;
Politika

beyond.istanbul’un 13. Sayısı “Mekânda Adalet ve İklim Krizi” Başlığıyla Yayımlandı

iklim krizi

Mekanda Adalet Derneği’nin yayını beyond.istanbul 13. sayısında, iklim krizini, mekân dahil olmak üzere gıda, emek, siyaset, sağlık, toplumsal cinsiyet ve sanat gibi farklı temalarla ilişkilendirerek anlamaya çalışıyor.

Mekanda Adalet Derneği’nin (MAD) basılı ve süreli yayını beyond.istanbul 13. sayısında ilk bakışta birbirine uzak duran iki kavramı ele alıyor. “Mekânda Adalet ve İklim Krizi” başlığını taşıyan ve Gökçe Yeniev’in konuk editörlüğünü yaptığı bu sayı, iklim krizi ve adaletine dair tartışmaları zenginleştirmeyi hedefliyor. İklim krizini, mekân dahil olmak üzere gıda, emek, siyaset, sağlık, toplumsal cinsiyet ve sanat gibi farklı temalarla ilişkilendirerek anlamaya çalışıyor.

Gökçe Yeniev sayının yaklaşımını şöyle özetliyor: “beyond.istanbul’un ‘Mekânda Adalet ve İklim Krizi’ sayısında, iklim krizi ile mesafemizi, bu krizin toplum için ne anlama geldiğini mekânı bir mercek olarak kullanıp anlayarak kapatmaya çalıştık. İklim adaletini, krizin doğasını ve krize etkin bir şekilde cevap verebilmek için gereken adımları tasarlamada pratik ve kavramsal bir araç olarak kullandık. İklim krizinin sebeplerini, doğrudan ve dolaylı etkilerini ve iklim politikalarını bu krizden en çok etkilenmesi beklenen kesimlere odaklanarak ve onlara kulak vererek ele aldık.”

beyond.istanbul’un yeni sayısı iklim adaleti üzerine düşünen, yazan, eylem üreten birçok ismin yazılarını içeriyor. İklim krizinin politik ekonomisi, iklim adaletsizliğinin mekâna yansıması ile bu adaletsizliğin kesişimsel izdüşümlerine odaklanan ilk bölümde Fikret Adaman ve Murat Arsel ortak kaleme aldıkları yazıda iklim krizinin politik ekonomisine kavramsal bir çerçeve çiziyorlar. Hülya Çeşmeci ve Duygu Dağ, yangınlar başta olmak üzere son dönemde yaşadığımız afetlerin iklim kriziyle yakın ilişkisini irdeliyorlar. Özlem Aslan yazısında iklim değişikliğinin akut etkilerini toplumsal cinsiyet ve bakım emeği penceresinden değerlendiriyor. Ekin Çuhadar krizin etkilerinin, bunlardan yoğun biçimde etkilenen gruplardan Romanlar tarafından nasıl yaşandığını aktarıyor. Mehtap Taşkın ise bu değişimin halihazırda yoksullukla boğuşan mevsimlik işçilerin geçimleri, sağlıkları ve yaşam koşulları üstündeki olumsuz etkilerine bakıyor.

İklim krizi ile mücadele yöntemlerinin eksikliklerine ve nasıl olması gerektiğine eğilen ikinci bölümde Baran Alp Uncu iklim değişikliğinin etkilerini gidermeye yönelik çabaların soylulaştırmayla sonuçlandığı örneklerden yola çıkarak adaletin iklim politikalarındaki önemine işaret ediyor. Duygu Avcı iklim krizi bağlamında teknolojik gelecek tahayyüllerinin dışarıda bıraktığı meselelerin iklim mücadelesi üstündeki olası olumsuz etkilerini tartışıyor. Ender Pekeriklim adaletini sağlamada katılımcı kentsel planlamanın rolünün altını çiziyor. Ayşe Uyduranoğlu karbon fiyatlama ve iklim politikalarını toplumsal desteği arkasına alacak şekilde oluşturmanın yollarına dair örneklere dikkat çekiyor. Hayrettin Günç ise kamusal alanların iklim adaptasyonu açısından önemini, çeşitli kentlerden farklı modellere bakarak vurguluyor.

Adil Dönüşümde Müşterekleştirme Pratikleri

Adil dönüşümün imkân ve kısıtlarını tartışarak, iyi örnekler ve adil dönüşümün önündeki engelleri bir araya getiren üçüncü bölümde Ashley Dawson, New York eyaleti özelindeki mücadelelerden yola çıkarak demokratik karbonsuzlaşma süreçlerini masaya yatırıyor. Güldem Özatağan iklim krizi gölgesinde küçülmekte olan maden kentlerinin geleceğini Gökçe Yeniev’e değerlendirdiği söyleşide iklim politikalarının bu gelecekte oynadığı rolü ele alıyor. Yağız Eren Abanus yazısında adil dönüşümün kapsamlı bir tartışmasını dünyadaki örnekler üstünden sürdürüyor. Gökçe Yeniev ise adil dönüşümün gerçekleşmesinde müşterekleştirme pratiklerinin önemini vurguluyor.

Dördüncü bölüm iklim krizine karşı çıkan iklim adaletinin tanımlayıcısı aktörlere odaklanıyor. Deniz Gümüşel kömür madenleri ve kömür elektrik santrallarının bölge halkının sağlığındaki yıkıcı etkilerini ortaya koyuyor. Chris Thao Trinhise bir petrol boru hattının geçtiği topraklarda yaşayan yerli halkın buna karşı mücadelesini çarpıcı fotoğraflarla belgeliyor. Cemil Aksu, Ümit Şahin ve Ethemcan Turhan, Sinan Erensü’nün sorularını yanıtladıkları söyleşide Türkiye’de iklim aktivizminin geçmişini, bugününü ve geleceğini masaya yatırıyorlar. Özlem Katısöz, Efe Baysal veElif Cansu İlhan, Cemre Kara tarafından gerçekleştirilen söyleşide kömür karşıtı hareketlerin tarihi ve dinamiklerini tartışıyorlar. Buğra Çelik, Duygu Dağ tarafından gerçekleştirilen söyleşisinde orman yangınları ile mücadelede gönüllülerin rolünü anlatıyor. Yağız Eren Abanus, Büşra Üner ve Gökçe Yeniev, beyond.istanbul’un umut veren girişimleri ele alan bölümü Umut Arşivi’nde iklim savunuculuğu yapan STÖ’leri derliyorlar. Foti Benlisoy, yazısında iklim krizinden doğan kaygıların bürünebildiği karanlık çehreyi, ekofaşizmi anlatıyor.

Son olarak; iklim krizinin medya, kültür-sanat ve özel olarak edebiyattaki izdüşümleri değerlendiriliyor. Hazal Acar ve Özgür Gürbüz Türkiye’de iklim haberciliğini, medyanın rolünü ve eksiklerini kaleme alıyorlar. Hande Paker iklim krizi ve politikalarının kültür-sanat aracılığıyla nasıl kitleselleşebileceğini örneklendiriyor. Deniz Gündoğan İbrişim ise iklim krizi ve bundan doğan yasın edebiyattaki yansımalarına bakıyor.

Sayıya katkıda bulunan yazarların katılımıyla 27 Aralık 2022 Salı günü saat 18.30’da Postane’de bir tanıtım etkinliği gerçekleştirildi. Birçok okurun ilgi gösterdiği etkinlik Mekanda Adalet Derneği’nin YouTube kanalından da canlı yayımlandı.