Yeni bir araştırma yüzyılın sonuna doğru sıcak günlerde aşırı sıcaklığın dört saatten fazla artabileceğini ortaya koyuyor.
Yüksek emisyon senaryosuna dayanan yeni bir çalışma, sıcak günlerin 21. yüzyılın sonlarına doğru 4 saatten fazla ek aşırı sıcaklık süresine sahip olabileceğini gösteriyor. İklim değişikliği alanında dünyanın en saygın bilimsel dergilerinden bir olan Nature Climate Change dergisinde aşırı sıcaklar üzerine yeni bir modelleme çalışması yayımlandı.
Çalışmada elde edilen bulgular, saatlik değerlendirmelerin günlük ölçütlerin gözden kaçırdığı sıcaklık maruziyetini ortaya çıkarabildiğini ve bunun da daha etkili sıcaklık riski yönetimi ile halk sağlığı planlamasına katkı sağlayabileceğini gösteriyor.
Aşırı sıcak hava olayları genellikle günlük ortalama, maksimum veya minimum sıcaklıklar kullanılarak değerlendiriliyor. Ancak bu ölçümler, daha kısa süreli fakat potansiyel olarak önemli aşırı sıcaklık dönemlerini gözden kaçırabiliyor.
İklim ve çevre bilimleri alanında çalışan Çinli bilim insanı Xiaoping Liu ve çalışma arkadaşları araştırmada, 1981-2023 yılları arasındaki hava durumu gözlemleri ile model tahminlerini birleştiren veri setlerinden oluşan küresel saatlik verileri inceledi. Ekip bu verileri 21. yüzyılın sonuna kadar olan iklim projeksiyonlarıyla birleştirdi.
Araştırmacılar bu dönemde, küresel kara alanlarının her yaz ortalama yaklaşık 269 saat aşırı sıcaklık yaşadığını tahmin ediyor. Yazarlar saatlik sıcaklık olayını, 1981-2010 referans döneminde aynı saat için hesaplanan 90. yüzdelik dilimin üzerindeki sıcaklık olarak tanımlıyor.
Çalışma sonucunda küresel kara alanlarının %80’inden fazlasında aşırı sıcaklıkta artış görüldü. 1981-2023 döneminde bu artış, on yılda ortalama 62 ek saatlik aşırı sıcaklık olarak hesaplandı. Ayrıca bu olayların %28’inin, günlük ölçütlere göre aşırı sıcak olarak tanımlanmayan günlerde meydana geldiği belirlendi.
Yüksek emisyon senaryosu altında araştırmacılar, 2070-2099 döneminde her bir sıcak günün, günümüzdeki seviyelere kıyasla dört saatten fazla ek sıcaklık içereceğini öngörüyor. Ayrıca sıcak olarak sınıflandırılmayan günlerde de üç saat daha fazla aşırı sıcaklık yaşanabileceğini ve bu sıcaklık artışlarının günlük ölçümler tarafından büyük olasılıkla tespit edilemeyeceğini belirtiyor.
Araştırmacılara göre gelecekteki çalışmalar, ısı patlamaları veya ani sıcaklık olayları gibi saatlik aşırı sıcaklıkların ortaya çıkmasına neden olan mekanizmalara odaklanmalı. Saatlik ölçekte meydana gelen kısa süreli aşırı sıcaklık olaylarının daha iyi anlaşılmasının, erken uyarı sistemlerinin, sağlık risk değerlendirmelerinin ve ısınan iklime uyum çalışmalarının geliştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülüyor.
