Fosil yakıtlardan doğrudan bahsetmeyen ve karbon yakalama ve depolama teknolojilerine yer açan COP31’in taslak metni Genel Kurul’da onaylanmadı. COP31 Başkanı Kurum, “Bundan sonra yeni bir metin olmayacak. Uzlaşının olmadığı bir ortamda yeni bir metin üzerinde çalışma yürütmeyeceğiz” dedi.
YAZI: Bulut BAGATIR
COP31 Başkanı Murat Kurum, taslak metin üzerinde bir anlaşmaya varılamadığını ve kararların kabul edilmediğini doğruladı. “Elimizden gelenin en iyisini yaptık; nihayetinde bu metni kimseye dayatmadık ve ‘ya kabul et ya da terk et’ gibi bir ültimatom da vermedik. Bu salonda bu metne karşı çıkan tarafların olduğu açık. Bu belge üzerinde bir uzlaşı sağlanamadığını kabul ediyoruz. Dolayısıyla bu kararlar kabul edilmemiştir” dedi.
İtiraz eden ülkeler arasında AB, Birleşik Krallık, Marshall Adaları, Norveç, Panama ve Vanuatu yer alıyor. AB, Genel Kurul’da yaptığı açıklamada, dünyanın küresel ısınmanın felaket düzeylerini önlemek için acilen eyleme ihtiyaç duyduğu bir noktada, taslak Çerçeve Kararın çok yetersiz kaldığından bahsetti: “Bilime yanıt vermeyen, uygulama boşluklarını göz ardı eden ve küresel taahhütler ile aşımı sınırlayıp 1,5 dereceyi yeniden ulaşılabilir kılmak için gereken eylem açığını derinleştirme riski taşıyan bir kararı onaylamayacağız. Fosil yakıtları aklayan bir COP’u kabul etmeyeceğiz. Bununla birlikte, başkanlığa ve başkanlık müzakerecilerine aralıksız çabalarınız için teşekkür etmek istiyorum. Ancak önümüze konulan taslaklar karşı karşıya olduğumuz iklim acil durumunu ele almaya bile başlamıyor. Ve bu nedenle Avrupa Birliği bunu kabul edemez” dedi.
Vanuatu ise, “Bu metin; uluslararası hukukun gerektirdiklerinin, bilimin talep ettiklerinin ve kırılgan topluluklarımızın acil ihtiyaçlarının gerisinde kalmaktadır. 1,5 derece çağrısını zayıflatan ya da mümkün olan en kısa sürede yeniden 1,5 derecenin altına çekecek güvenilir bir yol haritası sunmaksızın bu sınırın aşılmasını normalleştiren bir dili kabul edemeyiz” diye konuştu.
COP31 Yeniden mi Düzenlenecek?
COP31 Başkanı Genel Kurulu’ndan ayrıldı ve delegasyon odasına gitti. Burada bir açıklama yapan Kurum, “Müzakere salonlarında karar alınmıyor. Yani alınmamasıyla birlikte de biz iklim değişikliğinin etkilerini daha da fazla yaşamaya devam ediyoruz. Eğer samimiyetten söz edeceksek, hakkaniyetten söz edeceksek eğer birlikte gayret göstermeliyiz. Bu gayreti göstermediğimiz durumda dünya daha da kötüye gidecek. İklim müzakerelerini tartışmanın, buradaki süreci yeniden ele almanın kimseye bir faydası yok. Ortada gerçek var, ortada evi yıkılanlar var, sellerle hayatını kaybedenler var, çocuğunu, evladını, yavrusunu kaybedenler var. Biz ülkeleri baştan itibaren bu sorumluluk bilincinde hareket etmeye davet ediyoruz. Her türlü organizasyonu burada hazırladık, huzurlu bir şekilde, güvenli bir şekilde herkes özgürce kendini dile getirsin istedik, ifadelerini söylesin istedik ve bu bakışla da sürecimizi yürütüyoruz. Sonuna kadar da böyle olacağız. Herkesi dinleyeceğiz, varsa yapabileceğimiz bunları yapmaya çalışacağız. Başkanlık olarak bizim görevimiz bu insanları bu noktada uzlaşıya davet etmek. Hem biz hem de Avustralya tarafı da ilk günden beri bu gayretle çalıştı. Ben bu sürece destek olan tüm ülkelere teşekkür ediyorum” dedi.
Daha önce 2000 yılında Lahey’de düzenlenen COP6, “BİS”e yani askıya alınıp, tekrar UNFCCC’nin merkezi Bonn’da düzenlenmişti. COP31 için de bir anda benzer bir soru doğdu. Marmara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum, şu anda konuşulan ve tarafların itiraz ettiği çerçeve kararın COP’u BİS’e götürecek bir başlık olmadığını söylerken, nedenini şu sözlerle açıkladı: “Çünkü başkanlık tarafların metin üzerinde uzlaşamadıklarını, görüş ayrılıklarının sürdüğünü kabul etti ve bunu dile getirerek ayrıldı. Tokmağı vurmadı daha bununla ilgili. Fakat uzlaşma sağlanamayacağı görülüyor. Bu COP’un ana müzakere konularından, başlıklarından birisi olmadığı için BİS’e gitmesine gerek yok. Yani başkanlığın önerdiği bir metin kabul edilmemiş oldu. Şimdiye kadar böyle bir örnek olmadığı için tabii herkes ne olacağını soruyor. Fakat resmi bir gündem olmadığı için ben COP’un BİS’e gideceğini düşünmüyorum. Bazı taraflar da Çerçeve Karar içinde olan bazı konuların Addis Ababa’da konuşmaya devam edilmesini önerdiler.”


