Yoğun müzakerelerin ardından hükümetler, “Erivan Yolu” adı verilen bir kararı kabul ederek; zararlı sübvansiyonların azaltılması, gelişmekte olan ülkelere yönelik finansmanın artırılması ve ulusal harcamaların biyoçeşitlilik hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi gibi alanlarda daha hızlı adımlar atılması konusunda uzlaştı.
Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nin 17. Taraflar Konferansı (COP17) Erivan’da Cumartesi gecesi (31 Ekim) son buldu. Hükümetler, gece boyunca süren görüşmelerin ardından küresel biyoçeşitliliği koruma çabalarını artırma konusunda anlaşmaya vardı ancak finansman konusunda net bir karara varılamadı.
Ermenistan’ın başkentinde iki hafta süren COP17 konferansı, ihtilaflı bir siyasi atmosferde ve dünyanın 9 Kasım’da Türkiye’de başlayacak olan yeni iklim görüşmelerine hazırlandığı bir dönemde gerçekleşti.
Erivan’daki görüşmeler, dört yıl önce Montreal’de kararlaştırılan Küresel Biyolojik Çeşitlilik Çerçevesi’nin ilk küresel değerlendirmesine sahne oldu. İlerleme kaydedilmiş olsa da delegeler, dünyanın neredeyse tüm hedeflerinde rotasından sapmış olması nedeniyle bunun yeterli olmadığı konusunda hemfikirdi.
Yoğun müzakerelerin ardından hükümetler, “Erivan Yolu” (Yerevan Pathway) adı verilen bir kararı kabul ederek; zararlı sübvansiyonların azaltılması, gelişmekte olan ülkelere yönelik finansmanın artırılması ve ulusal harcamaların biyolojik çeşitlilik hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi gibi alanlarda daha hızlı adımlar atılması konusunda uzlaştı.
Ülkeler şu ana kadar atılan adımların yetersiz kaldığını kabul ederek, çabaları 2030 yılına kadar hızlandırmaya yönelik öncelikleri belirledi.
Biyoçeşitlilik İçin Finansman Vakfı (Finance for Biodiversity Foundation) İcra Direktörü Anita de Horde, “Çok taraflılığın baskı altında olduğu bir dönemde COP17, uluslararası iş birliğinin hâlâ sonuç verebileceğini gösterdi. COP17’nin asıl başarısı, hükümetlerin delegelerin 2028’de Ekvador’un başkenti Quito’da yapılması konusunda anlaştığı COP18’e kadar hayata geçirecekleriyle ölçülecektir” dedi.
Montreal’de kabul edilen çerçeve; 2030 yılına kadar karaların, iç suların, deniz ve kıyı alanlarının %30’unun korunması, tahrip olmuş ekosistemlerin %30’unun restore edilmesi, zararlı sübvansiyonların reforme edilmesi ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına destek olmak amacıyla yılda 200 milyar doların harekete geçirilmesi gibi hedefler belirlemişti.
BM, biyolojik çeşitlilik sözleşmesine taraf ülkelerin yaklaşık %90’ının ulusal hedefler belirlediğini, ancak yarısından azının hedefe ulaşma yolunda olduğunu belirtti.
WWF International Doğa Koruma Direktörü (Chief Conservation Officer) Daudi Sumba, kaydedilen ilerlemenin gözden geçirilmesinin “güçlü bir mesaj” verdiğini ancak bunun finansmanla desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Organizatörler, konferans süresince hükümetlerden, hayır kurumlarından ve yatırımcılardan 1,8 milyar dolardan fazla finansman taahhüdünde bulunulduğunu açıkladı.
Biyolojik çeşitliliğe zarar veren sübvansiyonlar konusunda hükümetler, zararlı teşviklerin 2030 yılına kadar yılda en az 500 milyar dolar azaltılması yönündeki mevcut hedefe ulaşma çabalarını hızlandırma konusunda uzlaştı.
Delegeler ayrıca mevcut fon düzenlemelerini gözden geçirme, gelecekteki kalıcı bir finansman mekanizması için kriterler belirleme ve katkıda bulunan tabanını gönüllü olarak genişletme hususlarında da anlaştı; ancak bazıları genel ilerlemenin hâlâ çok yavaş kaldığını dile getirdi.
Kâr amacı gütmeyen Fauna & Flora kuruluşunun küresel politika direktörü Catherine Weller, “Bir rota düzeltmesi yapmadan 2030’a doğru öylece ağır aksak ilerlemeye devam edemeyiz” dedi.
