İklim inkarcılığı ve iklim karşıtı politikalarıyla da bilinen ABD Başkanı Donald Trump, ara seçimlerde büyük darbe aldı. Connecticut Üniversitesi’nden Dr. Okşan Bayülgen, seçim sonuçlarının, iklim karşıtı politikalar için “sonun başlangıcı” olabileceğini söylüyor. ABDli siyasetçilerin COP31’e katılmasının, Trump’ın Amerika’yı temsil etmediğini göstermek açısından çok önemli olduğunu aktaran Bayülgen, özellikle ABD Başkanlığına adaylığını koyması beklenen Kaliforniya Valisi Gavin Newsom’ın katılımının bir ‘‘ulusal liderlik gösterisi’’ olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Bayülgen’e göre Trump, iklim karşıtı politikalarından vazgeçmese de, Kongrede çoğunluk Demokratlara geçtiği için engelleyici yasalar geçiremeyecek.
İklim değişikliğini “dolandırıcılık”, yenilenebilir enerji kaynaklarını ise “şaka” olarak tarif eden ve iklim değişikliği ile mücadeleyi engellemeye yönelik politikalarıyla tanınan ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım’da yapılan ara seçimlerde büyük darbe aldı.
Cumhuriyetçiler, Kongrede çoğunluğun yanı sıra, Teksas ve Kansas gibi kritik eyaletlerde de seçimi kaybettiler. Seçim sonuçlarının ABD’nin iklim politikalarına olası etkilerini değerlendiren Dr. Okşan Bayülgen’e göre Trump’ın yaşadığı yenilgi, iklim karşıtı politikalar için sonun başlangıcı olabilir.
Seçmenin Trump’a birçok konuda kızgın olduğunu aktaran Bayülgen; artan yolsuzluk, hayat pahalılığı ve yapay zeka veri merkezi inşaatlarının, kampanya sürecinde önemli başlıklar olarak öne çıktığını söyledi.
“Demokratlar yeni kazandıkları güçle birlikte yeni yasalar çıkarabilirler, federal teşvikler veya vergi kesintileri önerebilirler” diyen Bayülgen, yine de Trump’ın yasaları veto etme gücü olduğunu hatırlattı. “Bu nedenle Trump’ın önümüzdeki iki sene içinde bu teşviklere çomak sokmaya devam edeceğini düşünüyorum. Trump’ın geri adım atacağını sanmıyorum, ama hiç değilse olumsuz etkileri olacak yeni yasalar geçiremeyecek, bu kesin. Artık karşısında, onu kontrol altında tutabilecek bir güç var.” Dr. Okşan Bayülgen’in İklim Masası’na konuyla ilgili yaptığı değerlendirme şu şekilde:
“Trump Amerika’yı Temsil Etmiyor” Mesajı
ABD Paris Anlaşması’ndan çekildiği için COP31’e heyet göndermedi. Ama Gavin Newsom ve Sheldon Whitehouse gibi üst düzey siyasetçilerin katılımı sembolik olarak ve moral vermesi açısından önemli. Antalya’da bulunmaları, Trump’ın politikalarının, ABD’yi tamamen temsil etmediğini gösteriyor.
Trump ilk başkanlık döneminde de Paris Anlaşması’ndan çekilmişti ve aynı şey o zaman da yapılmıştı. Dünyaya, Amerikan toplumunda ve yönetiminde, iklim politikalarını sürdürmek isteyen önemli insanlar olduğunu göstermek için önemli. Bir yönetim değişikliği olduğu anda geri gelebiliriz, mesajı veriliyor – ki Kongre’nin değişmesiyle bunun belirtileri başladı.
Hükümetten ve yerel yönetimlerden temsilcilerin yanı sıra ABDli sivil toplum örgütlerinden de çok büyük katılım var COP’a. Buna biz de dahiliz. Amerikan toplumu sadece yönetimden ibaret değil. Kurumlarıyla, sivil toplum örgütleriyle, daha geniş devlet sistemiyle ve federal sistemiyle orada olması çok önemli.
Vali Newsom’ın Gelişi “Ulusal Liderlik Gösterisi”
Senatör Sheldon Whitehouse’ın orada olması, belki Kongre’de değişen dengeleri temsil etmek, Demokratların ve çevreyi savunan insanların gelecekte güç kazanabileceğini göstermesi açısından oldukça önemli.
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom’ın gelişinin ise çok başka bir önemi var. Kaliforniya ekonomisi çok büyük. Newsom, dünyanın dördüncü büyük ekonomisine yakın bir ekonomiyi kontrol eden bir vali ve rolü çok önemli. Newsom vali olmaya devam etmeyecek, Ocak 2027’de dönemi bitecek. Fakat onun bir başka özelliği, 2028’deki başkanlık seçiminde çok yüksek ihtimalle başkanlığa aday olacak olması. Dolayısıyla bir bakıma COP31’de başkan adayı olarak bulunuyor. Bunu bir ulusal liderlik gösterisi olarak görebiliriz.
İklim meselesinin Amerika için hala çok önemli olduğunu, diğer ülkelerin Amerika’yı yok saymaması gerektiğini ve en önemlisi, Trump’ın Amerika’yı temsil etmediğini göstermek açısından çok kıymetli.
Petrol Fiyatlarındaki Artış Trump’ın Seçim Hezimetini Hazırladı
Petrol fiyatlarının ABD seçmeni üzerinde inanılmaz bir psikolojik etkisi var. Petrol fiyatlarındaki iniş-çıkışlarda, ABD başkanlarının desteklenme oranları arasında bir ilişki var – bunu inceleyen akademik çalışmalar da yapılıyor. Normal şartlarda, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaları, başkanın siyasetine bağlamak doğru değil çünkü petrol fiyatları aslında küresel arz ve talep dengelerine göre belirleniyor. ABD Başkanı bile olsa tek bir kişinin belirleyici olamayacağını söylerdik ama Trump bunu alt üst etti.
Petrol fiyatlarının artışı, Trump’ın başlattığı İran Savaşı ile doğrudan bağlantılı. Tabii ki petrol fiyatlarının artması, diğer her şeyin de pahalanmasına neden oluyor. Bu nedenle, kendi seçmen tabanı da dahil, çok fazla tepki topladı. İnsanların geçinememesi zaten çok önemli bir sorundu. Buna petrol fiyatları da eklendi. Tabii ki rüşvet, yolsuzluk, yapay zeka veri merkezlerinin yaygınlaşması gibi meseleler de öne çıktı. Dolayısıyla, ‘‘Trump’ın petrol şirketlerine verdiği imtiyazlar eleştirildi’’ gibi bir şey demek mümkün olmasa da, enerji politikalarının ve petrol fiyatlarının seçim sonuçlarında çok etkili olduğu muhakkak.
Kongre Temiz Enerjiyi Teşvik Edebilir
ABD’de tabii ki başkanların izleyebileceği politikalar üzerinde de birtakım sınırlar var. Örneğin Kongre, bütçeyi kontrol ediyor. Artık Demokrat Parti’nin çoğunlukta olduğu bir Kongre, temiz enerjinin ilerlemesini sağlayacak büyük yasalar, teşvikler geçirebilir.
Trump, elektrikli araçların önünü kesmeye çalıştı ve Cumhuriyetçi Kongre onu hep destekledi. ‘‘Big Beautiful Bill’’ (‘‘Büyük Güzel Yasa’’) olarak duyurduğu yasayı geçirdiler, Biden zamanında çıkarılan temiz enerjiye yönelik yatırımları engelleyecek birçok karar alındı. Şimdi bunların tamamı değişebilir.
Demokratlar yeni kazandıkları güçle birlikte yeni yasalar çıkarabilirler, federal teşvikler veya vergi kesintileri önerebilirler. Ama Amerikan sisteminde yine de Başkan’ın yasaları veto etme gücü var. Bu nedenle Trump’ın önümüzdeki iki sene içinde bu teşviklere çomak sokmaya devam edeceğini düşünüyorum. Trump’ın geri adım atacağını sanmıyorum, ama hiç değilse olumsuz etkileri olacak yeni yasalar geçiremeyecek, bu kesin. Artık karşısında, onu kontrol altında tutabilecek bir güç var.
ABD’de İklim İnkarcılığı Zayıflayabilir
Bu seçimin iklim için sembolik bir önemi ve gücü de var. Amerika’da Trump gittikten sonra iklim karşıtlığının yavaş yavaş zayıflayacağını düşünüyorum. Bu seçim, bu sürecin başlangıcı olabilir. İklim karşıtı politikaların aldığı ilk darbe olabilir. Sonun başlangıcı diye düşünüyorum.
Tabii ki ABD’de petrol şirketlerinin gücü çok büyük ve iki sene içinde zayıflamayacak. Fakat Demokratlar Başkanlık yarışını kazanabilirlerse, işler tamamen değişir ve iklim politikaları büyük ivme kazanır.


