Uzmanlar Türkiye’nin COP31 Eylem Gündemi’nde elektrifikasyonu öne çıkarmasının önemli bir adım olduğunu söylerken, bu sürecin fosil yakıtlardan çıkış tartışmasını geri plana iten bir dikkat dağıtma unsuruna dönüşmemesi için fosil yakıtlardan çıkış ve elektrifikasyon hedeflerinin beraber belirlenmesi gerektiğini aktardı.
COP31 Başkanı Murat Kurum, binalarda, ulaşımda ve sanayide doğrudan fosil yakıt kullanımından temiz elektriğe geçişin hızlandırılması çağrısında bulunarak, COP31 Başkanlığı Eylem Gündemi’nin öncü bir girişimi olarak yeni bir küresel elektrifikasyon hedefini duyurdu.
Adım, COP31 Başkanı tarafından dün açıklanan, Eylem Gündemi girişimleri ve hedeflerinden oluşan daha geniş bir paketin parçası olarak geldi.
Bonn İklim Değişikliği Konferansı’nda delegelere hitap eden Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum, %20’inin biraz üzerinde olan elektrikle karşılanan nihai enerji talebi payının, 2035’e kadar %35’e çıkarılması yönünde küresel bir hedef önerdi. COP31 Başkanlığı ayrıca, bu hedefe ulaşmaya yönelik eylemleri hayata geçirmek için küresel bir koalisyon kurma taahhüdünde bulundu.
Uzmanlar ise sürecin fosil yakıtlardan çıkış tartışmasını geri plana iten bir dikkat dağıtma unsuruna dönüşmemesi için fosil yakıtlardan çıkış ve elektrifikasyon hedeflerinin beraber belirlenmesi gerektiğini aktardı. Fosil Yakıtların Ötesi Ağı (Beyond Fossil Fuels) Kampanyacısı Duygu Kutluay, elektrifikasyon ve karbonsuzlaştırmanın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini söylerken şöyle devam etti: “Elektrifikasyon ancak elektriğin fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanması halinde gerçek iklim faydaları sunar. Doğru şekilde uygulandığında yenilenebilir enerji temelli elektrifikasyon enerji güvenliğini artırırken, enerji maliyetlerini düşürerek ülkelerin fosil yakıtlara bağımlılığını azaltır. COP31, bu dönüşümü hızlandırmak için kritik bir fırsat sunuyor ve fosil yakıtlardan çıkışın da aynı aciliyetle ele alınmasını umuyoruz. Ancak bu süreçte belirlenen hedeflerin güçlü politikalar, yeterli finansman ve COP sürecinin ötesine uzanan uluslararası iş birliğiyle desteklenmesi şart.”
Kömürden Adil Çıkış Şart
Türkiye’de halihazırda 37 kömür aktif kömür termik santralı işletilmeye devam ediyor. Yanı sıra Afşin-Elbistan Termik Santralı’na ek üniteler yapılması da gündemde. Elektriğinin üçte birinden fazlası kömürlü termik santrallar tarafından üretiliyor ve kömür Türkiye’nin halen en büyük elektrik üretim kaynağı. Mekanda Adalet Derneği İklim Adaleti Program Koordinatörü Yağız Eren Abanus da, elektrifikasyon ve yenilenebilir enerji yatırımlarının ancak fosil yakıtlardan, özellikle de kömürden, planlı ve adil bir çıkışla desteklendiğinde gerçek bir dönüşüm sağlayabileceğini belirtirken şöyle devam etti: “Aksi halde enerji dönüşümü, fosil yakıtların yerini almak yerine enerji sisteminin genişlemesine dönüşebilir ve bunun çevresel ve toplumsal maliyetleri yerel topluluklar üzerinde derinleşebilir, dahası yenilenebilir enerji çözümlerine karşı toplumsal muhalefeti güçlendirebilir.” Abanus, Türkiye’nin iklim hedefleri doğrultusunda anlamlı bir ilerleme kaydedebilmesi için kömürden adil çıkışı enerji dönüşümünün merkezine yerleştirmesi gerektiğini ifade etti.
Türkiye’nin şu an için fosil yakıtlardan çıkışa dair bir planı yok. Geçtiğimiz yıl sunduğu Ulusal Katkı Beyanı da emisyonları azaltmak yerine artırıyor. Avrupa İklim Eylem Ağı’ndan (CAN Europe), Türkiye İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz de elektrifikasyonun, fosil yakıtlardan çıkışa yönelik net politikalarla desteklendiğinde iklim hedeflerine ciddi katkı sağlama potansiyeline sahip olduğunu hatırlatarak, “Enerji dönüşümünü güçlendiren bir araç olmaktan çıkıp, fosil yakıtlardan çıkış tartışmasını geri plana iten bir dikkat dağıtma unsuruna dönüşmemesi için fosil yakıtlardan çıkış ve elektrifikasyon hedefleri beraber belirlenmeli” dedi.
