İklim STK’ları COP31 eş başkanlıklarını hedef tahtasına oturturken, iki ülkenin kurduğu ortaklığın “berbat” olduğunu aktardı.
YAZI: Bulut BAGATIR
COP31’de son saatlere girilirken dün yayımlanan 2. taslak metin hedef tahtasına zirvenin eş başkanları olan Türkiye ve Avustralya’yı oturttu. Panama Çevre Bakanı, bir grup ülkeyle beraber COP31 eş başkanlıklarına seslenirken nihai Çerçeve Karar’da bilimin temel alınmasını talep etti. Fosil yakıtlardan uzaklaşma, iklim finansmanı ve temiz elektrifikasyon ihtiyacına da değinen Navarro, “COP31’in nihai sonuç belgesinin hepimizin üzerinde uzlaştığı ilkeleri içermesini sağlamak için sonuna kadar elimizden gelen tüm baskıyı yapacağız” dedi.
COP31 Başkanı Türkiye ile COP31 Müzakereler Başkanı’nın performansının değerlendiren Common Threads Indigenous Peoples Organisation’dan Larissa Baldwin-Roberts bu ortaklığın “berbat” olduğunu söyledi. Eş Başkanlık sisteminin kimsenin süreç için sorumluluk almaması anlamına geldiğini aktaran Roberts, “Bence bu eş başkanlığın amacı da buydu” dedi.
“Sürece Dahil Olmalılar”
Climate Action Network Avustralya’dan Kathryn McCallum ise sivil toplum olarak Türkiye ve Avustralya Başkanlıklarının topu birbirlerine attıklarını görmek istemediklerini ifade etti. “Birlikte çalışmaya karar verdiler; birlikte çalışmaları gerekiyor” diten McCallum şöyle devam etti: “Bu gece, yarın, ne kadar sürerse sürsün, bu COP’tan gerçekten işe yarayacak bir sonuç çıkarmak gerekiyor. Ayrıca Dubai’de alınan kararların hayata geçirilmesini sağlamak için önceki COP başkanlıklarının troykalar halinde nasıl bir araya geleceği konusunda da oynanacak bir rol var. Dolayısıyla başkanlıkların birlikte çalışması şart. Türkiye ve Avustralya başkanlıklarına şunu sorduk: ‘Aralık ayından sonraki rolünüz nedir?’ Burada, COP’ta kapıları kapatır kapatmaz rolünüz sona ermiyor. Bu soruya bir yanıt görmek istiyoruz. Sürece dahil olmaya devam etmelerini istiyoruz ve umarız önümüzdeki birkaç saat içinde güçlü bazı kararlar çıkarabilir.”
Taraflar ikinci taslak metin üzerinde yeniden çalışıyorlar. Bu akşam veya yarın sabah yeni bir taslak metin gelebilir. McCallum’a göre, temel tıkanma noktalarından biri, gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı yükümlülüklerini yerine getirmeye hazır olmaması ve iklim finansmanı müzakerelerini engellemesi.
Büyük Hayal Kırıklığı
Australian Conservation Foundation’un CEO’su Adam Bandt ise Avustralya ve Türkiye’nin görmezden geldiği en büyük noktalardan birinin fosil yakıtlardan geçiş olduğunu, çünkü her iki ülkenin de fosil yakıtları genişletmek istediğinden bahsetti. “Bu COP’un kömür, petrol ve gazın sürekli genişlemesiyle ilgilenmesi gerekiyordu; bunun yerine ilk taslakta üstünkörü bir şekilde değinildi ve ardından tokmak inmesine sadece saatler kala ikinci taslaktan tamamen çıkarıldı. Başkanlığın, özellikle de bu konuda biraz deneyimle konuşabileceğimiz Avustralya’nın, bir iklim krizinin ortasında yeni kömür ve gaz sahaları açmaya devam etme konusundaki devasa kararlılığı göz önüne alındığında bu hiç de şaşırtıcı değil. Dolayısıyla başkanların fosil yakıtlardan uzaklaşma ifadesini metinden çıkarması ve fosil yakıtları genişletmeye devam etmek için kendilerine kılıf yaratması ne yazık ki şaşırtıcı olmasa da son derece hayal kırıklığı yaratıcı.”
Larissa Baldwin-Roberts gelmiş geçmiş en kötü COP olup olmayacağını görmek için hâlâ beklediklerinden söz ederken, “Muhtemelen gelmiş geçmiş en kötü başkanlık. Bir daha eş başkanlık yapmamaları gerektiğini düşünüyorum çünkü bunda hiçbir hesap verebilirlik yok. Ama hâlâ bekliyoruz. Buraya bunun bir hayal kırıklığı olacağını düşünerek geldik ve ölçütümüz bir Bakü mü yoksa bir Kopenhag mı elde edeceğimizdi. Hâlâ bilmiyoruz…” dedi.


