Dünya Liderleri Zirvesi’nin açılış konuşmasını yapan BM Genel Sekreteri Guterres, dünyanın fosil yakıtlara olan bağımlılığının yalnızca iklimi değil, ekonomileri de sarstığını belirtirken, “Fosil yakıtlar da tıpkı dinozorlar gibi tarihe karışmalı. Ve bu kendi kendine olmayacak. Dinozorların bir lobisi yoktu. Fosil yakıtların ise var” ifadelerini kullandı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Türkiye’deki COP31 zirvesinde dünya liderlerine yaptığı açıklamada, iklim değişikliğine karşı uluslararası alandaki yavaş müdahalenin dünyayı bir yıkım yoluna soktuğunu ve bunu önlemek için hızlı bir eyleme ihtiyaç olduğunu söyledi.
“Acı gerçek şu ki, iklim krizi bizden daha hızlı ilerliyor. Bu, yok oluşa giden yoldur” diyen Guterres; artan emisyonlara, yükselen küresel sıcaklıklara ve giderek kötüleşen iklim kaynaklı felaketlere dikkat çekti.
“Ancak bilim bize teslim olmamızı söylemiyor; daha sert mücadele etmemizi söylüyor,” diyen Guterres, “Fosil yakıtlar da tıpkı dinozorlar gibi tarihe karışmalı. Ve bu kendi kendine olmayacak. Dinozorların bir lobisi yoktu. Fosil yakıtların ise var” ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 200 ülkeden müzakereciler; küresel enerji kullanımında elektriğin payını artırmayı ve fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik durma noktasına gelen çabaları yeniden canlandırmayı hedefleyen bir plan üzerinde uzlaşma arıyor.
Zirve, Pazartesi günü savaşlar, kontrol altına alınamayan enflasyon ve siyasi ilgiyi başka yöne çeken diğer krizlerin gölgesinde açıldı.
Guterres, ülkeleri temiz enerji kaynaklarına geçişi hızlandırmaya çağırdı. Dünyanın fosil yakıtlara olan bağımlılığının yalnızca iklimi değil, ekonomileri de sarstığını belirten Guterres, Orta Doğu’daki petrol ihracatını sekteye uğratan ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşının başlamasından bu yana hızla artan petrol fiyatlarına belirgin bir göndermede bulundu.
“İnsanlığın dörtte üçü, yaratmadıkları ve kontrol edemedikleri fiyat şoklarına rehin kalmış şekilde fosil yakıt ithal eden ülkelerde yaşıyor,” diyen Guterres, şöyle devam etti: “Son çatışmalar, bunun kronik bir güvensizlik ortamı ile hayat pahalılığı krizinin açık bir reçetesi olduğunu gözler önüne seriyor.”
“Önümüzde bir seçenek var: Ya bu adil geçişi planlarız ya da bedelini kaos ve yok olan geçim kaynaklarıyla öderiz,” diyen Guterres ardından fosil yakıt şirketlerinin elde ettiği devasa kârlara dikkat çekti ve bu miktarı savunmasız ülkeler için ayrılan kayıp ve zarar fonuna aktarılan nispeten cüzi parayla kıyasladı. Alkışlar eşliğinde, bu adaletsizliğin petrol ve gaz şirketlerine uygulanacak bir beklenmedik kazanç vergisi (fahiş kâr vergisi) ile giderilmesi gerektiğini belirtti.
Guterres, “Hükümetlerin bu fahiş kârları vergilendirmesinin ve elde edilen geliri savunmasız ülkelerin toparlanmasına destek olmak için kullanmasının vakti geldi,” diyerek ekledi: “Kirletenler bedelini ödemeli.”
Guterres, yıl sonunda BM Genel Sekreterliği görevinden ayrılacağını belirtmeden önce; gençlere, aktivistlere, bilim insanlarına, yerli halklara ve savunuculuk yapan diğer herkese teşekkür ederek sözlerini tamamladı.
Buna rağmen, alkışlar ve salondan yükselen güçlü bir tezahürat eşliğinde, “Gerçekleri söylemekten vazgeçmeyeceğim ve bunun için mücadele etmeyi bırakmayacağım,” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü: “Bir savunucu ve bir müttefik olarak sizinle omuz omuza duracağım. Gelin, iklim krizi hakkındaki gerçekleri birlikte dile getirmeye devam edelim. Bu gerçeklerin gerektirdiği eylemleri talep etmeyi sürdürelim. Ve bizim elimizde olduğunu bildiğimiz o sürdürülebilir gelecek için mücadeleye devam edelim. Bu yolun her adımında sizinle olacağım.”
