;
Bilim

Yeni Rapor: Dünya “Sınırlarının Ötesine” İtiliyor

dünya

Birleşmiş Milletler, 2015 ile 2025 yılları arasındaki dönemin ölçülen en sıcak 11 yıl olduğunu teyit etti.

Dünya Meteoroloji Örgütü, gezegenin rekor düzeyde bir enerji dengesizliğiyle mücadele ettiğini, bu durumun ise okyanusları benzeri görülmemiş seviyelerde ısıttığını, hava olaylarını daha aşırı hale getirdiğini ve sağlık ile gıda tedarikini tehdit ettiğini belirtti.

Birleşmiş Milletler organı, 2015 ile 2025 yılları arasındaki dönemin ölçülen en sıcak 11 yıl olduğunu teyit etti. Ancak çok daha karamsar olan mesaj, insanların yeryüzünde hissettiği sıcaklık artışının, geniş Dünya sisteminde daha hızlı biriken ısının yalnızca %1’ini oluşturduğuydu.

Bu fazlalığın %90’ından fazlası, geçtiğimiz yıl tarihinin en yüksek ısısına ulaşan okyanuslar tarafından emiliyor. Okyanus ısınma hızı ise, son 20 yılda, önceki 45 yılın ortalamasına kıyasla iki kattan fazla arttı.

Küresel İklimin Durumu raporunun son yıllık sayısının yazarları, bu durumun, insan faaliyetleri sonucunda dengesi her geçen gün daha fazla bozulan bir gezegenin artan kırılganlığını vurguladığını ifade ediyor. Petrol, gaz, kömür ve ormanların yakılması; karbondioksit, metan ve azot oksit gibi ısıyı hapseden sera gazlarını açığa çıkarıyor ve bu gazların tamamı en az 800 bin yılın en yüksek seviyesinde bulunuyor.

Bu durum, gezegenin enerji dengesini de bozuyor. İyi işleyen bir sistemde, Dünya sistemine giren ve buradan ayrılan radyasyon miktarı kabaca birbirine yakındır. Ancak, bir yandan da en azından 1960’tan bu yana ısı fazlası birikiyor ve bu birikim son yıllarda gözle görülür bir şekilde hızlandı.

Tablo, Dünya’nın enerji dengesizliğinin 2005 ile 2025 yılları arasında yılda yaklaşık 11 zettajoule arttığını gösteren yeni raporda ilk kez ortaya konuluyor. Bahsi geçen miktar, toplam insanlık enerji kullanımının yaklaşık 18 katına eşit.

Şu anda, insanlık ve diğer canlı formları bu enerji birikiminin yalnızca küçük bir kısmından doğrudan zarar görüyor. Çünkü bu enerjinin %91’i okyanuslar tarafından emiliyor, %5’i karalar tarafından tutuluyor, %1’i atmosferi ısıtıyor ve %3’ü kutuplardaki ve yüksek dağlardaki buzları eritiyor.

Ancak bu ekstra enerjinin yalnızca çok küçük bir payıyla bile, küresel ısınmanın en yaygın ölçütü olan dünya yüzey sıcaklıkları endişe verici seviyelere tırmanıyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, “Küresel iklim durumu alarm veriyor. Gezegen sınırlarının ötesine itiliyor. İnsanlık, kayıtlara geçen en sıcak 11 yılı henüz geride bıraktı. Tarih kendini 11 kez tekrarladığında, bu artık bir tesadüf değildir. Bu, harekete geçmek için bir çağrıdır” dedi.