AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu uzun süredir ETS’yi elden geçirmeye, kapsamını gelecek on yıllara yaymaya ve sistemi AB’nin net emisyonları %90 oranında azaltmayı öngören 2040 iklim hedefiyle uyumlu hale getirmeye hazırlanıyor.
Avrupa Komisyonu bugün AB’nin Emisyon Ticaret Sistemi’ni (ETS) baştan aşağı yenileyecek bir teklif sunacak. Teklif, bir yandan sanayi kuruluşlarına emisyonlar için daha uzun süre tanırken diğer yandan Avrupa’da temiz teknolojilere yatırım yapılması amacıyla sağlanan mali destekleri artırmayı hedefliyor.
ETS, AB’nin en büyük iklim değişikliği politikası olarak biliniyor. Sistem enerji santrallarını, hava yolu şirketlerini ve deniz taşımacılığı firmalarını karbon salımı yaptıklarında izin satın almaya zorluyor ve toplam emisyon sınırını belirliyor.
AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu uzun süredir ETS’yi elden geçirmeye, kapsamını gelecek on yıllara yaymaya ve sistemi AB’nin net emisyonları %90 oranında azaltmayı öngören 2040 iklim hedefiyle uyumlu hale getirmeye hazırlanıyor. Ancak planlar, aynı zamanda sistemin rekabet gücünü baltaladığını savunan İtalya ve Polonya da dahil olmak üzere sanayi sektörlerinden ve ülkelerden gelen baskılara da yanıt niteliği taşıyor.
Brüksel, bu endişeleri, aralarında İspanya’nın da bulunduğu ve ETS’nin zayıflatılmasının emisyonları azaltmak için erken dönemde yatırım yapan sanayileri cezalandıracağını savunan ülkelerin uyarılarıyla dengelemeye çalışıyor.
AB yetkililerinin Perşembe günü Reuters’a verdiği demece göre Komisyon, ETS emisyon üst sınırının yıllık oranını 2031 yılından itibaren (şu anki %4,3 seviyesinden) yaklaşık %3,7’ye indirmeyi ve 2036’dan itibaren bu oranı daha da düşürmeyi planlıyor.
Teklifler üzerinde müzakereler hâlâ devam ediyor ve yayımlanmadan önce değişiklikler olabilir. Komisyon sözcüsü ise konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı.
Daha Fazla Ücretsiz Tahsis Gündemde
AB, sanayi kuruluşlarının rekabet gücünü korumasına yardımcı olmak için bazı karbon izinlerini ücretsiz olarak veriyor. Bir AB karbon izni şu anda ton başına yaklaşık 79 eurodan işlem görüyor.
Normal şartlarda 2034 yılında sona ermesi ve yerini AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na bırakması planlanan ücretsiz emisyon izinlerinin, Komisyonun teklifiyle 2037 yılının sonuna kadar uzatılması öngörülüyor.Yetkililer, bunun bahsi geçen mekanizmanın tam olarak devreye girmesini de muhtemelen 2037 sonuna kadar geciktireceğini belirtti.
Komisyon ayrıca ücretsiz izinleri belirli şartlara bağlamak istiyor; bu kapsamda Avrupa’da dekarbonizasyona yönelik yatırım planları olan şirketlere izinlerin %80’ini peşin olarak vermeyi hedefliyor. Yetkililer, şirketlerin kalan %20’lik kısmı ise bu yatırımlar gerçekleştikten sonra alacağını belirtti.
Teklif ayrıca, hükümetlerin ETS gelirlerini nasıl harcayacağına dair daha katı kurallar getirecek, böylece bu gelirlerin %50’sinin yerli sanayiye geri kazandırılması sağlanacak. ETS 2013’ten bu yana 260 milyar euroluk gelir sağladı.
Ancak bu durum, kamu maliyesindeki açıkları kapatmak için ETS gelirlerini kullanan hükümetlerin direnciyle karşılaşabilir. Aralarında Polonya ve İtalya’nın da bulunduğu on ülke, bu hafta sanayi kuruluşlarının ücretsiz izinlerine şartlar bağlanması da dahil olmak üzere AB planlarının bazı bölümlerine karşı çıktı. AB ülkeleri ve yasa yapıcılar, önümüzdeki yıl boyunca nihai ETS revizyonunu müzakere edecekler.
