Pakistan’daki PM2.5 yoğunluğu, Dünya Sağlık Örgütü’nün güvenli bulduğu sınırın 13 katına ulaştı.
Yeni bir araştırmaya göre, Pakistan 2025 yılında dünyanın en kirli havasına sahip ülkesi oldu. PM2.5 olarak bilinen tehlikeli küçük parçacıkların konsantrasyonu, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) önerdiği seviyenin 13 katına kadar çıktı.
İsviçre merkezli hava kalitesi izleme şirketi IQAir, yıllık raporunda, geçen yıl 13 ülke ve bölgenin ortalama PM2.5 seviyelerini DSÖ’nün önerdiği metreküp başına 5 mikrogramın altında tutmayı başardığını, bu sayının 2024’te ise yedi olduğunu belirtti.
Çalışma, izlenen 143 ülke ve bölgenin toplam 130’unun DSÖ yönergelerine uymadığını ortaya koydu. Listede ilk sırada bulunan Pakistan’ın ardından Bangladeş ve Tacikistan yer aldı. İstatistiksel olarak 2024’ün en kirli ülkesi olan Çad, 2025’te dördüncü sırada yer aldı. Ancak geçen yıl PM2.5 konsantrasyonlarındaki düşüşün veri eksikliklerinden kaynaklanması muhtemel.
Geçtiğimiz Mart ayında Amerika Birleşik Devletleri, bütçe kısıtlamalarını gerekçe göstererek, büyükelçilik ve konsolosluk binalarından toplanan kirlilik verilerini derleyen küresel bir izleme programını kapatmıştı.
IQAir raporunun baş yazarı Christi Chester Schroeder, “Mart ayındaki veri kaybı, Çad’da PM2.5 seviyelerinde önemli bir düşüş olduğu izlenimini yarattı, ancak emin değiliz” dedi.
ABD’nin kararı, hava kirliliğine yatkın birçok ülke için temel bir veri kaynağını ortadan kaldırdı ve Burundi, Türkmenistan ve Togo, bilgi eksiklikleri nedeniyle 2025 raporundan çıkarıldı.
Hindistan’ın Loni şehri, 2025 yılında ortalama 112,5 mikrogram PM2.5 seviyesiyle dünyanın en kirli şehri olurken, onu Çin’in kuzeybatısındaki Sincan bölgesinde bulunan Hotan 109,6 mikrogram ile takip etti. Dünyanın en kirli 25 şehrinin tamamı Hindistan, Pakistan ve Çin’de bulunuyor.
2025 yılında dünya şehirlerinin yalnızca %14’ü DSÖ standardını karşılarken, bu oran bir yıl öncesinde %17’ydi. Kanada’daki orman yangınları, ABD genelinde ve Avrupa’ya kadar uzanan bölgelerde PM2.5 seviyelerini yükseltti.
2025 yılında standardı karşılayan ülkeler arasında ise Avustralya, İzlanda, Estonya ve Panama yer aldı. Laos, Kamboçya ve Endonezya’nın tamamı, esas olarak daha yağışlı ve rüzgarlı La Nina hava koşulları sayesinde, bir önceki yıla kıyasla PM2.5’te önemli düşüşler bildirdi. Moğolistan’da ise ortalama konsantrasyonlar %31 azalarak metreküp başına 17,8 mikrograma düştü.
IQAir’in bildirdiğine göre, 2025 yılında toplam 75 ülke bir önceki yıla göre daha düşük PM2.5 seviyeleri bildirirken, 54 ülkede ortalama konsantrasyonlarda artış kaydedildi.
