Uzmanlar, AB-Mercosur anlaşması müzakere metninin sızdırılmış bir versiyonunun Paris Anlaşması’nın uygulanmasını sağlayacak hiçbir hükmü içermediğini ve Amazon’da daha fazla ormansızlaşmaya fırsat yarattığını söylüyor.
AB’nin Güney Amerika ülkeleriyle olan taslak ticaret anlaşmasında Paris Anlaşması’ndan bahsedilirken, bunun hızlı bir şekilde uygulanması çağrısında bulunuldu. Ancak Greenpeace, tarafların bunu uygulamaması halinde yaptırım veya geri dönüşlerle ilgili hiçbir hüküm bulunmadığını söyledi.
Greenpeace’ten Juergen Knirsch, “Doğa tahribatını durdurmak ve iklim kriziyle mücadele etmek için yaptırımı olan taahhütleri atlamak, bu anlaşmanın karşılaştığımız varoluşsal zorluklara ne kadar az önem verdiğini gösteriyor” dedi.
Knirsch, “Anlaşma, Amazon’un yok edilmesini ve iklim krizini hızlandıracak ve sayısız türü yok edecek” dedi.
AB-Mercosur ticaret anlaşmasının bazı bölümleri Temmuz 2019’dan beri mevcutken, Ortaklık Anlaşması metni şimdiye kadar kamuoyuna açıklanmamıştı.
AB ile Brezilya, Arjantin, Paraguay ve Uruguay’dan oluşan Güney Amerika Mercosur serbest ticaret bloğu arasındaki anlaşma, 20 yıllık çekişmelerin ardından geçen yıl prensipte kabul edildi.
Geçtiğimiz ay Almanya ekonomi bakanı Peter Altmaier, Avrupa’nın Brezilya’daki ormansızlaşmaya duyduğu öfkeye rağmen, ticaret anlaşmasının onaylanmasının mümkün olduğuna hâlâ inandığını söyledi.
Altmaier, 21 Eylül’de Berlin’de AB ticaret bakanları toplantısının ardından, anlaşma metni yeniden açılmasa bile “açıklığa kavuşturmamız gereken, açıklığa kavuşturabileceğimiz bazı konular var” dedi ve “sürdürülebilir bir çözüm” bulunabileceğini ekledi. AB’nin yeni ticaret vekili Valdis Dombrovskis de “bu sorunları ciddiye almamız gerektiği açık” dedi.
Almanya anlaşmanın hızla onaylanmasını isterken, Fransa ticaret anlaşmasının daha fazla ormansızlaşmaya yol açmamasını sağlamak için hükümler koymakta ısrar etti.
Fransız hükümeti geçen ay yaptığı açıklamada, “Taslak anlaşmada Mercosur ülkelerinin ormansızlaşmaya karşı mücadeledeki uygulamalarına disiplin getirecek bir hüküm bulunmuyor” dedi.
Hükümet açıklamasında, “Bu, anlaşmadaki en büyük eksiklik ve Fransa’nın mevcut haliyle taslak anlaşmaya karşı çıkmasının ana nedeni de bu” diye ekledi.
Taslak anlaşmadaki diğer sorunlar arasında, ulusal parlamentoların ve Avrupa Parlamentosu’nun anlaşmanın uygulanmasını denetlemek üzere atanan karar alma organlarının dışında tutulmasıyla demokratik hesap verilebilirliğin eksikliği yer alıyor.
Greenpeace, anlaşmanın yatırımları da teşvik ettiğini, ancak sürdürülebilirlik kriterlerini karşılamasına gerek olmadığını ve daha fazla ormansızlaşmaya kapıyı açık bıraktığını ifade etti.
Knirsch, “Yirmi birinci yüzyılda, uluslararası anlaşmalar temelinde insanları ve doğayı korumalı, bu anlaşma yeterli değil” dedi.
Mercosur ülkeleri, ticaret anlaşmasının yıl sonundan önce imzalanmasını umduklarını açıkladılar. Ancak onaylamaya giden yol uzun ve aralarında Avusturya, Fransa, İrlanda, Lüksemburg ve Belçika’nın Valonya bölgesi de dahil olmak üzere birçok ülke anlaşmada uygulanabilir çevre hükümlerinin bulunmaması konusundaki endişelerini dile getirdi.
