Dünya genelinde her yıl yarım milyondan fazla insan aşırı sıcaklıkla bağlantılı sebeplerden yaşamını yitiriyor. Bir grup hayırsever ise, aşırı sıcaklara karşı hayat kurtarıcı çözümler geliştirmek için 300 milyon dolar bağışladığını duyurdu.
Brezilya’da düzenlenen COP30 iklim müzakerelerinde duyurulan bağış, aşırı sıcaklar, hava kirliliği ve bulaşıcı hastalıklardan kaynaklanan artan risklerle mücadele için veri geliştirmeyi ve en iyi yatırımları belirlemeyi amaçlıyor.
Fon sağlayıcılarından biri olan Rockefeller Vakfı’nın sağlık politikaları ve iletişim direktörü Estelle Willie, “Biz bir hayırseverlik kuruluşuyuz. Sadece açığı kapatıp ölmekte olan bir kalkınma modelini yeniden canlandırmaya devam edemeyiz” derken şöyle devam etti:
“Yapmaya çalıştığımız şey, hayırseverlik sermayemiz ve bu çalışma aracılığıyla bir araya gelerek yeni çözümleri test etmek ve doğrulamak.”
Ayrıca, COP30 ev sahibi Brezilya, ülkeleri çeşitli bakanlıklar ve birimler arasında iklimle ilgili sağlık politikalarını izlemeye ve koordine etmeye teşvik etmek amacıyla Belem Sağlık Eylem Planı adlı bir girişim başlattı.
Bu girişim ve çaba, Brezilya’nın BM iklim müzakerelerinde sel, yangın, kuraklık, fırtına ve kasırgalar gibi kötüleşen iklim etkilerine karşı ülkelerin hazırlık yapma ve uyum sağlama yeteneğini güçlendirmeye odaklanmasının bir parçası.
PLOS dergisinde 2023 yılında yayımlanan bir araştırma, iklimle ilgili sağlık etkilerinin araştırılması için, çalışmanın yayımladığı tarih itibarıyla yaklaşık 1-2 milyar dolarlık kamu kaynağının ayrıldığını gösteriyor. Yeni taahhüt edilen 300 milyon dolar ise bu kaynağa eklenecek. Ancak uzmanlar daha fazla finansmana ihtiyaç duyulduğunun altını çiziyor.
Willie, “Sağlık alanındaki ilerleme azalıyor,” derken şöyle devam etti: “Teknoloji sayesinde küresel sağlık sisteminde zorlu zaferler elde ettik. Ancak iklim değişikliği şu anda kelimenin tam anlamıyla küresel sağlığa ilişkin her sorunu daha da şiddetlendiriyor.”
The Lancet bilim dergisinin ekim ayında yayımladığı bir rapor, iklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklık kaynaklı ölümlerin yıllık sayısının yaklaşık 550 bine ulaştığını tahmin ediyor.
Raporda, her yıl 150 bin ölümün hava kirliliğine bağlı olabileceği, bunun çoğunlukla fosil yakıtların yakılmasından kaynaklandığı ancak orman yangınlarının da kötüleştiği belirtilirken, bazı bulaşıcı hastalıkların da arttığı ifade edildi. Örneğin raporda, 1950’lerden bu yana bildirilen dang humması vakalarının %49 arttığı belirtildi.
BM kuruluşları Ağustos ayında dünya nüfusunun yaklaşık yarısının, yani 3,3 milyardan fazla insanın yükselen sıcaklarla mücadele ettiğini tahmin etmişti.
Bir diğer fon sağlayıcısı olan Wellcome Trust’ın CEO’su John-Arne Rottingen, “Bilim insanlarının iklim değişikliği konusundaki uyarıları gerçeğe dönüştü. Ve tüm insanların eşit şekilde etkilenmediği açık,” dedi.
İklim değişikliği karşısında en savunmasız kesimlerin çocuklar, hamile kadınlar, yaşlılar ve açık havada çalışanlar olduğunu belirten Rottingen, “Bahsi geçen gruplar, iklim değişikliğine cevap vermek için en az kaynağa da sahip” diye konuştu.
Yeni duyurulan İklim ve Sağlık Fon Sağlayıcıları Koalisyonu’nda Gates Vakfı, Bloomberg Philanthropies ve IKEA Vakfı da yer alıyor. 27 hayır kurumu daha koalisyona katıldı, ancak henüz fon sağlamadı.
