2026 yazında Türkiye’yi bekleyen iklim risklerini değerlendiren uzmanlara göre, artan gece sıcaklıkları halk sağlığını tehdit ederken, iklim değişikliği ile orman yangınlarının dinamiklerinin değiştiğini ve artık ekstrem yangın boyutuna geldiğini aktardı.
İklim Masası’nın “2026 Yazında Bizi Neler Bekliyor?” başlıklı çevrimiçi basın toplantısında, iklim değişikliğinin Türkiye’de sebep olduğu değişimi ve 2026 yazında karşı karşıya olunan iklim risklerini, İklim Masası yazarı akademisyenler Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, Dr. Bikem Ekberzade ve Doç. Dr. Okan Ürker aktardı.
Türkiye’de son 14 yılın tamamının, 1900-2020 ortalamasından sıcak geçtiğini ve artık sıcak yılların nadiren gözlenmediğini aktararak başlayan Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, ortalama sıcaklıklarla birlikte aşırılıkların da arttığına dikkat çekti. “Tropikal gece” denilen yüksek gece sıcaklıklarının da arttığını aktaran Yavaşlı, vücudun soğumasını ve dinlenmesini engelleyen bu koşulların, önemli bir halk sağlığı riski olarak öne çıktığını belirtti.
“Türkiye’de yazlarımız değişiyor. Sıcak hava dalgaları sıklaşıyor. Gecelerimiz ısınıyor ve kuraklıkla baş başayız. Bundan sonra uyum planları ertelenemez” diyen Yavaşlı, iklim değişikliği ile birlikte değişen koşullara uyum sağlamak için yalnızca en yüksek sıcaklıkların değil, en düşük sıcaklıkların da dikkate alınması ve sıcaklığa bağlı ölümlerin mutlaka sayılması gerektiğini söyledi.
İklim değişikliği ile birlikte Türkiye’de yangınların ne şekilde değiştiğini açıklayan Dr. Bikem Ekberzade ise yangınların sayısının değil, dinamiklerinin değiştiğini ve artık ekstrem yangın boyutuna gelebildiklerini aktardı. Yangının yıllara yayılan bir süreç olabildiğini belirten Ekberzade, en önemli unsurlarından birinin ise kuraklık olduğuna dikkat çekti.
Türkiye’nin yüz yıllık yangın simülasyonlarını hazırladıkları yeni çalışmalarının bulgularını aktaran Ekberzade, “Bulgularımız, Türkiye’nin ve çevre coğrafyasının, uzun süredir kararlı bir kuraklığın içinde olduğunu gösteriyor” dedi ve geçirilen tek bir yağışlı senenin, bu kuraklık sinyalini kırmaya yeterli olmadığı uyarısında bulundu.
Bu süreçte iklim değişikliğini “en önemli oyuncu” olarak tanımlayan Ekberzade, 2021 Manavgat Yangını’ndan örnek vererek, “Uzun süreli ekstrem kuraklığın ve kurumanın olduğu dönem sonrasında gerçekleşen, yine yüksek anomali dediğimiz ortalamanın üzerindeki yağışlar, bölgedeki yakıt yükünü hızlı bir şekilde artırabiliyor. Ardından gelen kuruma, oradaki yakıt yükünü yangına hazır bir hale getiriyor. Ondan sonra tek gereken, Manavgat’ta olduğu gibi yangının çıkması” ifadelerini kullandı.
Yangının doğal bir olgu olduğunu ve kendi başına iyi ya da kötü olmadığını açıklayan Doç. Dr. Okan Ürker ise iklim değişikliği ile teknik ormancılık uygulamalarının bir araya gelmesi ve artan insan etkisiyle birleşmesiyle birlikte, iyi yangınlardan kötü yangınlara geçiş yaptığımızı belirtti.
“Akdeniz kıyı sistemlerinde plantasyonlar inşa ederek yakıt yükünü artırdık ve tüm kıyı şeritlerimizi tutuşmaya hazır kibrit kutusuna dönüştürdük. Geleneksel ekolojik bilgiyi dışladık; ormanlarda keçi otlatılmasını yasakladık. Yanmaya hazır bir sistem inşa ettik” diyen Ürker, yangın yönetiminin aslında bir bütçe yönetimi olduğuna dikkat çekti ve şu an bütçenin aslan payını alan yangın söndürmenin, aslında araçlardan yalnızca biri olması gerektiğini aktardı. Yangınlar söndürüldükten sonra, o alandaki yanıcı maddenin mutlaka sınırlandırılması gerektiğini açıklayan Ürker, bunun için keçi otlatma, mekanik seyreltme veya kontrollü yakma gibi uygulamalardan faydalanılabileceğini söyledi.
