Yeni bir analiz Dünya Kupası grup aşamasındaki 9 maçın aşırı sıcak koşullarda oynandığını ortaya koydu. Küresel futbolcular sendikası ise iklim değişikliği uyarısında bulunarak, mevcut durumun ve son analizin futbol dünyası için önemli dersler içerdiğini vurguladı…
Yeni bir analize göre, Dünya Kupası grup aşamasındaki dokuz maç, oyuncuların sağlığı açısından tehlikeli olabilecek sıcaklık ve nem koşullarında oynandı. Küresel futbolcular sendikası FIFPRO ise, gelecekte turnuva takvimleri hazırlanırken aşırı sıcakların çok daha belirleyici bir unsur olarak dikkate alınması gerektiği uyarısında bulundu.
Bu bulgular, bu hafta ABD’nin Ortabatı ve Doğu kesimlerini etkisi altına alması beklenen ve muhtemelen rekor düzeylere ulaşacak sıcak hava ile yüksek nemin, bazı maçlarda oyuncular ve taraftarlar için koşulları daha da zorlaştırabileceği bir dönemde açıklandı.
The Guardian’ın son analizinde, geçen cumartesi sona eren 72 maçlık Dünya Kupası grup aşaması incelendi. Analize göre, dokuz maçın, FIFPRO’nun daha önce maçların ertelenmesini veya geciktirilmesini gerektirecek düzey olarak tanımladığı şiddetli sıcaklık koşullarında oynandığı tahmin ediliyor.
Buna ek olarak, 13 maçın daha, hava sıcaklığının aynı tehlikeli seviyelerin üzerine çıktığı şehirlerde oynanmış olabileceği, ancak bu karşılaşmaların klimalı stadyumlarda gerçekleştirildiği belirtildi.
Söz konusu maçlar, oynandıkları yer ve saate ilişkin verilere göre, yaş termometre küre sıcaklığı (Wet Bulb Globe Temperature – WBGT) değerinin 28 derece veya üzerine ulaşmış olabileceği koşullarda oynandı. FIFPRO, bu düzeydeki WBGT değerlerinin maçların geciktirilmesini veya ertelenmesini gerektirmesi gerektiğini savunuyor.
İklim Turnuvaların Takvimlerini Değiştirebilir
Aşırı sıcak koşullarda maç oynamak zorunda kalmanın tüm futbol dünyası için önemli dersler içerdiğine dikkat çeken FIFPRO sözcüsü, The Guardian’ın analiz bulgularıyla ilgili soruya verdiği yanıtta şöyle dedi:
“Sektördeki herkesin çıkarması gereken ders şu: Isınan bir gezegende, aşırı sıcak hava koşulları gelecekte turnuva ve lig takvimlerinin belirlenmesinde çok daha büyük bir rol oynayacak.”
Birleşmiş Milletler’in en üst düzey iklim yetkilisi de iklim krizinin futbol üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Simon Stiell, e-posta yoluyla yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Daha sık görülen aşırı sıcaklar tesadüf değil. Bunlar, kömür, petrol ve gaz gibi fosil yakıtların bir yüzyılı aşkın süredir yakılmasının neden olduğu iklim değişikliğinin sonucudur. Bu durum futbol gibi sevdiğimiz şeyleri de etkiliyor.”
WBGT, sadece hava sıcaklığını ölçmenin aksine, nemi, doğrudan güneş ışığını ve rüzgârı da hesaba katarak sıcaklığın vücutta oluşturduğu stresi ve insan bedeninin terleme yoluyla kendisini soğutabilme kapasitesini daha doğru biçimde ölçüyor. Sıcaklık ve nem belirli bir düzeyin üzerine çıktığında, ter artık yeterince buharlaşamıyor. Bu da vücudun kendisini soğutmasını engelleyerek hızla aşırı ısınmasına yol açıyor ve sıcak çarpması gibi ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölüme neden olabiliyor.
Maçların Durdurulması Konuşulmuyor
WBGT ölçümleri, sahada özel ölçüm cihazları kullanılmasını gerektiriyor. Ancak The Guardian, açık kaynaklı hava durumu servisi Open-Meteo verilerinden yararlanarak her maçın oynandığı yer ve zamana ait hava sıcaklığı ile nem değerleri üzerinden yaklaşık WBGT hesaplamaları yaptı. Bu tahminler, Avustralya Meteoroloji Dairesi tarafından geliştirilen ve başka kurumlar tarafından da kullanılan bir formül esas alınarak hesaplandı.
2026 Dünya Kupası’nın, dört yılda bir düzenlenen organizasyonun 1930 yılında başlamasından bu yana gerçekleştirilen en sıcak Dünya Kupası olması bekleniyor. FIFA’ya göre WBGT değeri 32 derecenin üzerine çıktığında, oyuncuların serinleyebilmesi için soğuma molaları verilmesi, ayrıca maçların geciktirilmesi veya durdurulmasının değerlendirilmesi gerekiyor.
Ancak bu yıl Kuzey Amerika’daki bunaltıcı hava koşullarına rağmen FIFA, her maçta yalnızca üçer dakikalık su ve sıvı takviyesi molaları uygulanmasını kararlaştırdı. Yanı sıra işçi hakları savunucuları ve sendikalar da maçlar sırasında görev yapan çalışanların aşırı sıcak nedeniyle risk altında kalabileceği uyarısında bulundu.
İklim değişikliğinin aşırı hava olayları üzerindeki etkisini hızlı bilimsel analizlerle ortaya koyan uluslararası bir araştırma girişimi olan World Weather Attribution tarafından yapılan tahminlere göre de, turnuva sonunda her dört maçtan biri, WBGT değerinin 28 derece veya üzerine ulaştığı koşullarda oynanmış olacak. Üstelik bu maçlar arasında final, iki çeyrek final ve üçüncülük maçı da yer alabilecek.
