Temiz elektrifikasyona ve fosil yakıtlardan uzaklaşmaya vurgu yapılan yol haritasında yenilenebilir enerjiye dayalı elektrifikasyondan açıkça söz edilmiyor. Ancak elektrifikasyonun temiz olması ve ekonomi genelinde fosil yakıtların yerini alması gerektiği vurgulanıyor.
Antalya’da, Başbakan Andy Burnham’ın COP31 Yüksek Düzeyli Liderler Zirvesi’ndeki konuşmasının ardından Birleşik Krallık temiz elektrifikasyon yol haritasını sundu.
Temiz elektrifikasyona ve fosil yakıtlardan uzaklaşmaya vurgu yapılan yol haritasında yenilenebilir enerjiye dayalı elektrifikasyondan açıkça söz edilmiyor. Ancak elektrifikasyonun temiz olması ve ekonomi genelinde fosil yakıtların yerini alması gerektiği güçlü biçimde vurgulanıyor. Yol haritasında “Enerji talebinin fosil yakıtlardan temiz elektriğe kaydırılması” ve “Elektrifikasyon ile fosil yakıtlardan uzaklaşma ivmesinin korunmasının el ele ilerlemesi” ifadeleri yer alıyor.
Planda temiz elektrifikasyonun hayata geçirilmesi şebekelerle başlıyor. Yol haritası, artan enerji talebine hazırlık amacıyla Birleşik Krallık’ın elektrik şebekelerini güçlendirmek için hâlihazırda yürüttüğü çalışmalara değiniyor.
Yanı sıra Küresel Durum Değerlendirmesi (GST) ile bağlantı de bağlantı kuruluyor. Temiz elektrifikasyonun; yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması, enerji verimliliğinin iki katına çıkarılması ve fosil yakıtlardan uzaklaşılması yönündeki ilk Küresel Durum Değerlendirmesi (GST1) taahhütlerinin yerine getirilmesi açısından kritik olduğu belirtiliyor.
Yol haritasında sıralanan adımların hâlihazırda yasalaşmış, finansmanı sağlanmış veya uygulamaya konmuş politikalar olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla yeni bir politika veya hedef açıklanmıyor. Konutlar ve binaların yanı sıra ulaşım ve sanayi sektörlerine yönelik mevcut politikalar aktarılıyor.
Uygun fiyatlı elektrik ise elektrifikasyonun ön koşulu olarak ele alınıyor. Elektrik faturalarının düşürülmesi, vergi önlemleri ve sanayiye yönelik elektrik fiyatı destekleri, elektrifikasyonun önündeki temel engellerden biri olan elektriğin fosil yakıtlar karşısındaki rekabet gücüne odaklanıyor.
Fosil Yakıtların Ötesi Ağı (Beyond Fossil Fuels) Uluslararası Kampanya Sorumlusu Anna McGurk Birleşik Krallık’ın yeni yol haritasında temiz elektrifikasyonun fosil yakıtların yerini alması gerektiğini açıkça kabul etmesini memnuniyetle karşıladıklarından bahsederken, Burnham’ın, COP31’deki liderlere çok ihtiyaç duyulan bir mesaj verdiğini aktarıyor. “Elektrifikasyonun enerji dönüşümüne katkı sunabilmesi için yalnızca enerji kullanımının elektriğe geçmesi yetmez; kullanılan elektriğin de fosil yakıtlar yerine temiz enerji kaynaklarından üretilmesi gerekir” diyen McGurk şöyle devam etti: “Bu ilke, küresel elektrifikasyon hedefinin merkezinde yer almalı ve diğer hükümetler de aynı yaklaşımı benimsemeli. Ancak kullanılan kelimeler önemli: ‘Temiz’ demek ‘fosil gaz’ demek değildir. Temiz elektrifikasyon, kömür veya gaz kapasitesinin artırılmasına hiçbir şekilde kapı aralamadan, yalnızca yenilenebilir enerjiyle sağlanmalıdır.”
Birleşik Krallık’ın, elektrifikasyon yol haritasının merkezine uygun fiyatlı elektriği koyduğundan söz eden McGurk, “Şimdi bu vaadin ülkenin iç politikalarına da yansıması gerekiyor. Yeni bir araştırma, veri merkezlerinin hızla yaygınlaşmasının 77 bin İngiliz hanesini daha enerji yoksulluğuna sürükleyebileceği konusunda uyarıyor. Daha ucuz elektrik vaadi, hane halkının faturalarını artıracak veri merkezi yatırımları nedeniyle boşa çıkma riski taşıyor. Birleşik Krallık hükümeti elektrifikasyonun faydalarını gerçekten hanelere ulaştırmak istiyorsa, yapay zekâ altyapısına yönelik planlarını yeniden gözden geçirmeli ve büyük teknoloji şirketlerinin devasa enerji talebinin faturasını halkın ödememesini sağlamalı” dedi.
