Yeni bir rapora göre, COP31 Başkanı Türkiye, en fazla emisyona neden olan ülkeler arasında 13. sıraya yükseldi. Türkiye ayrıca, en büyük 16 emisyon kaynağı arasında, emisyonlarını en hızlı artıran (+ %4,2) ülke olarak dikkat çekiyor.
Avrupa Komisyonu’nun Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ile birlikte derlediği, Küresel Atmosferik Araştırmalar için Emisyon Veritabanı (EDGAR) değerlerine dayanan yeni bir rapora göre COP31 Başkanı Türkiye, en fazla emisyona neden olan ülkeler arasında 13. sıraya yükseldi. COP31 Müzakereler Başkanı Avustralya ise Türkiye’nin hemen ardından 14. sırada yer alıyor. Türkiye ayrıca, en büyük 16 emisyon kaynağı arasında, emisyonlarını en hızlı artıran (+ %4,2) ülke olarak dikkat çekiyor.
Ortak Araştırma Merkezi’nin (Joint Research Centre, JRC) “Tüm Dünya Ülkelerinin Seragazı Emisyonları 2026” başlıklı raporu, emisyonlarda COVID19 sonrası yükseliş eğiliminin, önceki yıla kıyasla daha düşük bir hızla olsa da devam ettiğini gösteriyor. İki istisnai dönem olan 2009 finansal krizi ve COVID19 pandemisi haricinde küresel emisyonlar, 21. yüzyıl boyunca artış eğiliminde oldu. Rapora göre 2025 yılında küresel seragazı emisyonları, 2024’e kıyasla %0,7 artarak rekor bir seviye olan 54 gigaton (Gt) karbondioksit eşdeğerine (CO₂e) ulaştı.
Çalışma en büyük altı kirleticinin (Çin, ABD, Hindistan, AB, Rusya ve Endonezya), 2025’te küresel emisyonların %62’sinden sorumlu olduğunu ortaya koydu. Yanı sıra emisyonlarını 2024’e kıyasla %2,2 artıran ABD, dünya çapında en büyük mutlak artışı kaydetti. Çin ve Hindistan ise emisyon seviyelerini ilk kez sabit tuttu veya azalttı (sırasıyla +%0,1 ve -%0,2).
Rapordan öne çıkan diğer başlıklar şu şekilde:
– En büyük 16 kirleticinin altısı (Hindistan, AB, Rusya, Brezilya, Japonya ve Avustralya), 2025’te emisyonlarını azalttı.
– AB de LULUCF (Arazi kullanımı, arazi kullanım değişikliği ve ormancılık) hariç seragazı emisyonlarını 2024 yılına kıyasla %0,2 azalttı. Mevcut miktar, 1990 seviyelerine kıyasla %35,6’luk bir düşüşe denk geliyor.
– Büyük kirleticiler arasında, emisyonlarını oransal olarak en çok artıran ülke Türkiye oldu (+%4,2). Türkiye’nin yanı sıra İran’ın ve Suudi Arabistan’ın da emisyonları kayda değer oranda arttı (sırasıyla +%1,7 ve +%1,3).
“Gerçek bir Emisyon Azaltımı Politikasına İhtiyaç Var”
Türkiye’de faaliyet gösteren uzman sivil toplum kuruluşlarının bir araya gelmesiyle kurulan İklim Ağı, Avrupa Komisyonu’nun verilerinin, Türkiye’nin sera gazı emisyonlarını hızla artırdığını ortaya koyduğunu söylerken, “İklim Ağı olarak daha önce de vurguladığımız gibi, emisyonların bugün hâlâ artıyor olması, Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu, gerçek bir emisyon azaltım politikasına acilen ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Türkiye’nin COP31 Başkanlığı döneminde iklim liderliği iddiasının hakkını vermesinin yolu, fosil yakıtlara dayalı yatırımları sonlandırmaktan ve emisyonları bugünden itibaren azaltmaktan geçiyor. Kömürden çıkışın planlanması, fosil yakıt teşviklerinin kaldırılması, yenilenebilir enerjinin doğayı ve yöre sakinlerini koruyacak şekilde yaygınlaştırılması ve fosil yakıtlardan çıkıştan etkilenecek bölgeler için adil geçiş politikalarının hayata geçirilmesi gerekiyor” dedi.
