2026’nın ilk çeyreğinde Türkiye, Avrupa’nın en büyük LNG ithalatçısı hâline geldi. Bu süre zarfında Türkiye’nin LNG ithalatının %60’ı ABD’den yapıldı.
Institute for Energy Economics and Financial Analysis’in (Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü, IEEFA) yeni verilerine göre, devam eden enerji krizi, Avrupa’nın ABD’den LNG ithalatına bağımlılığını artırdı. 2026 yılında ABD, Norveç’i geride bırakarak Avrupa’nın en büyük gaz tedarikçisi olmaya hazırlanıyor.
Veriler, Rus gazına bağımlılığını azaltan Avrupa ülkelerinin ABD’den LNG ithalatının 2021-2025 döneminde üç kattan fazla arttığını gösteriyor. Avrupa ülkeleri, 2022-2025 yılları arasında LNG alımlarına yaklaşık 281 milyar Euro harcadı. Bu miktarın yaklaşık 131,5 milyar eurosu ABD’den LNG alımlarına ödendi.
Bu miktarın daha artması bekleniyor çünkü 2028 yılına kadar ABD, Avrupa’nın LNG ithalatının %80’ini karşılar noktaya gelebilir. Bu, önceki tahminlerden iki yıl erken bir tarih. Rusya ise AB’nin en büyük ikinci LNG tedarikçisi olmaya devam ediyor.
2026’nın ilk çeyreğinde ise Türkiye, Avrupa’nın en büyük LNG ithalatçısı hâline geldi. Bu süre zarfında Türkiye’nin LNG ithalatının %60’ı ABD’den yapıldı.
Türkiye’de dört LNG terminali bulunuyor. Aynı zamanda 2022’den bu yana Almanya, Hollanda, İtalya ve Belçika’nın ardından LNG kapasitesini en çok artıran beşinci Avrupa ülkesi. Türkiye’nin yeni LNG terminalleri kurmaya veya mevcut terminalleri genişletmeye yönelik bilinen bir planı ise bulunmuyor.
ABD Türkiye’de Gaz Payını Artırmak İstiyor
“LNG, Avrupa enerji güvenliği stratejisinin aşil topuğu hâline geldi; kıtayı yüksek gaz fiyatlarına ve yeni türde arz kesintilerine maruz bıraktı” diyen IEEFA Avrupa Enerji Analisti Ana Maria Jaller-Makarewicz, “Avrupa’nın boru hattı gazından LNG’ye geçişi, arz güvenliği ve çeşitlendirme sağlamayı amaçlıyordu. Ancak Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı aksaklıklar ve ABD LNG’sine aşırı bağımlılık, Avrupa’nın planının her iki açıdan da başarısız olduğunu gösteriyor” diye konuştu.
“Genel duruma bakıldığında ABD’nin LNG üreticisi olarak piyasayı domine etmeye başladığını görüyoruz” diyen TEPAV Enerji ve İklim Değişikliği Çalışmaları Merkezi Direktörü Dr. Mühdan Sağlam, Rus gazına alternatif ABD gazının Avrupa özelinde yeni bir bağımlılık riski taşıdığına dikkat çekti:
“2030’da ABD’nin AB piyasasının %80’ni kontrol edecek olması, Rusya’dan alınan gaz döneminde dahi görmediğimiz bir durum. Öte yandan ABD, Türkiye’de de gaz payını artırmak istiyor. Tam da bu nedenle geçtiğimiz yıl Türkiye ile Amerikan şirketleri arasında LNG alımına dönük anlaşmalar imzalandı ve nitekim ilk kargolar da Nisan ayında Türkiye’ye geldi.’’
ABD’nin Türkiye gaz piyasasında Rusya’nın %40’larda olan payının %20’lere inmesini, kendisinin %10 civarındaki payının ise %20-25’e çıkmasını istediğini aktaran Sağlam, “Türkiye bu formüle zaten sıcak bakıyordu – ki Eylül 2025’te sözleşmeler imzaladı. Hürmüz kriziyle birlikte ABD’den daha fazla gaz alımı da görmemiz mümkün. Her ülke, en kötü senaryoyu baz alarak kışa hazırlanıyor. Bu durumda hem Türkiye hem AB, ABD’den ve Rusya’dan daha fazla gaz almak zorunda kalabilir, özellikle Türkiye’nin İran’dan gaz almama ihtimali gözetildiğinde.’’
Türkiye’nin gaz tedarikinde özellikle spot LNG payının son yıllarda artış gösterdiğini söyleyen SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Kıdemli Enerji Analisti Yael Taranto ise, “ABD spot LNG piyasasında giderek daha önemli bir tedarikçi haline geliyor. Türkiye’nin doğalgaz tedarikinde uzun dönemli petrol endeksli sözleşmelerin payı azalırken, piyasa fiyatlarına daha açık olan kısa vadeli ve spot LNG’nin payı artıyor. Bu durum, tedarik esnekliğini artırırken, fiyat oynaklığını da yükseltiyor” ifadelerini kullandı.
