Bu yaz Avrupa’da yaşanan aşırı sıcakların 50 bin kişinin ölümüne yol açtığını açıklayan yeni bir araştırmaya göre, sıcaklığa bağlı ölümlerin nüfusa oranla en yüksek olduğu ülkeler Malta, İtalya ve Macaristan oldu. Yine aynı araştırmaya göre, iklim krizine bağlı ölümlerin toplam sıcaklık kaynaklı ölümler içindeki payı, yüzyılın başında yaklaşık %40 iken söz konusu oran bu yaz %65’e yükseldi.
Yeni bir araştırmaya göre, bu yaz Avrupa kentlerinde aşırı sıcaklar, 50 bin kişinin ölümüne yol açtı. Araştırmacıların bulgularına göre, Haziran-Ağustos döneminde gezegeni ısıtan kirliliğin neden olduğu ek sıcaklıklar kentsel alanlarda 32 bin kişinin daha erken ölümüne neden oldu. Sıcak günler, savunmasız durumdaki insanların vücutlarını aşırı zorlanmaya iterken, sıcak geceler de vücudun kendini toparlamasını engelledi.
Araştırmada 854 kentteki sıcaklıklar ile sağlık arasındaki geçmiş dönem ilişkileri modellendi ve böylece ölüm sayısına ulaşıldı. Bu sayının kayıtlara geçen en yüksek düzeye ulaştığı da belirlendi. Araştırmanın ortak yazarlarından, Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’nda iklim ve sağlık alanında uzman olarak görev yapan bilim insanı Malcolm Mistry, “854 kentsel bölgede sıcaklığa bağlı olarak tahmin edilen ölümlerin mutlak sayısı gerçekten de sarsıcı. Ancak belki de daha endişe verici olan, bu ölümlerin ne kadarını insan kaynaklı iklim değişikliğine bağladığımız” dedi.
Araştırmaya göre, iklim krizine bağlı ölümlerin toplam sıcaklık kaynaklı ölümler içindeki payı, yüzyılın başında yaklaşık %40 iken söz konusu oran bu yaz %65’e yükseldi. Sıcaklığa bağlı ölümlerin nüfusa oranla en yüksek olduğu ülkeler ise Malta, İtalya ve Macaristan oldu. Mutlak ölüm sayıları da İtalya, Fransa, İspanya, Almanya ve Birleşik Krallık’ta en yüksek düzeye ulaştı. Ölüm belgelerinde, felç geçiren ya da akciğer kanseri olan bir kişinin dayanma sınırlarını aşmasına neden olan tehlikeli sıcaklıklar gibi katkıda bulunan etkenlere nadiren yer verildiği için aileler, sıcaklığın ve insan faaliyetlerinin yakınlarının ölümünü hızlandırdığını çoğu zaman bilmiyor.
Sadece Yaşlılar Değil, Gençler de Yaşamını Yitirdi
Araştırmaya göre, kıta Avrupası’nda sıcaklıklardan en ağır etkilenen kent olan Napoli’de, yaşa göre modellenen tahminler doğrultusunda her bir milyon kişiden 815’i sıcaklık nedeniyle hayatını kaybetti. Kentin kuzeyindeki Ospedale CTO hastanesinde görev yapan acil servis doktoru Mario Guarino, sıcaklığın en yüksek olduğu haftalarda acil servise başvuran hasta sayısında %15’lik artışa tanık olduğunu söyledi.
Guarino, bu dönemin “belirleyici özelliğinin” sıcaklığın ağırlaştırdığı sağlık sorunlarının karmaşıklığı olduğuna dikkat çekti. Yalnızlık ve yoksulluk da durumu daha kötü hale getiriyordu.
Araştırmaya göre, 85 yaşın üzerindekiler toplam ölüm sayısının neredeyse yarısını oluşturdu. Bununla birlikte, gençler de sıcaklıklardan etkilendi. Nitekim 20-44 yaş aralığındaki 833 kişinin de sıcaklık nedeniyle hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
Doktorlardan Fosil Yakıt Tüketimini Azaltma Çağrısı
AB’nin iklim izleme servisi bu ay yaptığı açıklamada, bu yaz Batı Avrupa’yı uzun süre kavuran aşırı sıcakların kayıtlardaki en şiddetli sıcaklar olduğunu duyurdu. Kıtanın yarısından fazlası, hissedilen sıcaklığın 38 dereceyi aştığı “çok güçlü” sıcaklık stresine maruz kaldı. Doğu Avrupa’da sıcaklıkların biraz daha az yıpratıcı olması, kıta genelindeki ortalamayı kayıtlardaki en sıcak üçüncü seviyeye taşıdı.
Araştırmada ayrıca, bu yaz yaşanan sıcakların etkilerini hızla tahmin etmek için sıcaklık ile ölüm oranları arasındaki bilinen ilişkiler, 2026 yılına ait sıcaklık verileriyle birleştirildi.
Bu yaz yaşanan aşırı sıcaklıklara bağlı ölümlerden ve önümüzdeki yıllarda bunun tekrar etmesinden endişe eden doktorlar ise, hükümetlere yükselen sıcaklıkların başlıca nedeni olan fosil yakıtların yakılmasını azaltmaları çağrısında bulundular. Çağrılarında ayrıca yine hükümetlere sağlık sistemlerini güçlendirmeleri, kentleri daha yeşil hale getirmeleri, klima kullanımını yaygınlaştırmaları ve insanları su içmeye, gölge alanlarda bulunmaya teşvik etmeleri de tavsiye edildi. Yanı sıra savunmasız durumdaki komşuların ve aile üyelerinin düzenli olarak aranıp kontrol edilmesinin önemi de özellikle vurgulandı.
