Bakü’de devam eden Dünya Kent Forumu’na katılan delegeler, savaşların, çatışmaların ve iklim değişikliğinin kentsel geleceği hızlı bir biçimde şekillendirdiğini ancak şehirlerin bu değişimlere ayak uydurmakta zorlandığı uyarısında bulundular.
Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de devam den 13. Dünya Kent Forumu’nda (World Urban Forum –WUF13) konuşan delegeler, savaş ve iklim değişikliğinin şehirleri hükümetlerin müdahale edip yeniden inşa edebileceğinden daha hızlı etkilediği uyarısında bulunarak, standartlaştırılmış konut modellerinden uzaklaşılması çağrısında bulundular.
Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’nın iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmaya yönelik çalışmalara imza atan Moges Tadesse, Afrika şehirleri için sonuçların şimdiden çok ağır olduğuna dikkat çekti. Tadesse ayrıca, büyük ölçüde zengin ülkelerin neden oldukları maliyetlerin kırılgan ülkeler tarafından karşılanabilmesi için daha fazla uluslararası yatırım çağrısında bulundu.
Uzmanlara göre iklim krizine eşlik eden demografik baskı da oldukça büyük. Birleşmiş Milletler (BM) tarafından desteklenen küresel bir girişim olan Sürdürülebilir Çözümler Ağı’nın başkanlığını yürüten ekonomist Jeffrey Sachs ise “Afrika, 25 yıl içinde artık kırsal ağırlıklı bir kıta olmayacak” sözleriyle delegeleri uyardı.
Nitekim Sahraaltı Afrika’nın kent nüfusunun önümüzdeki çeyrek yüzyılda iki katına çıkması bekleniyor. Bu da halihazırda zorlanan şehirlere yaklaşık 1 milyar yeni insanın eklenmesi anlamına geliyor. Uzmanlar, bu dönüşümün konut ve istihdam için devasa yatırımlar gerektireceğini söylüyor.
Latin Amerika’da ise eğilim ters yönde ilerliyor: Hanelerin yaklaşık %20’si artık tek kişiden oluşuyor. Bu durum da daha küçük ve daha uygun fiyatlı kentsel konut birimlerine olan ihtiyacı artırıyor.
Konut Krizi Avrupa Birliği’nin de Başını Ağrıtıyor
Avrupa Birliği’nde (AB) artan konut krizine çözüm üretmek için oluşturulmuş özel bir politika çalışma grubu olan Uygun Fiyatlı Konut Görev Gücü’nün Genel Başkan Yardımcısı Matthew Robert Baldwin ise forumda AB’deki konut krizine dair sert eleştiriler yöneltti.
Baldwin, 27 üyeli blok genelindeki konutların yaklaşık %20’sinin boş durumda olduğunu, buna karşın kısa dönemli kiralamaların hızla arttığını belirterek şunları söyledi: “Bu tam anlamıyla bir skandal. Konut açığını gidermek için dünyadaki tüm kamu kaynakları bile asla yeterli olmaz. Hızlı kâr peşinde koşmayan; sabırlı ve sorumlu özel sermayeyi uygun fiyatlı konutları desteklemek için sürece dahil etmenin akıllıca bir yolunu bulmamız gerekiyor.”
Görev gücü, AB genelinde erişilebilir konutları geliştirmek amacıyla sekiz maddelik bir plan önerdi.
Konut Krizi 3 milyara Yakın İnsanı Etkiliyor
WUF13’te genel anlamda süren tartışmalar ise BM-Habitat’ın yayımladığı son Dünya Kentleri Raporu etrafında şekillendi. Rapora göre dünya genelinde yaklaşık 3 milyar insan, konut yetersizliğinden, karşılanamayan barınma maliyetlerinden veya temel hizmetlere erişim eksikliğinden etkileniyor. Ayrıca 1,1 milyardan fazla insan da hâlâ gecekondu bölgelerinde ve kayıt dışı yerleşimlerde yaşamlarını sürdürüyor. Raporda, birçok bölgede konut fiyatlarının gelirlerden daha hızlı arttığı, buna iklim kaynaklı yerinden edilmelerin ve artan eşitsizliğin de eklendiğine dikkat çekiliyor.
BM’nin konut ve kentsel gelişim alanında çalışan uzman isimlerinden biri ve UN-Habitat bünyesinde Küresel Raporlar ve Eğilimler Birimi’nin başkanı olan Ben Arimah ise forumda şunları söyledi: “Şehirlerdeki konut sorunları 2050’ye kadar daha da büyüyecek. Dünya nüfusunun yalnızca %25’i konut sahibi olabilmek için mortgage sistemlerinden yararlanabiliyor. Bu da insanların büyük çoğunluğunun finansal kapasitesinin yetersiz olduğunu gösteriyor.”
