İlk metinde yer alan ve her yıl müzakerelerde ülkeleri derinden bölen bir konu olan fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik atıflar ile gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum sağlamasına yardımcı olmak için belirlenen 120 milyar dolarlık finansman hedefinden bahsedilen kısım metinden çıkarıldı.
Antalya’da düzenlenen COP31’de bugün öğlen saatlerinde yayımlanan sadeleştirilmiş taslak Çerçeve Karar metninden fosil yakıtlardan aşamalı çıkışa dair tüm atıflar çıkarıldı.
Müzakereler, savaşın ve artan yaşam maliyetlerinin yanı sıra iklim değişikliği kaynaklı sıcak hava dalgaları, seller ve kuraklıklar da dahil olmak üzere aşırı hava olaylarının şiddetlendiği bir dönemde gerçekleşiyor.
Nihai metin olması beklenmeyen revize edilmiş anlaşma, Pazartesi günü yayımlanan ilk taslağa kıyasla fosil yakıtlar, elektrifikasyon ve uyum finansmanı gibi temel başlıklarda daha zayıf kaldı.
Pazartesi günkü metinde yer alan ve her yıl müzakerelerde ülkeleri derinden bölen bir konu olan fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik atıflar ile gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum sağlamasına yardımcı olmak için belirlenen 120 milyar dolarlık finansman hedefinden bahsedilen kısım metinden çıkarıldı.
İklim ve enerji düşünce kuruluşu Power Shift Africa’nın direktörü Mohamed Adow, “Bu yeni metin, haftanın başlarında yayımlanan metne kıyasla geriye gitmiş durumda. Eğer metnin bu versiyonu kalırsa, bu bir hayalet COP olacak” dedi.
Perşembe günkü taslakta, küresel ısınmanın ülkelerin korumaya çalıştığı 1,5 derece eşiğini aşabileceği kabul edildi ve sera gazı emisyonlarında “derin, hızlı ve sürdürülebilir” kesintilere duyulan ihtiyaç korundu. Metin ayrıca, karbon yakalama, kullanma ve depolama gibi teknolojilerin kullanımını yaygınlaştırma çabalarını da teşvik etti.
Türkiye ile ortak başkanlık düzenlemesi kapsamında müzakerelere liderlik eden Avustralya, Pazartesi günkü açılış taslağının her zaman daha sonra daraltılacak geniş kapsamlı bir belge olarak tasarlandığını daha önce belirtmişti. Konferansın Cuma günü sona ermesi planlansa da son yıllarda katılımcı yaklaşık 200 ülke arasında uzlaşma sağlama çabaları nedeniyle zirve uzayabilir.
Artan küresel sıcaklıkları sınırlandırma ihtiyacı katılımcılar tarafından genel olarak kabul ediliyor; ancak maliyetini kimin üstleneceği ve dünyanın ne kadar hızlı hareket etmesi gerektiği konusunda herkes aynı fikirde değil.
Perşembe günkü taslak anlaşma ayrıca, elektriğin dünya enerji tüketimindeki payının şu anki yaklaşık %23 seviyesinden 2035 yılına kadar %35’e çıkarılması için “küresel iş birliği” çağrısında bulundu. Savunucularının söylediğine göre bu adım, fosil yakıt kullanımını azaltarak sera gazı emisyonlarını ciddi oranda düşürecek.
Önceki taslakta bu durum bir hedef olarak daha kesin bir dille ifade edilmişti; ancak bunun ciddi bir finansman gerektireceğini savunan gelişmekte olan ülkelerin direnciyle karşılaşıldı.
35×35 olarak adlandırılan bu hedef, COP ev sahibi Türkiye tarafından ortaya konmuştu; ancak şu ana kadar yalnızca yaklaşık 75 ülke bu hedefi destekledi.
Greenpeace’in COP31 delegasyonu başkanı Jasper Inventor, elektrifikasyon hedefinin fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini nasıl hızlandıracağı konusunda yeterince net olmadığını söyledi.
Inventor ayrıca, karbon giderme teknolojilerine yer verilmesinin fosil yakıt endüstrisinin üretimi artırmaya devam etmesinin önünü açtığını belirtti.
Inventor, “İklim etkilerinin hızla kötüleştiği bir dönemde, fosil yakıt endüstrisine iklimi kirletmeye devam etme imkânı tanıyan her şey, geriye doğru atılmış büyük bir adım olur” dedi.


