Yeni bir araştırma, önlem alınmadığı takdirde Avrupa’daki orman yangınlarının en iyimser iklim senaryosunda dahi %39 artacağını, yangın yönetimindeki iyileştirmelerin ise bu artışı %70’ten fazla azaltabileceğini ortaya koyuyor.
Yüzyılın sonuna gelindiğinde, gezegenin ısınmasını durdurmak için en iyimser senaryonun gerçekleşmesi halinde dahi, Avrupa’da orman yangınlarının etkilediği alanın %39 oranında artacağı öngörülüyor. Yeni bir araştırmaya göre, yangınların daha iyi yönetilmesine yönelik önlemler artmadığı takdirde söz konusu artış kaçınılmaz olabilecek.
Dünyanın önde gelen iklim araştırma kurumlarından biri olan Almanya merkezli Postdam İklim Araştırma Enstitüsünden uzmanların araştırması; küçük yangınların hızla büyüyerek kontrol edilemez alevlere dönüşmesine yol açan sıcak, kuru ve rüzgarlı hava koşullarındaki artışın, karbon kirliliğinin sıcaklıkları yükseltmesiyle Avrupa’nın daha geniş bir bölümünü etkisi altına alacağını gösteriyor. Araştırmacıların modellediği en kötü senaryoda, yani küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme kıyasla 3,6 dereceye ulaşması halinde, yanan alanın neredeyse üç katına çıkacağı öngörülüyor.
Araştırmaya göre, yangın yönetimindeki iyileştirmeler bu artışları %70’ten fazla azaltabilecek. Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsünde ekosistem araştırmacısı ve çalışmanın başyazarı Maik Billing, yangın yönetimine yapılacak yatırımların belirli bir ölçüde yardımcı olabileceğini belirterek, “Yangın yönetimi, iklim değişikliğinin azaltılmasının yerini tutamaz” dedi.
Yangına Neden Olan Hava Koşulları Daha da Kötüleşiyor
Araştırma, Avrupa’da orman yangınlarının etkisini sürdürdüğü bir dönemde yayımlandı. Fransa, İspanya, İtalya, Hırvatistan ve Yunanistan’ın haftalar boyunca devasa yangınlarla mücadele etmesinin ardından Birleşik Krallık, Belçika ve Almanya gibi Kuzey Avrupa ülkelerinde de büyük yangınlar çıktı.
Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi’nin perşembe günü yayımladığı verilere göre, Avrupa Birliği (AB) genelinde bu yangın sezonunun kayıtlardaki en kötü üçüncü sezon olması bekleniyor. 2025 ve 2022 yangın sezonlarının ardından üçüncü sırada yer alması beklenen bu sezonda, şu ana kadar 600 bin hektardan fazla alan yandı. Belçika, Fransa ve Slovakya’da ise yılın bu dönemi için daha önceki yangın rekorları kırıldı.
Araştırmacılar, 2070-2100 yılları için öngörülen yıllık yanan alanı, 2000-2030 dönemi için modelleme yoluyla elde edilen sonuçlarla karşılaştırdı. Buna göre, değişimin en önemli itici gücünün yangına neden olan hava koşullarındaki kötüleşme olduğu görüldü. Küresel ısınmanın 1,8 derece ile sınırlandırıldığı iyimser senaryoda bazı bölgelerde yangın havasında ılımlı artışlar görülürken, diğer bölgelerde çok az değişim yaşandı.
Ancak kötümser senaryoda, yüzyılın sonuna kadar küresel sıcaklıkların 3,6 derece artması durumunda, araştırmacılar “Avrupa’nın neredeyse tamamında” yangın havasının istikrarlı biçimde kötüleşeceğini tespit etti. Öte yandan bilim insanları, mevcut politikaların yüzyılın sonunda küresel sıcaklık artışını yaklaşık 2,6 dereceye çıkaracağını öngörüyor.
Temmuz Ayında Fransa ve İspanya Dev Yangınlar Yaşadı
Araştırmacılar ikinci bir model kullanarak, yangınlarla mücadeledeki iyileşmelerin sürdürülmesinin, kötüleşen yangın havasının etkilerini sınırlayabileceğini ortaya koydu. Daha düşük sıcaklık artışının gerçekleştiği senaryoda, yangınla mücadele kapasitesinin bugünkü seviyelerde sabit tutulmasıyla karşılaştırıldığında, yanan alanın %92 oranında azaltılabileceği hesaplandı.
Bu ayın başlarında yayımlanan bir başka araştırmaya göre, 1980’lerden bu yana yangın söndürme çalışmalarındaki gelişmeler, Güney Avrupa’da yangın sayısını ve yanan alanı azaltmıştı. Ancak küçük yangınlar da dahil olmak üzere yangınların büyük bir kararlılıkla bastırılması, paradoksal biçimde geride kalan yanıcı madde yükünün artmasına neden oldu. Bu durum, koşullar elverişli olduğunda yangınların aşırı boyutlara ulaşmasına zemin hazırladı ve sonuçta daha az sayıda, ancak çok daha şiddetli yangınların ortaya çıkmasına yol açtı.
Bu tür dev yangınlar, bu yıl temmuz ayının sonlarında Fransa ve İspanya’yı vurdu. Yangınların itfaiye ekiplerinin kontrol altına alamadığı bir güçle ilerlemesi üzerine 330 bini aşkın kişi evlerinden tahliye edilmek zorunda kaldı.
