UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell, metan gibi süper kirleticilerin emisyonlarının azaltımında dünyanın önünde devasa bir fırsat olduğunu söylerken, “Üstelik iklim, ekonomiler ve insan sağlığı için kolayca ulaşılabilecek bir hedeften söz ediyoruz” dedi. 2021’de başlatılan Küresel Metan Taahhüdü’ne de 480 milyon dolarlık finansman sağlandı.
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31 Liderler Düzeyinde Karbondioksit Dışı Sera Gazları Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, felaketlerle dolu bir dünyada metan konusunda harekete geçmenin, dünyaya nefes alacak bir alan sunduğunu söyledi.
Yakın vadede küresel ısınmayı dizginlemenin en hızlı, en ucuz ve en etkili yollarından birinin metan emisyonlarını azaltmak olduğunu vurgulayan BM İklim Şefi, sözlerini şöyle sürdürdü: “Üstelik bunu yaparken ekonomileri, hasadı ve sağlığı da güçlendirir. İklim kaynaklı yıkımlar halihazırda hayatları mahvediyor, geçim kaynaklarını parçalıyor ve enflasyonu tetikliyor. Sıcaklıklar ne kadar yükselirse durum o kadar kötüleşecek. Metan ve tüm süper kirleticiler konusunda harekete geçmek bu noktada bir rahatlama sağlar. Emisyon kesintileri hızlı sonuç verir. Bu kesintiler, yakın vadedeki sıcaklık artışını sınırlandırmak için elzemdir. Ve 1,5 derece sınırının aşımını mümkün olduğunca kısa ve küçük tutmak için de hayati önem taşır.”
Karayipler’de bulunan bir ada ülkesi olan Grenada vatandaşı olan Stiell, kendi ülkesi gibi küçük ada devletleri için metan azaltımının zaman kazandıracak bir yol olduğundan bahsetti. “Elbette bu adım, daha büyük sıcaklık artışlarını engellemek adına karbondioksit konusunda atılacak hızlı adımlarla desteklenmelidir” diyen Stiell şöyle devam etti: “Çözümler ise petrol ve gazdan atık yönetimine ve tarıma kadar her alanda halihazırda mevcut: Petrol ve gaz sektöründeki metan emisyonlarının %70’i, çoğu düşük maliyetle ya da hiç net maliyet gerektirmeden mevcut teknolojiler kullanılarak ortadan kaldırılabilir. Katı atık sektöründeki metan azaltımlarının %75’i ise tasarruf bile sağlayabilir: Yani yakalanan metanın değeri, yapılan yatırımın maliyetini aşabilir. Bu çözümleri daha hızlı ve daha adil bir şekilde hayata geçirmenin faydaları iklimin çok ötesine uzanır: daha düşük sıcaklıklar, daha yüksek verimlilik ve daha temiz hava sağlar. Bu da daha bereketli hasatlar, daha düşük maliyetler ve kurtarılan hayatlar demektir.”
Ülkelere Çağrı: Kamu ve Özel Sektörün Finansman Gücünü Kullanın
BM Çevre Programı (UNEP) ve İklim ve Temiz Hava Koalisyonu’nun (CCAC) yaptığı bir çalışmanın bulgularına atıfta bulunan Stiell, “Temel süper kirletici çözümlerine yatırılan her bir dolar, yalnızca ekonomik kazanç olarak 15 dolarlık bir getiri sağlıyor. İş dünyası açısından bakıldığında ortadaki tablo son derece net” dedi.
Ülkelerin bu faydaların giderek daha fazla farkına vardığını belirten BM İklim Şefi, küresel metan emisyonlarının yaklaşık dörtte üçünü temsil eden tarafların %90’ından fazlası, yeni ulusal iklim planlarına bu emisyonları azaltmaya yönelik önlemleri dahil ettiğini hatırlattı. Yeni görevin bu planları eyleme dönüştürmek olduğundan bahseden Stiell, COP Başkanlığının oynayacağı role dikkat çekti:
“COP31, COP Başkanlığı’nın metan ve atık konusundaki hedefleri de dahil olmak üzere, ülkelerin bunu başarmak için ihtiyaç duyduğu pratik çözümleri sunmaya ve ivme kazandırmaya yardımcı olabilir. Süper Kirletici Ülke Eylem Hızlandırıcısı (Super Pollutant Country Action Accelerator) gibi girişimler uluslara hayati destekler sağlıyor.”
Zirveye katılan Taraflara da seslenen Stiell, ulusların bu süreçte kritik bir rol oynayabileceğini belirtti ve taleplerini sıraladı: “Birincisi, metanı ve diğer süper kirleticileri bir öncelik haline getirin. Ulusal iklim planlarınıza bu konuda hedefler koyun. Bunları kilit sektörlere yönelik politikalarla destekleyin. Ve endüstrileri teknoloji ve çözümlere yatırım yapmaya teşvik edin. İkincisi, kamu ve özel sektör finansmanını artırmak için gücünüzü kullanın. Özellikle kalkınma bankaları ve iklim fonları aracılığıyla bunu yapın. 2023 yılında emisyon azaltımı için ayrılan iklim finansmanının yalnızca yarım puanlık (%0,5) kısmı süper kirleticilere gitti. Üçüncüsü, kurumlara, teknik kapasiteye ve proje geliştirme süreçlerine yatırım yapın. Ve dördüncüsü, şu anda faaliyete geçmiş olan yeni BM karbon piyasasını kullanın. Bu mekanizmanın ilk hedeflediği alanlardan biri, düzenli depolama sahalarındaki metan gazıdır; mekanizma, bu gazı yakalayıp kullanıma sunan çözümleri ödüllendiriyor.”
Zirvede önemli duyurular da yapıldı. Hayırsever ortaklar; enerji, tarım ve atık sektörlerinde metanla mücadelenin yanı sıra siyah karbon, temiz pişirme yöntemleri, ulaşım ve soğutma alanlarındaki çalışmaları hızlandırmak amacıyla 480 milyon doları aşan yeni finansman desteğini duyurdu. Bu katkı, Küresel Metan Taahhüdü’nün 2021 yılında başlatılmasından bu yana sağlanan 530 milyon dolarlık finansmanın üzerine inşa ediliyor.
Süper Kirletici Ülke Eylem Hızlandırıcısı’na da 25 milyon dolarlık finansman sağlandı Aynı zamanda Girişime yedi yeni ülkenin katıldığı açıklandı: Fildişi Sahili, Etiyopya, Fiji, Fas, Pakistan, Filipinler ve Özbekistan. Bu genişleme ile Hızlandırıcı’nın ulaştığı ülke sayısını 14’e çıktı.
