Yeni bir modelleme çalışması, 22-28 Haziran 2026 tarihleri arasında
Fransa’da 5210, Almanya’da 4543, İspanya’da 3163, İtalya’da 2709 fazladan ölüm yaşandığına işaret ediyor.
Avrupa’yı etkisi altına alan sıcak hava dalgası üzerine yapılan hızlı bir modelleme çalışması, aşırı sıcaklar nedeniyle 20 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini gösteriyor.
Aşırı sıcaklar ile artan ölüm sayıları arasındaki bağlantılara dair hakemli dergilerde yayınlanmış makaleleri bulunan Indiana Üniversitesi’nden (ABD) iklim bilimci Dr. Christopher Callahan’ın analizi, 22-28 Haziran 2026 tarihleri arasında Fransa’da 5210, Almanya’da 4543, İspanya’da 3163, İtalya’da 2709 fazladan ölüm yaşandığına işaret ediyor. Callahan, modelleme sonuçlarının, ölümlere dair ilk raporlamalarla tutarlı olduğunu belirtiyor. Örneğin Fransız yetkililer, 24-27 Haziran arasındaki daha kısa dönem için binin üzerinde ölüm bildirdi; bu sayının önemli ölçüde artması bekleniyor.
Henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş olan bu çalışmada, Avrupa genelinde yerel düzeylerde kabul görmüş sıcağa bağlı ölüm modellerinden faydalanıldı. Yazar, Haziran ayı sonlarında gözlemlenen sıcaklıkları, aynı döneme ait normal sıcaklıklarla karşılaştırdıktan sonra, yüksek sıcaklıklar nedeniyle beklenen ölüm artışını hesapladı. Bu, daha önce de kullanılmış ve hakem değerlendirmesinden geçmiş bir yöntem.
Yazarın kullandığı yöntem; Fransa’da bin kişinin hayatını kaybettiğini tahmin eden Fransa Halk Sağlığı Ajansı’nın yönteminden farklı. Tahminini ölüm kayıtlarına dayandıran Ajans, bu rakamların eksiksiz olmadığını ve gerçek sayının daha yüksek olabileceğini vurgulamıştı.
Dünya Sağlık Örgütü’nün açıkladığı 1300 ölüm rakamı ise X’deki paylaşımın yayınlandığı tarihte (28 Haziran) İspanya’da aşırı sıcaklara atfedilen ölüm sayısına dayandırılmış gibi görünüyor. Ayrıca Almanya ve Polonya gibi farklı ülkelerdeki ölüm sayılarını ya da henüz bildirilmemiş ölümleri kapsamıyor.
Sıcak kaynaklı ölümlerin yeterli ölçüde kayda geçirilmediği biliniyor: Sıcaklık kaynaklı her 10 ölümden dokuzunun bildirilmediği tahmin ediliyor. Bu nedenle ölüm sayılarını hesaplarken sıklıkla istatiksel yöntemlere başvuruluyor.
Ölümlerin Arkasında Fosil Yakıtlar Var
Dr. Christopher Callahan, Haziran ayında yaşanan rekor sıcak hava dalgasının, ısınan bir dünyada sıcaklıkların nasıl değişeceğini gösteren bir pencere araladığını söylerken şöyle devam etti: “Emisyonlar devam ettiği sürece, aşırı sıcak olayları şiddetlenmeye ve bu olaylara bağlı ölümler artmaya devam edecek. Ancak sıcaklık riskinin artmasını önlemek için emisyon azaltımı gerekli olduğu gibi, kısa vadeli uyum yatırımları da halk sağlığını korumak için oldukça önemli bir araç. Klimaların yaygınlaştırılması, yalnız kişiler için toplumsal destek mekanizmaları oluşturulması ve sağlık sisteminin kapasitesinin artırılması; bir sonraki sıcak hava dalgası geldiğinde insanların sağlığını koruyabilecek en önemli yatırımlar” ifadelerini kullandı.
Araştırmaya dahil olmayan Leipzig Üniversitesi’nden iklim bilimci Dr. Karsten Haustein ise sıcak dalgasının sebep olduğu fazladan ölümlerle ilgili olarak, “Yalnızca geçirdiğimiz o korkunç iki hafta bile binlerce değil, büyük ihtimalle on binlerce kişinin ölümüne yol açmış olabilir” dedi. “2003 yılında yaşanan sıcak dalgasının sebep olduğu ölüm sayısının aşılmış olmasına şaşırmam” diyen Haustein, “Ancak bu sefer ölümlerin çok daha fazlası, fosil yakıtlar yakmamızla doğrudan bağlantılı” diye ekledi. 2003’te yaşanan sıcak hava dalgası, yalnızca Fransa’da 15 bin kişinin hayatını kaybetmesine neden olmuştu. Avrupa genelinde toplam ölüm sayısının ise 30 bini, hatta 70 bini geçtiğine dair farklı çalışmalar var.
