Türkiye’nin 1 Mayıs itibarıyla yangın sezonuna girdiğini belirten Prof. Dr. Tolunay, bahar aylarının bol yağışlı geçmesinin yeşil ot örtüsünü arttırdığını ve yaz aylarında yükselen sıcakların bu bitki örtüsünü hızla kurutarak tutuşmaya hazır bir “barut fıçısı” haline getireceğini söyledi.
İklim Haber ve Medyascope işbirliğiyle hazırlanan COP31 Yolu programının bu bölümünde, Dr. Barış Doğru’nun konuğu İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay, orman yangınlarını, iklim değişikliğinin yangınlar üzerindeki etkilerini ve yaklaşan El Niño’nun Türkiye’ye yansımalarını “Türkiye orman yangınlarına hazır mı?” diye sorarak değerlendirdi.
Türkiye’nin 1 Mayıs itibarıyla yangın sezonuna girdiğini belirten Tolunay, henüz korkutan yangınlar yaşanmasa da bahar aylarının bol yağışlı geçmesinin yeşil ot örtüsünü arttırdığını ve yaz aylarında yükselen sıcakların bu bitki örtüsünü hızla kurutarak tutuşmaya hazır bir “barut fıçısı” haline getireceğini söyledi.
Manavgat’ta 2021’de başlayarak çevre illeri de etkisi altına alan büyük yangının Türkiye’nin yangınlar konusunda hazırlıksız olduğunu gösterdiğini vurgulayan Tolunay, “Orman Genel Müdürlüğü, yangınlara hazırlığı uçak ve helikopter sayısına indirgiyor. Geçen yıl yaklaşık 150 hava aracımız vardı. Ancak geçen yıl da 85 bin hektara yakın orman yandı. Uçak ve helikopter sayısının çokluğu hazırlıklı olduğumuz anlamına gelmiyor. Yangının neden çıktığını, neden büyüdüğünü analiz etmek gerekiyor” dedi.
El Niño Etkisi
El Niño yıllarında alize rüzgârlarının yön değiştirdiğini belirten Tolunay, sıcak okyanus sularının derinlere inmek yerine yüzeyde kalmasının özellikle Güney ve Kuzey Amerika’da etkili olduğunu söyledi. Doğanay Tolunay, “Karalar ve denizler arasındaki sıcaklık farkları, fırtınaların şiddetini artırıyor ve hortum gibi doğa olayları görülüyor. Avrupa ve Türkiye üzerinde doğrudan büyük etkisi olmasa da tüm dünyada sıcaklıkların 0,2-0,3 derece kadar artması bekleniyor” diye ekledi.
Yaz mevsiminde Ege ve Akdeniz bölgelerinde yüksek hava sıcaklıklarının sürekli görülmeye başlandığını söyleyen Tolunay şöyle devam etti:
“Sıcaklık artışı buharlaşmayı arttıracağı için su kaynaklarını olumsuz etkileyebilir ve orman yangını riskini artırabilir. El Niño’nun etkisi henüz yeni yeni hissediliyor. Asıl etkisinin sonbahardan itibaren artmasını ve 2027’ye kadar sürmesini bekliyoruz. Nitekim 2024’te etkisini gördüğümüz El Niño da 2023’ün bahar aylarında başlamış ve 2024’e kadar devam etmişti.”
COP31’in Türkiye’de iklim değişikliği farkındalığını artırmak için önemli bir fırsat olabileceğini düşündüğünü söyleyen Tolunay, “Toplumda öyle bir algı oluştu ki herkesin hayali COP31’de Antalya’da olmak. Yapılan webinarlar ve toplantılarda sürekli COP’un detayları konuşuluyor. Oysa toplum olarak bu süreçte doğrudan bir etkimiz yok, gündemler zaten belli” dedi.
