Norveç’in aldığı karar, hem küresel temiz enerji geçişine destek sağlaması hem de fosil yakıt finansmanının sınırlandırılması açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Norveç, 2025 itibarıyla yeni uluslararası fosil yakıt projelerine kamu finansmanı sağlamayı durduracağını açıkladı. Norveç’in ihracat kredi kuruluşu Eksfin, yurtdışındaki fosil yakıt projelerine sağlanan kamu finansmanının büyük kısmını üstleniyor. Sivil toplum örgütü Oil Change International’ın verilerine göre, Eksfin Temmuz 2021-Haziran 2023 arasında bu tür projeler için 8,78 milyar ila 10,98 milyar Norveç kronu (yaklaşık 786-983 milyon dolar) finansman sağladı.
Norveç ayrıca, geçtiğimiz yıl COP28 İklim Zirvesi’nde imzaladığı Temiz Enerji Geçiş Ortaklığı (CETP) kapsamında da taahhütlerini sürdürüyor. CETP, kamu finansmanını fosil yakıt enerjisinden temiz enerji projelerine kaydırmayı hedefliyor. 2021 yılında COP26’da başlatılan bu girişim, bugün 41 ülkenin imzasını taşıyor ve fosil yakıt projelerine verilen doğrudan kamu desteğinin durdurulmasını öngörüyor.
İmzacılar, anlaşmaya katıldıktan sonraki bir yıl içinde, karbon yakalama teknolojisi gibi operasyonel emisyon azaltım yöntemleri kullanılmayan projelere finansman sağlamayı bırakmayı taahhüt ediyor. Bu kapsamda karbon kredileri veya ofsetler dikkate alınmıyor.
Norveç Hükümeti yaptığı açıklamada, “OECD’nin devlet ihracat finansmanı çerçevesinde fosil yakıt finansmanına yönelik ortak düzenlemeler getirmek için çalışıyoruz” dedi. Bu politikaların, yıllık 41 milyar dolarlık petrol ve gaz ihracat finansmanını sona erdirebilecek bir OECD anlaşmasına zemin hazırladığı belirtiliyor.
Oil Change International, anlaşmaya yönelik son müzakerelerin devam ettiğini açıklarken, Norveç’in aldığı bu karar, hem küresel temiz enerji geçişine destek sağlaması hem de fosil yakıt finansmanının sınırlandırılması açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
