Çin’in yeni beş yıllık planı; yıllık 30 milyon metrik ton kömürün yenilenebilir enerjiyle ikame edilmesini ve kömür tüketiminde zirve noktasına ulaşılmasını amaçlıyor.
Yeni yayımlanan resmi belgelere göre Çin; mevcut beş yıllık planı süresince, GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) birimi başına düşen karbon emisyonu anlamına gelen karbon yoğunluğunu %17 oranında azaltmayı planlıyor. Bu hedef, 2020-2025 dönemine kıyasla bir ivmelenmeyi (hızlanmayı) temsil ediyor.
Çin’in yeni beş yıllık planı; yıllık 30 milyon metrik ton kömürün yenilenebilir enerjiyle ikame edilmesini ve kömür tüketiminde zirve noktasına ulaşılmasını hedefliyor. Ancak plan, kömür tüketimine yönelik daha katı yeni sınırlamalar getirmedi. Geçtiğimiz yıl sona eren beş yıllık plan döneminde ise Çin, karbon yoğunluğunu %12 oranında azaltmıştı.
Çin’in en üst düzey devlet planlama kurumu olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu’nun (NDRC) raporuna göre; Çin, 2026 yılında karbon yoğunluğunu yaklaşık %3,8 oranında azaltmayı planlıyor. Ülke ayrıca karbon emisyonlarının 2030 yılından önce zirve noktasına ulaşmasını beklediğini duyurdu.
Yeni karbon yoğunluğu hedefi, bazı analistlerin beklentilerinin gerisinde kaldı. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) tarafından yapılan araştırma; Çin’in, karbon yoğunluğunu 2030 yılına kadar 2005 seviyelerine kıyasla %65’ten fazla azaltmaya yönelik Paris Anlaşması taahhüdünde geride kalması nedeniyle, önümüzdeki beş yıl içinde karbon yoğunluğu azaltma hızını %23’e çıkarması gerektiğini ortaya koydu.
Greenpeace Doğu Asya’nın Pekin merkezli politika danışmanı Yao Zhe, “Karbon yoğunluğunun ne kadar hızlı azaltılacağı büyük ölçüde yenilenebilir enerji kapasitesine bağlı” dedi. NDRC raporuna göre; Çin, önümüzdeki beş yıl içinde yenilenebilir enerji tüketimi için zorunlu bir asgari kota sistemi de getirecek.
Geçtiğimiz yıl Birleşmiş Milletler’de yaptığı konuşmada Devlet Başkanı Xi Jinping; Çin’in halihazırda dünyanın en büyüğü olan rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini, 2020 seviyelerine kıyasla altı kat artırarak 2035 yılına kadar 3.600 gigavata çıkaracağını söyledi. Ancak Çin’in, mevcut kapasite inşa hızına bağlı olarak bu hedefi aşması bekleniyor.
Çin, 2030 yılı için henüz doğrudan (net) bir emisyon azaltma hedefi açıklamadı. Geçtiğimiz yıl Birleşmiş Milletler’de yaptığı konuşmada Xi; Çin’in karbon emisyonlarını 2030 yılına kadar zirve noktasına ulaştıracağını ve 2035 yılına kadar emisyonları %7 ile %10 oranında azaltacağını söyledi.
Geçtiğimiz yıl Çin’in karbon emisyonları; ulaştırma, enerji, çimento ve metal sektörlerindeki düşüşler sayesinde %0,3 oranında azaldı; ancak emisyonların zirve noktasına ulaşmadan önce tekrar yükselişe geçip geçmeyeceği henüz netlik kazanmadı.
Bu yıl, ekonominin enerji yoğunluğunu kontrol etmeye odaklanmaktan, karbon yoğunluğuna odaklanmaya yönelik planlı bir geçişin başlangıcını işaret ediyor.
NDRC raporunda “ikili kontrol” olarak adlandırılan sistemin detaylarına ve bu sistemin nasıl uygulanacağına dair daha fazla bilgiye yer vermedi.
