Yeni bir araştırma, 1960’lardan bu yana deniz seviyelerinin yükselmesinin temel nedeninin insan kaynaklı ısınma olduğunu gösterdi.
Yeni bir çalışmaya göre, insan kaynaklı iklim değişikliğinin deniz seviyelerini yükseltmesiyle birlikte, kıyı bölgelerinde bir zamanlar nadir görülen aşırı sel baskınları artık çok daha yaygın hale geliyor. Uzmanlar, gezegen ısındıkça bu bulguların sel baskınları ve kıyı altyapısına yönelik planlamalar yapmak için hayati önem taşıdığını belirtiyor.
Kıyı bölgelerindeki bu büyük sel baskınları, halihazırda yükselmiş olan deniz seviyesine yüksek gelgitler ve fırtına dalgaları da eklenince tetikleniyor. Üstelik bu durum, doğal iklim döngüleri ve diğer beşeri faktörlerle bir araya gelerek daha da katlanıyor.
Bilim insanları iklim değişikliğinin, 2022 yılında büyük bir sel felaketine yol açan Ian Kasırgası gibi fırtınaları daha da şiddetlendirdiğini söylüyor. Sel baskınları, dünya genelinde alçak kıyı bölgelerinde yaşayan yüz milyonlarca insanı her yıl tehdit ediyor. Aynı zamanda milyarlarca euro zarara yol açıyor ve ölümcül olabiliyor.
Nature Climate Change dergisinde yeni yayımlanan çalışmaya göre, kıyı bölgelerinde eskiden yılda %1 ihtimalle görülen büyük sel felaketlerinin artık ortalama 12 kat daha sık yaşanma riski bulunuyor. Yapılan çalışma, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle bu afetlerin yaşanma ihtimalinin yaklaşık dört kat arttığını ortaya koyuyor.
Kıyı taşkınlarına yol açan aşırı deniz seviyesi hareketlerinin sıklığını mercek altına alan araştırmacılar, 100’ü aşkın noktadaki gelgit ölçüm istasyonlarının uzun vadeli verilerini inceledi ve iklim modellerini kullandı.
Çalışma, 1900’den 2005’e kadar olan artışı inceledi. 2005 sonrası döneme gidilmedi; çünkü o tarihten sonra insan kaynaklı iklim değişikliği etkilerini net biçimde ortaya koyabilecek yeterli model bulunmuyor. Araştırmacılar, kıyı aşırılıklarındaki değişimlere insan katkısı o tarihten bu yana yalnızca arttığı için, bulgularının bugünkü riski muhtemelen olduğundan düşük gösterdiğini belirtiyor.
Bilim insanları, meydana gelen değişikliklerin ne kadarının insan faaliyetlerinden, ne kadarının doğal etkenlerden ya da arazi yapısındaki değişimlerden kaynaklandığını inceledi. 20. yüzyılın başlarındaki deniz seviyesi değişimleri büyük ölçüde doğal etkenlerle açıklanabilse de, araştırmacılar 1960’lardan bu yana deniz seviyesindeki yükselişin başlıca nedeninin insan kaynaklı ısınma olduğunu ortaya koydu.
Çalışmanın başyazarı Sönke Dangendorf, Nature Climate Change’teki araştırmanın tek tek insan kaynaklı etkenleri ayrıntılı biçimde incelemediğini söylüyor ancak petrol, gaz ve kömür gibi fosil yakıtların yakılması sonucu ortaya çıkan sera gazlarının en belirleyici unsur olduğunun altını çizdi.
Aynı zamanda Tulane Üniversitesi’nde doçent olan Dangendorf, “1970’lerden bu yana açık ara baskın etken bu ve elbette bu iyi bir haber değil” derken, tehdidin büyüdüğünü, toplumların buna hazırlanmak için daha fazlasını yapması gerektiğini vurguladı.
