Dünyanın en büyük kömür tüketicisi Çin, yetkililerin bildirdiğine göre, yenilenebilir enerji kullanımını teşvik ederek ilk kez Haziran ayına kadarki altı aylık dönemde elektriğinin %50’sinden azını kömürden üretti.
Enerji İdaresi Geliştirme ve Planlama Dairesi Başkan Yardımcısı Xing Yiteng, Perşembe günü düzenlediği basın toplantısında, kömürün elektrik üretimindeki payının %49,7 olarak gerçekleştiğini belirtti. Ulusal Enerji İdaresi’nin (NEA) önceki verilerine göre bu oran, 2016 yılındaki %65,5 seviyesinin oldukça gerisinde kaldı.
Xing, yenilenebilir enerjinin payının %41,2’ye yükselerek ilk kez %40 sınırını aştığını ve bunun %24,6’lık kısmını rüzgar ile güneş enerjisinin oluşturduğunu da sözlerine ekledi. Rüzgar ve güneş enerjisinin payı, 2020 yılında %9,7’di. Kalan kısmı ise gaz ve nükleer enerji oluşturuyor.
Kömürün payının azalmasına rağmen analistler, elektrik talebinin hızla artması nedeniyle Çin’in bu yıl geçen yıla kıyasla daha fazla kömür tüketebileceğini belirtiyor. Daha fazla Çinli elektrikli araçlara geçiş yapıyor, yapay zeka için veri merkezleri inşa ediliyor ve ihracat büyümeye devam ediyor. Çin kömür tüketiminin en geç 2030 yılına kadar zirve noktasına ulaşması için bir son tarih belirledi.
Çin’in hedefleri, rüzgar ve güneş enerjisinin elektrik üretimindeki payını 2030 yılına kadar %30’a çıkarmayı öngörüyor, ancak Greenpeace Doğu Asya’dan Gao Yuhe, çatı üstü güneş enerjisi ve batarya sistemlerinin daha fazla yaygınlaşması ile bu hedefe 2028 yılına kadar ulaşılabileceğini belirtiyor.
Gao, “Depolama; talep tarafı katılımı ve daha esnek elektrik piyasalarıyla birlikte, dağıtık güneş enerjisinin sisteme çok daha yüksek oranda entegre edilmesini sağlayacak ve artan elektrik talebinin fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerjiyle karşılanmasına yardımcı olacak” dedi.
Çin’in elektrik üretiminde kömürün payının diğer bazı büyük ekonomilere kıyasla çok daha yüksek olmasının nedeni, kısmen zengin kömür rezervlerine ve nispeten az miktarda gaza sahip olması. Örneğin, ABD’de 2025 yılında ticari ölçekli elektrik üretiminin yalnızca %17’si kömürden elde edilirken, %41’i doğal gazdan sağlandı.
Bununla birlikte Çin’in kömüre olan bağımlılığı, kömür ve linyitin geçen yıl elektrik üretiminin %69’unu oluşturduğu, kömür zengini Hindistan’dan daha düşük seviyede. Çin, bol miktardaki yerli kömür rezervlerine rağmen —4,83 milyar tonluk yerli üretime karşılık— geçen yıl yaklaşık 500 milyon metrik ton kömür ithal etti ve bu ithalatın büyük kısmı kıyı bölgesindeki santrallara gitti. İthal kömürün payı büyük ölçüde fiyat farkına bağlı olsa da kömür kullanımındaki gerileme, en büyük tedarikçiler konumundaki Endonezya, Moğolistan, Avustralya ve Rusya üzerinde zincirleme etkilere yol açabilir.
