;
Ekonomi

Türkiye’nin Enerji Dönüşümünün Devamı için Ne Kadarlık Yatırıma İhtiyacı Var?

SHURA’nın açıkladığı enerji dönüşümünün finasmanı raporuna göre, 2030 yılına kadar Türkiye enerji sektörünün dönüşümünün devamı için yıllık ortalama 5,3 – 7 milyar dolarlık bir yatırım ihtiyacı bulunuyor.

SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi’nin, 100’ün üzerinde paydaşın katılımıyla hazırladığı ve enerji sektörü için yol haritası niteliğindeki “Türkiye’de Enerji Dönüşümünün Finansmanı” raporu kamu, finans kuruluşları ve yatırımcılar için başarılı finansman modelleriyle çözüm önerileri ortaya koyuyor.

Basın toplantısı ile bugün kamuoyuna duyurulan rapora göre 2002-2018 döneminde enerji yatırımlarının yıllık ortalama tutarı 5,5-6 milyar dolar, finansmanı ise 3,5-4 milyar dolar seviyesinde oldu. Enerji dönüşümü yatırımlarında ise yıllık ortalama yatırım 3,4 milyar dolar iken, finansman tutarı ise 2,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Enerji ve finans dünyasının önde gelen isimlerinin katıldığı toplantının açılış konuşmasını SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Değer Saygın yaptı. Raporun hedefinin, Türkiye’de yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği yatırımlarına yönelik finansman ihtiyacının değerlendirilmesiyle birlikte finansal kuruluşlar, yatırımcılar ve kamuya yönelik öneriler geliştirmek olduğunu vurgulayan Saygın, raporu hazırlarken finans kuruluşları, enerji şirketleri, teknoloji tedarikçileri, danışmanlık kuruluşları, sanayi kuruluşları, sektörel kuruluşlar ve kamu kuruluşları başta olmak üzere 100’ün üzerinde paydaşla temas ettiklerini belirtti.

Raporun 10 aylık bir çalışmanın ürünü olduğunu söyleyen Saygın, “Geçmiş döneme bakıldığında Türkiye’de enerji dönüşümünde yıllık ortalama 3,4 milyar dolar yatırım ve yaklaşık 2 milyar dolar finansmanla önemli yol kat edildiğini görüyoruz. Önümüzdeki dönemde dönüşen ve değişen ihtiyaçlara yönelik yeni adımlar atılmasıyla bu sürecin ilerleyeceğini düşünüyoruz” diye konuştu.

SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Kıdemli Enerji Analisti Yael Taranto ise rapora ilişkin olarak  Türkiye’nin yatırım potansiyeli, yerel bankaların deneyimi ve enerji sektörünün gelişkinliği, dünyada ise iklim taahhütlerindeki artışla birlikte konjonktürel belirsizlikler aşıldığında enerji dönüşümü ihtiyaçları için finansal kaynaklara ulaşılabileceği ortaya konuluyor” dedi.

Rapora göre, Türkiye’nin toplam enerji talebi 2002 – 2018 döneminde %90’ın üzerinde arttı. Talebi karşılamak üzere enerji yatırımları artarken, beraberinde enerji ithalatı da yükseldi. Bununla birlikte Haziran 2019 itibarıyla toplam kurulu elektrik üretim kapasitesi 90,4 GW’a ulaştı. Yenilenebilir kaynaklar ise toplam kurulu kapasitenin yaklaşık yarısını oluşturdu. Enerji verimliliğinin önemli bir göstergesi olan birincil enerji yoğunluğu endeksinde ise diğer ülkelere kıyasla daha yavaş gelişme gösterilirken, yıllık bazda ortalama %1,65 oranında iyileşme sağlandı.

Enerji Dönüşümünde Yatırım ve Finansman İhtiyacı Artacak

Çalışmaya göre, 2004-2018 döneminde enerji yatırımları finansmanında en önemli kaynak yurtiçi ve yurtdışı finansal kuruluşlar oldu. 2018 sonunda yurtiçi bankalardan enerji sektörüne sağlanan finansman, gayri nakdi krediler dahil, 45,4 milyar dolara ulaştı. Yurtdışı finansal kuruluşlardan da doğrudan özel sektör enerji yatırımlarına 12 milyar dolar düzeyinde kredi sağlandı.

Araştırmada, 2007-2018 döneminde enerji sektörünün toplam sabit sermaye yatırımları içindeki payının %2,3 olduğu, bankacılık kredileri içindeki payının ise %7’ye yaklaştığı belirtildi. Orta-uzun vadeli borçlar dikkate alındığında ise pay %10 civarında. Enerji sektörünün diğer sektörlere kıyasla borçlanma olanaklarından daha fazla yararlanabilmesi ve orta-uzun vadeli kaynak temin edebilmesi dikkat çekiyor. Enerji dönüşümü yatırımlarında sağlanabilen %60-65 seviyesindeki borç oranının diğer enerji yatırımlarına kıyasla daha yüksek seviyede olduğu görülüyor.

Raporda, 2030 yılına kadar Türkiye enerji sektörünün dönüşümünün devamı için yıllık ortalama 5,3 – 7 milyar dolarlık bir yatırım ihtiyacı olduğu tahmin ediliyor. Bu yatırımın karşılanması için ise yıllık ortalama 3,6 – 4,5 milyar dolarlık finansman gerekeceği hesaplandı. Söz konusu rakamlar geçmiş dönem ortalamalarının 1,5 – 2 kat üstünde. Önemli ölçüde artacak olan finansman gereksiniminin %70’inin geleneksel banka kredileriyle, %30’luk bölüm için ise tahviller, girişim/risk sermayesi vb. alternatif yatırım araçlarıyla karşılanabileceği hesaplanıyor.

Yatırımlar 2030’a kadar yenilenebilir enerjinin elektrik üretimi içindeki payının %50’ye yükselmesini, ayrıca enerji verimliliğinde ‘Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı 2017-2023’ hedeflerine ulaşılarak 2030’a dek bu seviyenin muhafaza edilmesini sağlayacak.

Enerji Finansmanda Yeni Ürünlere İhtiyaç Var

Rapor aynı zamanda kamu, finans kuruluşları, yatırımcılar için başarılı finansman modellerinin nasıl oluşturulacağı ortaya koyuyor.

Türkiye’nin enerji sektörünün dönüşümü için ihtiyaç duyulacak yatırım ve finansmanın karşılanması için gereken eylem ve önlemler, çalışma kapsamında yapılan paydaş görüşmeleri doğrultusunda birer eylem alanı halinde ifade edildi. Raporda enerji dönüşümünün finansmanını desteklemek üzere beş eylem alanı önerildi.

Bunlar;

  • Enerji dönüşümü perspektifinin ve piyasa mekanizmasının güçlendirilmesi
  • Finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi
  • Enerji verimliliği finansmanının artırılması
  • Yenilenebilir enerji finansman modellerinin geliştirilmesi
  • Dağıtık yenilenebilir enerji sistemlerinin finansman modellerinin geliştirilmesi

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Haber Merkezi

İklim Haber - Haber Merkezi

Bir yorum yazın

Yorum yazmak için tıklayınız.