WWF, COP31 Başkanı Murat Kurum’un nihai enerji talebinin elektrikle karşılanan payının 2035 yılına kadar %20’nin biraz üzerindeki mevcut seviyeden %35’e çıkarılmasını hedefleyen yeni bir küresel hedef önermesine ilişkin değerlendirmede bulundu. Değerlendirmede, Eylem Gündemi’nin resmi müzakerelerin dışında yer alsa da, 2023 yılında fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik varılan anlaşmanın uygulamaya geçirilmesinde önemli bir rol üstlenmesi beklendiği aktarıldı.
Bonn İklim Değişikliği Konferansı’nda; Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, binalarda, ulaşımda ve sanayide doğrudan fosil yakıt kullanımından temiz elektriğe geçişin hızlandırılması çağrısında bulunarak, COP31 Başkanlığı Eylem Gündemi’nin öncü bir girişimi olarak yeni bir küresel elektrifikasyon hedefini duyurdu. Adım, Eylem Gündemi girişimleri ve hedeflerinden oluşan daha geniş bir paketin parçası olarak geldi.
COP31 Başkanı Kurum, %20’nin biraz üzerinde olan elektrikle karşılanan nihai enerji talebi payının, 2035’e kadar %35’e çıkarılması yönünde küresel bir hedef önerdi. COP31 Başkanlığı ayrıca, bu hedefe ulaşmaya yönelik eylemleri hayata geçirmek için küresel bir koalisyon kurma taahhüdünde de bulundu.
WWF, COP31 Başkanı Murat Kurum tarafından önerilen yeni küresel elektrifikasyon hedefine ilişkin bir değerlendirme yaptı. Değerlendirmede, “COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum, nihai enerji talebinin elektrikle karşılanan payının 2035 yılına kadar %20’nin biraz üzerindeki mevcut seviyeden %35’e çıkarılmasını hedefleyen yeni bir küresel hedef önerdi. Bu hedef, fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini hızlandırma çabalarının merkezine elektrifikasyonu yerleştiriyor” denilerek söz konusu hedefin, daha geniş kapsamlı bir Eylem Gündemi (Action Agenda) girişim paketinin parçası olarak açıklandığı belirtildi.
Duyuruda, Eylem Gündemi’nin resmi müzakerelerin dışında yer alsa da, 2023 yılında fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik varılan anlaşmanın uygulamaya geçirilmesinde önemli bir rol üstlenmesi beklendiği aktarıldı.
WWF’nin değerlendirmesinde, “COP31 Başkanlığı, Avustralya ile ortaklaşa olarak, daha hızlı elektrifikasyon yollarını ve bunun sağlayacağı daha geniş faydaları değerlendirmesi için Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’ndan (IRENA) çalışma yapmasını talep etti. Ayrıca bu hedefin hayata geçirilmesini destekleyecek bir koalisyon oluşturma taahhüdünde bulundu. Kurum, ayrıca iki yeni küresel hedef daha açıkladı: Küresel atık artış hızının 2035 yılına kadar yarıya indirilmesi ve aynı dönemde bina sektöründe enerji tüketim yoğunluğunun en az %25 azaltılması. Geliştirilmekte olan diğer girişimler ise gıda güvenliği, üretimde döngüsel malzeme kullanımı ve iklim eğitimi konularına odaklanıyor. Bu başlıklar, Eylem Gündemi kapsamındaki daha geniş hedef ve uygulama paketini tamamlıyor” ifadelerine yer verildi.
“Elektriğin Miktarını Artırmak Tek Başına Çözüm Değildir”
Açıklanan hedefi memnuniyetle karşıladıklarını söyleyen WWF Küresel İklim ve Politika Başkanı Fernanda de Carvalho, “WWF olarak Eylem Gündemi kapsamında açıklanan bu elektrifikasyon hedefini memnuniyetle karşılıyoruz ve müzakerelerin şekillenmesine katkı sunmasını umuyoruz. Ancak bu hedefin Paris Anlaşması’nın uygulanmasını destekleyebilmesi için fosil yakıtlardan uzaklaşmayı açık biçimde hızlandırması gerekiyor. Elektriğin miktarını artırmak tek başına çözüm değildir; eğer bu elektrik hâlâ kömür, petrol ve gazdan üretiliyorsa, hedef amacına ulaşamaz. Gelişmekte olan ülkelerin bu dönüşümü adil ve etkili biçimde gerçekleştirebilmesi için finansman ve teknoloji desteğine de ihtiyaç vardır” dedi.
“Desteğin Somut Şekilde Sağlanması Gerekir”
Bu hedefin enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri olduğunu belirten WWF-Almanya Kıdemli İklim ve Enerji Politikaları Danışmanı Fentje Jacobsen şunları söyledi: “Ancak adil bir dönüşüm olup olmayacağı, gelişmekte olan ülkelerin erişilebilir ve sürdürülebilir yenilenebilir enerji sistemleri kurabilmeleri için ihtiyaç duydukları finansman, teknoloji ve kapasite desteğini alıp alamayacaklarına bağlıdır. Elektrifikasyonun adil olması, enerjiye erişimi artırması ve dayanıklılığı güçlendirmesi için bu desteğin somut şekilde sağlanması gerekir. Aksi takdirde bu hedef, çözüm olmaktan çok bir slogana dönüşme riski taşır.”
“Net Bir Ulusal Yol Haritası Ortaya Konulmalı”
WWF-Türkiye İklim ve Enerji Programı Lideri Tanyeli Sabuncu ise “Elektrifikasyon hedefi, COP28’de küresel enerji sisteminin dönüştürülmesine yönelik verilen taahhütlerin üzerine inşa edilmelidir. Elektrik üretiminde kömürün hâlâ önemli bir paya sahip olduğu Türkiye için bu hedef, fosil yakıtlardan adil bir geçişe yönelik gerçek bir kararlılık gösterme fırsatıdır. Bunun için net bir ulusal yol haritası ortaya konulmalı, dönüşüm sürecinde kimsenin geride bırakılmaması sağlanmalı, yeni kömürlü termik santral projelerine son verilmeli ve kömürden çıkış için bir takvim belirlenmelidir” değerlendirmesinde bulundu.
