Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği’nin yürüttüğü İklim Dostu Çiftlikler projesi, kırsal toplulukların iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmayı, doğal varlıkların korunmasını sağlamayı ve tarım sektörünün uyum kapasitesini geliştirmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda mayıs ayında İzmir’de bir çalıştay düzenlendi ve İzmir’de seçilen öncü çiftliklerde yürütülen çalışmalar, ekolojik döngülere ve yerel bilgiye dayalı bir tarım modelinin mümkün olduğunu gösterdi.
Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye Cumhuriyeti’nin mali desteğiyle, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen İklim Değişikliğine Uyum Hibe Programı kapsamında desteklenen ve Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği’nin, Köy-Koop İzmir ve İtalya’dan Deafal ortaklığında uyguladığı İklim Dostu Çiftlikler Projesi kapsamında üreticiler, uzmanlar ve yerel paydaşlar 14-15 Mayıs 2025 tarihlerinde İzmir’de bir araya geldi. İklim dostu tarımı yaygınlaştırmak için bir araya gelen katılımcılar, iklim değişikliğine uyumlu tarımsal üretim için atılacak adımları tartıştı; proje süresince kazanılan deneyimleri ve geleceğe yönelik işbirliği olanaklarını değerlendirdi.
Çalıştayın ilk günü, proje kapsamında yürütülen uygulamalar iki pilot çiftlikte yerinde gözlemlendi. Tire’de Karateke Mahallesi Sulama Kooperatifi’ne ait arazi ile Ödemiş’in Demircili köyündeki Coşkun Çiftliği ziyaret edildi. Katılımcılar, proje süresince yapılan çalışmaları yerinde inceledi ve yerel üreticilerin deneyimlerini dinledi. Karateke Mahallesi Sulama Kooperatifi Başkanı Erkan Tutkaç, Demircili Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Hüseyin Coşkun ve üreticiMehmet Coşkun, bölgede yaşanan sorunlar ve uygulanan çözüm önerilerini aktardı. Dile getirilen sorunlarda üretim maliyetleri, sulama ve su kaynaklarına dair zorluklar, danışmanlık eksikliği ve genç çiftçilerin katılımı gibi konular öne çıktı. Ayrıca kompost gibi iklim dostu tarım uygulamaları konusunda sahada karşılaşılan problemler ve çözümler de tartışıldı.
İyi Uygulama Örneklerinin Yaygınlaştırılması
İkinci gün ise Urla, Bademler’de gerçekleşen toplantı ve atölyelerde, projenin İzmir’deki etkileri değerlendirildi. Katılımcılar, ekolojik durum analizi, proje çıktıları ve üretici deneyimleri ışığında, İzmir’de iklim dostu tarım uygulamalarını yaygınlaştırmak için somut öneriler geliştirdi. Proje uzmanlarının yanı sıra Anadolu Meraları, Hatay’da Tarımsal Üretimde Onarıcı Dönüşüm Projesi ve ECOSUR’dan Prof. Dr. Peter Rosset’in katkı sunduğu oturumlar, çiftçiden çiftçiye bilgi aktarımı ve yerel uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması için somut önerileri içeriyordu. Çözüm önerileri arasında yerel yönetimlerin sorumluluk alması, bilgiye erişimin kolaylaştırılması, üreticiler arası deneyim paylaşımı ve işbirliği modelleri öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Çalıştay boyunca yürütülen atölyelerde bilgiye erişimden pazara erişime, eğitim modellerinden yerel yönetim desteklerine kadar farklı konu başlıkları altında çözüm önerileri geliştirildi. Mobil ve uygulamalı eğitim programları, yerinde teknik destek modelleri, gençlerin tarıma kazandırılması, kooperatifçilikte mevzuat engelleri, pazar için restoran destekli modeller ve gıda toplulukları ile işbirliği gibi konular katılımcıların gündemindeydi.
Ayrıca benzer projelerle üreticilerin ağ kurmasını destekleyecek envanter çalışmaları, kısa ve görsel ağırlıklı broşürler, sosyal medya içerikleri ile bilgi paylaşımının yaygınlaştırılması gerektiği belirtildi.
İklim Krizine Karşı Birlikte Çözüm
İzmir’de gerçekleştirilen çalıştay, hem yerel paydaşları ortak bir platformda buluşturdu hem de iklim dostu tarımın sadece bir hedef değil, yaşamsal bir gereklilik olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
İklim Dostu Çiftlikler projesi, kırsal toplulukların iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmayı, doğal varlıkların korunmasını sağlamayı ve tarım sektörünün uyum kapasitesini geliştirmeyi amaçlıyor. İzmir’de seçilen öncü çiftliklerde yürütülen çalışmalar, ekolojik döngülere ve yerel bilgiye dayalı bir tarım modelinin mümkün olduğunu gösteriyor.
Proje kapsamında ayrıca, çiftçilere yönelik eğitim ve danışmanlık faaliyetleri, iklim dostu tarım uygulamalarını destekleyen bir el kitabı ve yaygınlaştırma çalışmaları da yapıldı. Bölgedeki kısa gıda tedarik zincirlerini güçlendirmeye yönelik faaliyetler de projenin temel bileşenleri arasında bulunuyor. Proje, yerel toplulukları, kooperatifleri ve üreticileri iklim krizine karşı birlikte çözüm üretmeye davet ediyor.
