Araştırmacılar, sıcak ve soğuk havaya bağlı yüksek ölüm oranlarının, yoksulluk ve bir evi ısıtamama gibi çeşitli zorluk/yoksunluk göstergeleriyle ilişkili olduğunu tespit etti.
Yeni bir araştırma, ekonomik eşitsizliğin, Avrupa’da her yıl sıcak ve soğuk havalardan kaynaklanan devasa can kaybı sayısına 100 binden fazla ölüm eklediğini ortaya koydu.
Araştırma; Gini indeksi ile ölçülen eşitsizlik seviyelerinin, Avrupa’nın en eşitlikçi bölgesi olan Slovenya seviyesine indirilmesinin, sıcaklığa bağlı ölümleri %30’a varan oranlarda azaltabileceğini ortaya koydu. Bu oran, her yıl 109 bin 866 kişinin hayatının kurtulması anlamına geliyor.
Bu bulgular, geçtiğimiz ayın küresel ölçekte kayıtlara geçen en sıcak üçüncü nisan olarak sınıflandırılmasının ardından geldi. Bu süreçte İspanya gibi bazı ülkeler, kendi tarihlerinin en sıcak nisan ayını yaşadı. Doğal bir ısınma fenomeni olan ve bu yıl sıra dışı derecede güçlü seyredeceği tahmin edilen El Niño’nun geri dönüşü, 2026’da Avrupa’da kavurucu ve sert bir yaz yaşanacağına dair endişeleri artırdı.
Araştırmacılar, sıcak ve soğuk havaya bağlı yüksek ölüm oranlarının, yoksulluk ve bir evi ısıtamama gibi çeşitli zorluk/yoksunluk göstergeleriyle ilişkili olduğunu tespit etti.
Araştırmaya göre, bölgeler içindeki eşitsizliği azaltmanın yanı sıra, kıta genelindeki şiddetli maddi ve sosyal yoksunluk düzeylerinin Avrupa’nın en az yoksunluk çeken bölgesi olan merkezi İsviçre seviyesine indirilmesi, sıcak ve soğuk kaynaklı ölümlerin 59 bin azalmasını sağlayabilir. Yoksunluk seviyesinin, en fazla yoksunluk çeken bölge olan Güneydoğu Romanya seviyesine çıkarılması ise sıcaklığa bağlı ölümlerin 101 bin kişi artmasına neden olabilir.
Bu araştırma, sosyoekonomik sorunların, Avrupa’nın kemik donduran soğuk kışları ve kavurucu sıcak yazları sırasında kaybedilen hayatlar üzerindeki etkisini sayısal olarak ortaya koyan ilk çalışma. Araştırmacılar, çalışmanın, savunmasız gruplara yönelik kısa vadeli yardım çağrılarına ve uzun vadede Avrupa’daki yapısal eşitsizliğin azaltılması taleplerine daha fazla ağırlık kazandırdığını belirtti.
Barselona Küresel Sağlık Enstitüsü’nde (ISGlobal) biyomedikal bilimci ve araştırmanın başyazarı olan Blanca Paniello-Castillo, “Bu, bir taşla iki kuş vurmak gibi. Eğer eşitlik perspektifi politikalara (Avrupa genelinde, ulusal veya yerel düzeyde, hangisi olursa olsun) daha fazla dahil edilirse, aynı anda iki hedefe birden ulaşmış oluruz” dedi.
Sıcak ve soğuk stresi, vücudu yıpratarak hastalıklara karşı daha savunmasız hale getirir ve vücudun hastalıklarla mücadele etme gücünü zayıflatıyor. Ölüm oranları, sıcaklıklar konfor aralığından saptığında, özellikle yaşlılar veya kronik rahatsızlığı olan kişiler arasında keskin bir artış gösteriyor.
2000 ile 2019 yılları arasında Avrupa’daki 654 bölgeye ait günlük ölüm verilerini inceleyen bu analiz; tüm bölgelerin her bir ekonomik gösterge için bulunan en iyi ve en kötü değerlere sahip olması durumunda oluşacak sağlık yükünü modelleyerek, “ilişkilendirilebilir ölümleri” tahmin etti.
Araştırmacılar ayrıca, daha zengin bölgelerin daha az soğuk kaynaklı ölüm yaşadığını, muhtemelen iyi yalıtılmış evler, daha iyi sağlık hizmetleri ve daha az enerji yoksulluğu sayesinde, ancak sıcak havalarda daha fazla ölüm görüldüğünü tespit etti. Araştırmacılar; bu durumun (zengin bölgelerdeki sıcak kaynaklı ölüm artışının), kentsel ısı adası etkisinden kaynaklanabileceğini öne sürdü. Buna göre şehirler, daha yüksek refah düzeyine sahip olsalar da asfalt yoğunluğu ve yeşil alan eksikliği nedeniyle daha yüksek sıcaklıklara maruz kalıyor.
