müzakerelerindeki ilerlemenin yavaşlığına karşı bazı hükümetler arasında oluşan hayal kırıklığını da yansıtıyor.
Ülkeler, 2023 yılındaki COP28 iklim zirvesinde fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda mutabakata varmıştı. Ancak sonraki COP toplantıları bu vaadi ilerletmek adına pek az şey yapabildi; Suudi Arabistan’ın da aralarında bulunduğu ülkeler, fosil yakıtları hedef alan son teklifleri engelledi.
