Alman enerji devi RWE, Hollanda’nın iklim eylemine Enerji Şartı Anlaşması ile engel olmaya çalışıyor.
RWE, Hollanda’nın 2030 itibariyle kömürden elektrik üretimini aşamalı olarak durdurma kararı için tazminat talep ederek Hollanda aleyhine bir tahkim davası açtı. Firma, 1994 yılında imzalanan uluslararası bir yatırım anlaşması olan Enerji Şartı Anlaşması’nı (ECT) talep ediyor.
ECT, enerji arzındaki yabancı yatırımları koruyor ve yatırımcıların bekledikleri kârı düşüren hemen hemen her türlü önlem için ev sahibi devletlerden tazminat almalarına izin veriyor.
Climate Action Network (CAN) Avrupa Direktörü Wendel Trio, “Fosil yakıt firmalarının temiz enerji geçişini engellemek için bu güçlü anlaşmayı kullanabilmeleri çok korkunç. Avrupa ülkelerinin bu tehlikeli anlaşmadan çekilmesinin ve reform etmek için daha fazla zaman kaybetmemesinin tam zamanı. Bu, fosil yakıt şirketlerinin kötü ticari kararları nedeniyle faturayı tahsil etmelerine yönelik ilk çalışması değil ve harekete geçemezsek son olmayacak. RWE, iklim değişikliğinin tehlikeli etkilerini ve 2015’te kömürlü elektrik santralı açmaya karar verdiklerinde fosil yakıtları hızla ortadan kaldırma ihtiyacını biliyordu. 2021’de doğalgaza yatırım yapmaya devam eden şirketler de biliyordu. Bu tehlikeli Enerji Şartı Anlaşması atıl varlıkların maliyetlerini kamuoyuna aktarmak için kullanılmaya devam edecek” dedi.
RWE’nin iddiası, bir kömür santralı sahibinin, devletin iklim taahhütlerini yerine getirmek için kömürü kullanımdan çıkarma kararına karşı verdiği Avrupa’da ilk eylem. Hollandalı bir başka kömür enerjili elektrik santralının sahibi olan Uniper, Aralık 2019’da ECT’ye dayanarak yasal işlem başlatmıştı, ancak bugüne kadar tahkim talebinde bulunmadı.
ECT, yaygın olarak modası geçmiş ve temiz enerji geçişinin önünde bir engel olarak görüldüğü için şu anda bir modernizasyon sürecinden geçiyor. Aralık 2020’de İspanya Ekolojik Geçiş Bakanı Teresa Ribera, ECT reformunun anlaşmayı Paris Anlaşması ile uyumlu hale getirmemesi halinde AB’yi ECT’den geri çekmeye çağırmıştı. Dört Fransız bakan, Avrupa Komisyonu’na bir mektup göndererek modernizasyon sürecini çok yavaş olduğu için Komisyonu ağır bir şekilde eleştirdi ve Komisyonun ECT’yi iklim açısından zararsız hale getirmek için gereken değişiklikleri başarabileceğinden şüpheli olduğunu dile getirdi. Bu nedenle, Komisyondan koordineli geri çekilmenin “yasal, kurumsal ve bütçesel yöntemlerini” değerlendirmesini istediler.
