• Türkiye’de İklim Değişlikliği Algısı
  • Bir Buçuk Derece
  • Kömür Masalları
  • Hakkımızda
  • Künye
  • İletişim
İklim Haber
  • Politika
  • Ekonomi
  • Bilim
  • Afetler
  • Analiz
  • Climate News
  • Raporlar
  • COP31 Haberleri
No Result
View All Result
İklim Haber

COP31 Sona Yaklaşırken Uzmanlardan Kritik Çağrı: Fosil Yakıtlardan Çıkış Hedefi Korunmalı

by Haber Merkezi
18 Kasım 2026
in Politika
Reading Time: 4 mins read
A A
fosil yakıt
Facebook'ta paylaşLinkedin'de paylaşWhatsapp'ta paylaş

COP31 son iki gününe girerken sivil toplum ve düşünce kuruluşları, Çerçeve Karar’da fosil yakıtlardan uzaklaşma kararının korunması çağrısı yaptı ve elektrifikasyonun yenilenebilir kaynaklardan sağlanması gerekliliğine dikkat çekti. Uzmanlar, adil geçiş mekanizmasındaki tıkanıklığın aşılması konusunda da COP31 eş başkanlıklarını göreve çağırırken, Türkiye’nin kömür yatırımlarını durdurarak liderlik göstermesi gerektiğini aktardı.

YAZI: Bulut BAGATIR

Sabancı Üniversitesi’nin COP31’de düzenlediği basın toplantısında uzmanlar, müzakerelerde gelinen son noktayı değerlendirdi. Fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritası ve adil geçiş konularında COP31 eş başkanlıklarının sorumluluk üstlenmesi çağrısı yapılırken, elektrifikasyon taahhüdünde yenilenebilir enerji kaynaklarının yer alması gerektiği vurgulandı.

E3G’den Öykü Şenlen, tüm gözlerin Çerçeve Karar’da olduğunu söylerken, elektrifikasyon hedefine verilen desteğin önemine dikkat çekti. “Müzakere odalarının dışında gerçek bir ivme söz konusu. Bu sabah itibarıyla yaklaşık 75 ülkenin elektrifikasyon taahhüdünü desteklediği açıklandı. Bu olumlu bir işaret ve daha fazla ülkenin katılmasını istiyoruz ancak bu ivmenin kapsayıcı karar metnine de yansıdığını görmemiz gerekiyor” diyen Şenlen şöyle devam etti: “İlk taslakta elektrifikasyona yer verilmesi harika, fakat elektrifikasyonu nasıl sağladığımız ve bu konudaki tartışmaların ne yöne evrildiği de bir o kadar önemli. Pazartesi günü müzakere odalarında neredeyse hiç kimse temiz elektrifikasyon için baskı yapmıyordu, ancak dün birkaç ülke bu konuyu gündeme getirdi ve şimdi bir adım daha ileri gitmemiz gerekiyor.” Şenlen ayrıca bu akşam bakanların, COP31 Başkanlığı’nın “divan” olarak adlandırdığı bir toplantıda bir araya geleceğini ve ardından yeni bir taslak çıkmasının beklendiğini ifade etti.

Elektrifikasyon taahhüdünde fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ve elektriğin yenilenebilir enerjiden sağlanması gerekliliğine dair bir ifade bulunmuyor. Climate Analytics’in yeni bir analizi, yenilenebilir enerji olmadan elektrifikasyon hedefine ulaşmanın, yüzyılın ortasına kadar küresel ısınmaya en az 0,1 derece ekleyebileceğini ortaya koymuştu.

“COP31 Başkanlığından Yüksek Bir Beklenti Var”

Fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritaları ise tartışmaların yoğunlaştığı bir diğer başlık. Taslak metinde, COP31’in, “enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan derhal uzaklaşılması da dahil olmak üzere, fosil yakıtlardan aşamalı çıkış için hızlandırılmış eylem çağrısında bulunduğu” yönünde bir karar yer alıyor. Şenlen de bu ifadelerin metinde kalması gerektiğini vurgularken, “Bu çalışmaların Antalya’dan sonra nasıl sürdürüleceği açıkça gösterilmedir” dedi.

Fletcher School’dan Jennifer Morgan da Fransa’dan Çad’a kadar birçok ülkenin ulusal fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritalarını hazırladığına dikkat çekti ve şöyle devam etti: “COP31 Başkanı Murat Kurum ve Müzakereler Başkanı Chris Bowen’ın bu zorluğun üstesinden gelmeleri, bu fırsatı yakalamaları ve Brezilya’nın geçen hafta yayımladığı, ülkelerin ne yapması gerektiğine dair metodolojik bir araç niteliğindeki küresel yol haritasını kullanarak bu görüşmeleri hakkaniyetli bir şekilde ileri taşımaya devam etmeleri yönünde yüksek bir beklenti var.”

Adil Geçişte Somut İlerleme Olmaması Hayal Kırıklığına Neden Oldu

İstanbul Politikalar Merkezi’nden Onur Akgül, zirve son iki gününe girerken, adil geçiş mekanizmasının kurulması konusunda hiçbir somut ilerleme kaydedilmemiş olmasından dolayı hayal kırıklığı yaşandığını söyledi: “Belém’de yeşeren o değerli ilerleme umudu, şimdi Antalya’da büyük bir tıkanma noktasına dönüşmüş durumda. Müzakerelerin yavaş ilerlemesi ve süreci ileri taşıyacak siyasi iradenin eksikliği son derece endişe verici.”

Başta Avrupa Birliği olmak üzere gelişmiş ülkelerin, kalıcı bir mekanizmayı ve finansal çerçeveyi kırmızı çizgi olarak görmeye devam etmesinin en büyük engellerden biri olduğunu vurgulayan Akgül, COP31 eş başkanlığının devreye girmesi gerektiğini aktardı: “Türkiye ve Avustralya, ikili ve çok taraflı diyalog yoluyla temel engelleri aşmak ve Belém Eylem Mekanizması’nın kurulması kararını hayata geçirmek için harekete geçmelidir.”

Türkiye’nin adil geçiş mekanizmasında yeni bir kurumsal yapıya gerek olmadığı fikrinden uzaklaşması gerektiğinin altını çizen Akgül, “Türkiye BM iklim süreci bünyesinde kalıcı bir mekanizmanın kurulmasını desteklemeli. Avustralya da bunu gerçekleştirmek konusunda eşit derecede sorumluluğa sahiptir” diye konuştu.

İklim Ağı Taleplerini Sıraladı

İklim Ağı adına konuşan Pınar Gayretli ise, Türkiye’nin 2035 Ulusal Katkı Beyanı’nda (NDC), mutlak emisyon azaltımı yerine emisyonların daha da artmasına izin verdiğini hatırlatarak, kömüre dayalı elektrik üretim planlarının COP31 liderliğine darbe vurduğunu söyledi. Gayretli, “Türkiye’yi yeni kömür yatırımlarını sonlandırmayı ilan etmeye, mutlak emisyon azaltımı taahhüt etmeye ve adil, düzenli bir kömürden çıkış için net bir takvim belirlemeye çağırıyoruz” diye konuştu.

Nihai Çerçeve Karar’da 1,5 derece hedefinin ve bilime dayalı eyleme olan bağlılığın, fosil yakıtlardan uzaklaşma çağrısı ile beraber mutlaka korunması gerektiğini aktaran Gayretli üç ana taleplerini ise şu şekilde sıraladı: “Türkiye Başkanlığını fosil yakıtlardan çıkış tartışmasını ilerletmeye, iç politikasını küresel fosil yakıtlardan çıkış taahhütleriyle uyumlu hale getirmeye ve sivil toplumun anlamlı, yapılandırılmış katılımını sağlamaya çağırıyoruz.”

İklim Haber'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin
← Tüm COP31 Haberleri
Tags: adil geçiş müzakereleriçerçeve kararCOP31fosil yakıtlardan uzaklaşmaiklim değişikliği

İlginizi Çekebilir

COP31
Politika

Kolombiya’nın Eski Çevre Bakanı: COP31 Hedeflerden Ziyade Mekanizmaları Korumayı Amaçlıyor

18 Kasım 2026
müzakereler
Politika

Müzakereler Çıkmaza Doğru İlerliyor

18 Kasım 2026
İklim Haber

  • Türkiye’de İklim Değişlikliği Algısı
  • Bir Buçuk Derece
  • Kömür Masalları
  • Hakkımızda
  • Künye
  • İletişim

No Result
View All Result
  • Politika
  • Ekonomi
  • Bilim
  • Afetler
  • Analiz
  • Climate News
  • Raporlar
  • COP31 Haberleri

Bu web sitesi çerez kullanmaktadır. Bu web sitesini kullanmaya devam ederek çerezlerin kullanılmasına izin vermiş oluyorsunuz. Gizlilik ve Çerez Politikamızı ziyaret edin.