COP30’un ev sahibi Brezilya, iklim zirvesinde en tartışmalı konulardan bazılarında planlanandan önce anlaşmaya varmayı beklediğini söyledi, ancak fosil yakıtlar gibi konularda ülkeler arasında hâlâ büyük uçurumlar olduğunu kabul etti.
Amazon’un Belem kentinde düzenlenen iki haftalık zirve, artan sera gazı emisyonlarını durdurmak ve ısınan sıcaklıkların yol açtığı felaketlerle başa çıkmak amacıyla dünyanın dört bir yanından hükümetleri bir araya getirdi.
Ev sahibi ülke Brezilya, iki aşamalı bir anlaşma istiyor. Bugün, fosil yakıtlardan kademeli çıkış ve vaat edilen iklim finansmanının sağlanması gibi konuları içeren bir paketin kabul görmesi talep ediliyor. Cuma gününe kadar ise çözülmesi gereken diğer konuların tamamlanması hedefleniyor.
COP30 Başkanı Andre Correa do Lago, müzakerecilerin üst üste ikinci gün de gece geç saatlere kadar çalışacağını doğrulayarak, ilk anlaşmanın Çarşamba günü onaylanmasını beklediğini ancak bunun “çok geç saatlere” kalabileceğini söyledi.
Böyle bir anlaşma, oldukça şaşırtıcı olabilir zira zirveler genellikle planlanan bitiş tarihinde sonlanmıyor ve uzuyor. Konferansın Cuma günü sona ermesi bekleniyor. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, müzakerelere yeni bir ivme kazandırmak için bugün konferansa katılacak ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşecek.
Daha önce COP30 başkanlığı, Brezilya Portekiz’ine özgü “mutirão” (kolektif çaba ruhu) kavramını hatırlatarak, “Küresel Mutirão: İklim değişikliğine karşı küresel seferberlikte insanlığı birleştirmek” başlıklı olası bir zirve anlaşmasının ilk taslağını yayımlamıştı.
Ülke bazında yapılacak istişarelerin ardından metnin yeni versiyonunun hazırlanması ve bugün geri bildirim için sunulması bekleniyor.
En zor konular arasında, zengin ülkelerin daha yoksul ülkelere temiz enerjiye geçmeleri için nasıl finansman sağlayacağı ve vaat edilen emisyon kesintileriyle sıcaklık artışını durdurmak için gerekenler arasındaki açığın kapatılması adına ne yapılması gerektiği yer alıyor.
Brezilya da dahil olmak üzere bazı ülkeler, 2023’te COP28’de fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda varılan anlaşmanın uygulanmasına yardımcı olmak için bir yol haritası istiyor ancak taslak anlaşmada bu yalnızca bir seçenek olarak listeleniyor.
