fbpx
Bilim

Dağcılar Dikkat: Buzulların Erimesi Ölümcül Risk Yaratıyor!

Küresel ısınmanın etkileri Patagonya’dan Alaska’ya, Yeni Zelanda’dan Alpler’e ve Himalayalar’a dünyanın her köşesinde apaçık izleniyor. Himalaya­lar ise dünyanın çeşitli bölgelerindeki diğer dağlara benzer şekilde küresel ısınma etkilerini fazlasıyla yaşıyor.

YAZI: Özgür ÖZTÜRK

Nepal civarında araştırmalar yürüten bilim insanları artan sıcaklıklar ve hızla değişen hava koşullarına bağlı olarak gelişen ölümcül çığ risklerine karşı dağcılık sporuna gönül verenlere ciddi uyarılar yapıyor.

Himalayalar ve Alpler’de bulunan uzun tırmanma rotaları, çığ ve kaya düşmesi durumları nedeniyle olduk­ça riskli durumda. Popüler tırmanış rotalarından bazıları eriyen buzların altındaki gevşek kayaçların ve güvenli olmayan zeminin risk yaratması dağ­cıları tereddütte bırakıyor. Geçtiğimiz yıl Temmuz ayında İsviçre Alpler’inde Eiger Zirvesi doğu kanadından kopan

New York Empire State binasının ya­rısı büyüklüğündeki kaya kütlesi, vadi boyunca aşağı parçalanarak yuvarlan­mış ve Grindelwald yerleşimi üzerin­de muazzam bir toz bulutu bırakmıştı. Avrupa Alpler’inde buzların erimesi ile yamaçlarda açığa çıkan ve gevşeyen kayaçların düşmesi olayları sıkça görül­meye başladı. Bunlar dünyanın en çok tercih edilen tırmanma rotalarını tehli­keli ve riskli hale getiriyor.

Nepal’de Ekim 2005’te yaşanan 18 dağ­cının hayatını kaybettiği çığ felaketi, küresel ısınmanın etkisiyle o güne dek görülmemiş miktardaki kar yağışının etkisiyle gerçekleşmişti. Nepal Hid­roloji ve Meteoroloji Dairesi istatistiki verileri Himalayalar’da ısınmanın dün­yanın diğer yerlerine kıyasla daha fazla olduğunu gösteriyor. Eriyen buzulların oluşturduğu buzul gölleri taşma ve sel riski yaratıyor. Bunun gerçekleşmesi hidroelektrik santrallarından köprüle­re hatta köy yerleşimlerine kadar ciddi zarar verebilir.

Diğer taraftan buzulların erimesi so­nucu uzun yıllardır buz altında kalan tırmanış sırasında hayatını kaybetmiş dağcıların bedenleri de açığa çıkıyor. İlk tırmanışın yapıldığı 1922 yılından bugüne Everest Dağı’na tırmanma gi­rişimi sırasında hayatını kaybedenlerin sayısı 300 civarında. Uzun zaman önce buz altında kalan bedenler de aşağı in­dirilmeye başlandı. Bu ilgili federasyon ve hükümet tarafından beraberce ya­pılan, oldukça zahmetli ve bir o kadar da maliyetli (80 bin dolara kadar varan) bir iş.

*Bu yazı EKOIQ’nun 83. sayısından alınmıştır.