“Ormanlar ve Ekonomiler”, 2026’da Yerküre’nin geleceği ve ormanların sürdürülebilirliği açısından çok dikkatli ele alınması gereken bir “21 Mart Uluslararası Ormanlar Günü” konusudur.
YAZI: Prof. Dr. Murat Türkeş, Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi
Ormanlar, gezegenimizin en değerli ekosistemlerinden biridir. Yerküre’nin büyük iklim tiplerince denetlenip sürdürülebilir kılınan en büyük yaşam birlikleri olan orman biyomları ve onların en önemli bileşeni orman ekosistemleri, küresel, bölgesel ve yerel iklimleri düzenlemede, insan topluluklarını desteklemede, su kaynaklarını ve biyolojik çeşitliliği korumada yaşamsal bir rol oynar. Gezegenimiz değişen çevre ve iklim koşullarıyla karşı karşıya kalmayı sürdürürken, orman ekosistemlerinin yaşamsal rolünün önemi giderek daha belirgin hale gelmiştir. Bu nedenle, 21 Mart Uluslararası Ormanlar Günü, dünyanın dört bir yanındaki her tür ormanı ve ağacı kutlamak için bir fırsattır.
Her yıl, Uluslararası Ormanlar Günü için bir tema seçiliyor. Bu yılki “Ormanlar ve Ekonomi” konulu kutlama etkinliği, bazı hükümetlerin, uluslararası sermayenin ve toplumun bazı kesimlerinin ormanlara ilişkin var olan yanlış uygulamalarını ve istemlerini haklı çıkarmak için kolaylıkla kullanılabilecek olan bir yaklaşımla “ormanlar ve ekonomiler arasındaki bağlantıya” odaklanacak. Öte yandan güçlü bir “ekonomik” gerçekle de karşı karşıyayız: 1.6 milyardan fazla insan geçimini, gelirini ya da istihdamını ormanlardan sağlıyor. Toplamda, küresel orman sektörü en az 13 milyon resmi iş ve gayri resmi ve küçük ölçekli orman işletmelerinde 45-50 milyon ek iş olanağı sağlıyor.
Sonuç olarak, orman ekosistemleri, özellikle ekonomik şoklar ya da bunalımlar, çatışmalar, göçler ve nüfus hareketleri ve iklim değişikliğiyle bağlantılı krizler karşısında gıda, yakıt, barınak ve gelir sağlama açısından yaşamsaldır. Ancak, genel olarak ormanlar ekonomik tartışmaların dışında tutulmaya devam etmektedir. Bu nedenle, Uluslararası Ormanlar Günü, bu ekosistemleri sürdürülebilir, direngen ve kalıcı ya da pek çok durumda ayakta kalabilen ekonomilerin kalbindeki biyo/eko-coğrafyalar olarak öne çıkarmaktadır. Bu amaçla ülkeler, her yılın Uluslararası Ormanlar Günü temasına uygun yeni, güçlü, sürdürülebilir ve kamucu hedefler belirlemeli ve bunları hayata geçirmelidir.
