Dünya liderleri bugünden itibaren COP31’de konuşmaya başlayacak. Türkiye ise konferansa katılan hükümet temsilcilerini, nihai anlaşmanın merkezine elektrifikasyon hedefini yerleştirmeye çağırırken, söz konusu hedefte yeni elektrik üretiminin temiz enerji kaynaklarından sağlanmasını zorunlu kılan herhangi bir hüküm bulunmaması dikkat çekiyor.
Türkiye yeni bir iklim anlaşması için girişimlerini sürdürürken dünya liderleri bugünden itibaren COP31’de konuşmaya başlayacak.
Dünya liderleri, COP31 kapsamında bugün yapacakları konuşmalarda iklim önceliklerini ortaya koymaya hazırlanırken, müzakereciler de, küresel enerji tüketiminde elektriğin payını artırmayı ve fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik duraklama halindeki çabaları yeniden canlandırmayı amaçlayan bir plan üzerinde uzlaşmaya çalışıyor.
Yaklaşık 200 ülkeden delegeler, küresel seragazı emisyonlarının düşüşe geçtiğine dair çok az işaretin görüldüğü bir dönemde, Akdeniz’in turizm merkezlerinden Antalya’da bir arada. Savaşlar, enflasyon ve diğer krizler ise siyasi gündemde iklim değişikliğiyle rekabet ediyor.
Geçen ay yayımlanan bir Birleşmiş Milletler (BM) raporu, dünyanın, ülkelerin iklim değişikliğinin en ağır sonuçlarını önlemek amacıyla Paris Anlaşması kapsamında ulaşmayı taahhüt ettiği 1,5 derecelik ısınma sınırını aşma yolunda ilerlediğini ortaya koydu.
2015 yılında düzenlenen Paris İklim Konferansı’na başkanlık eden ve eski COP başkanlarından oluşan bir danışma kuruluna liderlik eden eski Fransa Başbakanı Laurent Fabius ise dünya liderlerinin konuşmalarının, müzakerelere siyasi ivme kazandırabileceğini söyledi. Fabius, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Bu, liderlerin bazı duyurular yapmaları ve bu kez daha da önemlisi, bunları nasıl hayata geçireceklerini açıklamaları için bir fırsat. Çünkü Antalya’daki kilit sözcük uygulama” dedi.
Dünya Liderleri Sırayla Söz Alacak
COP31 programına göre, aralarında cumhurbaşkanları ve hükümet başkanlarının da bulunduğu çok sayıda dünya lideri, Çarşamba günü öğleden sonra başlayacak yoğun konuşma maratonuna Perşembe gün boyunca devam edecek. Çarşamba günü konuşma yapması beklenen liderler arasında, Ekim ayı sonunda yeniden seçilen ve ülkesi geçen yılki iklim müzakerelerine ev sahipliği yapan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva da bulunuyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng ve Marshall Adaları Devlet Başkanı Hilda Heine de Çarşamba günü konuşma yapacak isimler arasında yer alıyor.
Tarihsel olarak dünyaya en fazla seragazı salan ülke olan ABD ise iklim müzakerelerine geçen yıl olduğu gibi bu yıl da katılmıyor. Küresel ısınmayı “aldatmaca” olarak nitelendiren ABD Başkanı Donald Trump, 2025’te yeniden göreve gelmesinin ardından ülkesini iklim işbirliğinden çekmişti.
Türkiye Elektrifikasyon Artış Hedefi Yeterli Ne Kadar Yeterli?
COP31’e ev sahipliği yapan Türkiye ise, konferansa katılan hükümet temsilcilerini, nihai anlaşmanın merkezine elektrifikasyon hedefini yerleştirmeye çağırıyor. Ancak eleştirmenler, bu hedefin küresel ısınmayı sınırlamak için çok az katkı sağlayabileceğini savunuyor.
Öneri, elektriğin küresel toplam enerji tüketimindeki payının, bugün %20’nin biraz üzerindeki seviyesinden, 2035 yılına kadar %35’e çıkarılmasını öngörüyor. Bu artışın, teorik olarak otomobillerden, fabrikalardan ve binalardan kaynaklanan sera gazı emisyonlarını azaltması bekleniyor.
Ancak öneride, yeni elektrik üretiminin temiz enerji kaynaklarından sağlanmasını zorunlu kılan herhangi bir hüküm bulunmaması da dikkat çekiyor. Ayrıca dünya hükümetleri, kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik daha kapsamlı bir yol haritası üzerinde henüz uzlaşabilmiş değil.
BM Genel Sekreteri António Guterres, Salı günü konferansta yaptığı konuşmada, ülkeleri fosil yakıtlardan çıkışı açık takvimlere bağlamaya çağırarak, “Fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini tabu ya da çözümsüz bir mesele olarak görmekten vazgeçmenin zamanı çoktan geldi” dedi.
Fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmaya yönelik küresel bir plana ihtiyaç duyulması konusunda, Brezilya’da düzenlenen bir önceki COP’ta da herhangi bir uzlaşmaya varılamamıştı. Bununla birlikte, Brezilya COP Başkanlığı geçen hafta, bu fikri iklim müzakerelerinin merkezinde tutmayı amaçlayan bir yol haritası yayımladı. Yol haritası, ülkelerden öncelikle 2028 yılına kadar enerji sistemlerini planlamalarını ve değerlendirmelerini, ardından 2031’den itibaren fosil yakıt arzını azaltmak için birlikte hareket etmelerini talep etti.
