Belém’de daha fazla hükümet, fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini yönlendirecek olası bir yol haritası hakkında konuşuyor. Bazı ülkeler ise COP30 Başkanlığının bu konuda çalışmaları başlatabileceğini öne sürüyor.
Ülkeler, 2023’te Dubai’de gerçekleşen COP28’de fosil yakıtlardan uzaklaşma kararı aldı. Ancak yaklaşık 2 yıllık sürede bu yönde adımların atıldığı söylenemez. Küresel emisyonlar yeni rekorlar kırmaya devam ederken, devletler fosil yakıtlara yönelik sübvansiyonlarını kesmedi. Fosil yakıt şirketleri ise servetlerine servet katmayı sürdürdü.
10 Kasım’da başlayan ve 21 Kasım’a kadar devam edecek olan COP30’da ise hükümetler, fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini yönlendirecek olası bir yol haritası hakkında konuşuyor. Bazı ülkeler ise COP30 Başkanlığının bu konuda çalışmaları başlatabileceğini öne sürüyor.
COP30 program direktörü Alice Amorim, dün görüşmelerdeki üst düzey bir etkinlikte yaptığı açıklamada, “Bu yıl tüm sonuçlar görünür olmayacak. Ancak bir sürecin olması önemli” dedi.
Almanya İklim Eylemi Devlet Sekreteri Jochen Flasbarth da aynı fikirde olduğunu belirterek, “Bir şeyler yapma ve bir süreç başlatma potansiyeli var” diye konuştu. İngiltere İklim Bakanı Katie White, Beyond Oil and Gas Alliance (BOGA) gibi girişimlerden ilham alınabileceğini söylerken, Fiji İklim Bakanı Sivendra Michael, görüşmelerin bir finans unsuru içermesi gerektiğini ifade etti.
Ancak tüm ülkeler böyle bir sürece hazır değil. Afrika Müzakereciler Grubu (AGN) Başkanı Richard Muyungi, kıtanın henüz ortak bir tutuma sahip olmadığını ancak kalkınmadan taviz vermesinin beklenmemesi gerektiğini aktardı.
Bu arada, iklim diplomatları, bu Cuma günü yayımlanan yeni taslak metnin de gösterdiği gibi, bir COP’ta ilk kez enerji geçişinde iyiden iyiye önem kazanan nadir toprak elementlerini üretmenin adil ve sürdürülebilir bir yoluna ihtiyaç duyulduğunu kabul etti. Bu aynı zamanda müzakere odalarında daha fazla yeni konuların ortaya çıktığını gösteriyor. Kararın Adil Geçiş Çalışması Programı’na ilişkin nihai kararda yer alıp almayacağı ise henüz belli değil.
