Dünyanın en büyük koruma ağı, su altı bacalarının etrafında kümelenen ve tıp ile teknoloji için gelecek vadeden potansiyellere sahip yumuşakça türlerinin yarısından fazlasının, derin deniz madenciliği nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN), bu ay Birleşmiş Milletler öncülüğünde yapılacak görüşmeler öncesinde, bu tür faaliyetlere geçici bir yasak getirilmesi yönündeki çağrısını yineledi.
Giderek artan sayıda şirket, okyanus tabanındaki doğal su altı bacalarından salınan aşırı ısınmış sıvılardan bakır, kobalt veya çinko gibi kritik mineralleri çıkarmaya çalışıyor.
Bu türler, küresel yumuşakça biyolojik çeşitliliğinin %1’inden daha azını oluştursa da derin deniz bacalarının besin ağlarında hayati bir rol oynuyor.
IUCN’in tehdit altındaki türlere ilişkin son “Kırmızı Liste”sine göre, bacalarda yaşayan yumuşakça türlerinin %62’si (201 türden 125’i), madencilik faaliyetleri nedeniyle şu anda yok olma riski altında olarak sınıflandırılıyor.
IUCN Yumuşakça Uzman Grubu üyesi Dr. Chong Chen, “Derin deniz madenciliği tüm ekosistemi boğarak yok eder” diyerek belirli bir baca alanındaki yumuşakçaların kaybolmasının, yumuşakça olmayan diğer tüm baca türlerinin de yok olması anlamına geleceğini belirtti
Chen, baca yumuşakçalarının bazılarının insanlık için değerli olduğunun halihazırda kanıtlandığını belirtti. Geliştirdiği biyomineralizasyon süreciyle araştırmacıların güneş pilleri gibi yeni teknolojiler için nanopartiküller üretmesine yardımcı olan pullu ayaklı salyangoz (scaly-foot snail) buna bir örnek teşkil ediyor. Diğerleri ise plastiklere alternatifler geliştirilmesine yardımcı olmak amacıyla inceleniyor.
Chen’e göre, “Bu türlerin yok olmasına izin vermek, tıp, malzeme bilimi ve teknolojide gelecekte karşılaşılabilecek zorluklara yönelik biyolojik çözümleri, daha onları keşfetme şansımız bile olmadan kaybetmek anlamına gelebilir.”
Kırmızı Liste, Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Deniz Yatağı Otoritesi’nin 13-31 Temmuz tarihleri arasında Jamaika’da gerçekleştireceği ve okyanus tabanından metal çıkarılmasının nasıl düzenleneceğine karar verilecek toplantı öncesinde yayımlandı.
Diğer çevre grupları gibi IUCN de bu tür faaliyetlerin yasaklanması çağrısında bulundu, ancak birçok hükümet bunun tam tersini istiyor. Örneğin ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, uluslararası sularda kritik mineraller arayan ABD’li şirketlerin izin süreçlerini hızlandırdı.
