IEA, “Elektrik Çağı” ile beraber küresel enerji talebinde beklenen büyük artışa rağmen, dünyanın “kömürde zirve” noktasını çoktan geriden bıraktığını belirtti.
Paris merkezli Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) “Elektrik 2026” başlıklı yeni raporuna göre, sanayi, elektrikli araçlar, klima sistemleri ve veri merkezlerinden kaynaklanan artan tüketim nedeniyle elektrik talebi önümüzdeki 2030’a kadar her yıl ortalama %3,6 artacak.
Bu durum, IEA’nın “yoğun sıcak hava dalgaları ve güçlü sanayi faaliyetleri”ne bağladığı, 2025’te yıllık bazda %3 ve 2024’te %4,4 oranında artan elektrik talebi trendinin devamı niteliğinde.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) enerji piyasaları ve güvenliği direktörü Keisuke Sadamori, “Enerji piyasalarında önemli bir belirsizliğin yaşandığı bir dönemde, kesin olan bir şey var ki, küresel elektrik talebi son on yılda olduğundan çok daha güçlü bir şekilde artıyor” derken şöyle devam etti:
“Elektrik Çağı’nda, 2030 yılına kadar küresel enerji tüketimindeki artışın, Avrupa Birliği’nin nüfusunun 2 katına eşdeğer olacağı öngörülüyor.”
Gelişmekte olan ekonomiler, 2030’a kadar ek elektrik tüketiminin yaklaşık %80’ini oluşturarak, elektrik talebi artışının ana itici gücü olmaya devam ediyor. Ancak, gelişmiş ekonomiler de vites artıracak ve IEA’nın 15 yıllık durgunluk olarak tanımladığı dönemin ardından elektrik talebindeki büyüme yeniden hızlanacak.
“Elektrik Çağı” olarak adlandırılan bu dönemde, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2030’a kadar dünyanın elektrik üretiminin yarısının yenilenebilir ve nükleer enerjiden karşılanacağını ve yenilenebilir kaynaklardan elde edilen toplam üretimin kömürden sağlanan üretimi aşacağını öngörüyor.
Rapora göre, Çin ve Hindistan’daki büyük yatırımlar sayesinde kömürden üretim son yıllarda arttı, ancak 2030’a kadar düşüş eğiliminde olması bekleniyor. Bu, kömürdeki zirveye 2024 yılında ulaşıldığını ve yeni enerji üretiminin büyük kısmının güneş enerjisinden, ardından rüzgar enerjisinden ve son olarak da gazdan geleceğini gösteriyor.
IEA aynı zamanda yenilenebilir enerjiden üretimin 2025’te %9 arttığını, bu oranın 2024’te görülen %9,6’lık artışa göre biraz düşük olduğunu, ancak son on yılda görülen %6,4’lük ortalamanın oldukça üzerinde olduğunu belirtiyor.
Bu trend önümüzdeki beş yıl boyunca devam edecek; IEA, yenilenebilir enerji üretiminin 2030’a kadar her yıl yaklaşık 1.000 terawatt-saat (TWh) artacağını ve bu artışın 600 TWh’lık kısmını ise tek başına güneş enerjisinin karşılayacağını öngörüyor.
2024’te %1,4’lük bir artışın ardından, IEA, kömürden elektrik üretiminin 2025’te nispeten sabit kalacağını, Çin ve Hindistan’daki düşüşlerin ise Amerika Birleşik Devletleri, Avrasya ve diğer Asya pazarlarındaki artışlarla dengeleneceğini öngördü.
IEA, kömürle çalışan santralların üretiminin 2030’a kadar yıllık ortalama %0,9 oranında daralmaya devam edeceğini, ancak yine de en büyük tek elektrik kaynağı olmaya devam edeceğini de tahmin ediyor.
