BM, yapay zekanın gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki eşitsizliği artırma riski taşıdığı uyarısında bulundu.
BM Kalkınma Programı’nın (UNDP) Asya ve Pasifik bölge bürosu tarafından yayımlanan ve “Bir Sonraki Büyük Ayrışma” başlıklı rapor, teknolojinin etkisini yönetmek için acil ve koordineli politika eylemi çağrısında bulunuyor.
Teknolojinin etkileri iyiden iyiye belirginleştikçe, zengin ve yoksul ülkeler arasındaki “ayrışma” potansiyeline karşı uyarıda bulunuluyor. Bu durum, küresel eşitsizlik ile mücadeleye büyük bir darbe vurabilir.
Büronun baş ekonomisti Philip Schellekens, Cenevre’de düzenlediği bir toplantıda, “Yapay zekanın, son 50 yıldaki yakınlaşmanın ardından ülkeler arasında artan eşitsizliğin yeni çağını ‘müjdelediğini’ düşünüyoruz” dedi.
Rapor, tıpkı kendisinden önceki Sanayi Devrimi gibi, yapay zekanın küresel ölçekte servet, beceri ve dijital erişimdeki büyük uçurumlar karşısında benzeri görülmemiş fırsatların önünü açma veya mevcut eşitsizlikleri derinleştirme potansiyeline sahip olduğunu savunuyor.
Schellekens, daha yoksul ülkelerin yapay zeka devriminin gerisinde kalması durumunda daha zengin ülkelerin bile zarar göreceğini söyledi: “”Eşitsizlik artmaya devam ederse, bunun güvenlik gündemi ve kayıtsız göç biçimleri açısından yaratacağı etkiler de daha da korkutucu hale gelecektir.”
Rapor, Asya Pasifik bölgesindeki zorluklara ve fırsatlara odaklanıyor, ancak yazarları önerilerin küresel ölçekte de yankı bulacağını belirtti.
Rapora göre, dünya nüfusunun %55’inden fazlasına ev sahipliği yapan bölge, teknolojik dönüşümün merkezinde yer alıyor ve küresel yapay zeka kullanıcılarının yarısından fazlasını oluşturuyor.
Açıklamada, teknolojinin halihazırda hastalık tespitinin hızlandırılması, küçük işletmeler için kredi erişiminin genişletilmesi ve afet müdahalesinin güçlendirilmesi gibi faydalar sağladığı belirtildi.
Rapora göre, bu durum bölgedeki yıllık GSYİH büyümesini yaklaşık 2 puan artırabilir ve ASEAN ekonomileri önümüzdeki on yılda yaklaşık 1 trilyon dolarlık ek GSYİH kazanımı elde edebilir.
Ancak yapay zeka teknolojisi, faydaları eşitsiz bir şekilde dağıtma ve zenginler ile yoksullar arasındaki uçurumu derinleştirme potansiyeline de sahip.
Singapur, Japonya ve Çin gibi gelişmiş ekonomilere erken kazançlar sağlanırken, bağlantı zayıflığı, güvenilir olmayan elektrik enerjisi ve sınırlı teknoloji becerilerine sahip ülkeler bu fırsatlardan mahrum kalıyor.
Bu arada, özellikle kadınların ve gençlerin çalıştığı milyonlarca iş, politika müdahalesi olmadan otomasyona karşı yüksek risk altında.
Raporda, “Yapay zekanın bizi gelecekte nereye götüreceğini kimse kesin olarak tahmin edemez, ayrıca nelerin yaratılmasına veya yok edilmesine yardımcı olabileceğini de tam olarak hayal edemeyiz” deniliyor.
